توکیو تاج پرجمعی‌ترین شهر جهان را از دست داد؛ صدرنشین جدید کیست؟

توکیو دیگر پرجمعیت‌ترین شهر جهان نیست: زلزله‌ای در قلب جغرافیای جمعیتی جهان

لید خبری: برای دهه‌ها، توکیو نماد ابرشهر مدرن و پرجمعیت‌ترین کانون شهری جهان بود؛ اما گزارش جدید سازمان ملل متحد از تغییر این معادله خبر می‌دهد. بر اساس «چشم‌انداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵»، توکیو در آستانه از دست دادن جایگاه تاریخی خود به عنوان بزرگترین مگالوپولیس جهان است. این تحول صرفاً یک جابه‌جایی آماری نیست، بلکه بازتابی از تحولات عمیق جمعیتی در ژاپن و ظهور قدرت‌های نوظهور آسیایی مانند هند و بنگلادش است. این مقاله به تحلیل دقیق این دگرگونی، دلایل ریشه‌ای آن، پیامدهای جهانی و چشم‌انداز شهرهای آینده می‌پردازد.

---

۱. پایان یک سلطه تاریخی

توکیو، پایتخت ژاپن، همواره به عنوان یکی از نمادین‌ترین و پرجمعیت‌ترین کلان‌شهرهای جهان شناخته شده است. این شهر با زیرساخت‌های پیشرفته، اقتصاد پویا و تراکم جمعیتی حیرت‌انگیز، الگویی برای توسعه شهری در قرن بیستم بود. اما داده‌های جدید سازمان ملل، به ویژه گزارش «چشم‌انداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵»، نشان می‌دهند که دوران سلطه توکیو به پایان رسیده است.

این تغییر جایگاه نه به دلیل توسعه افسارگسیخته در توکیو، بلکه به دلیل یک روند معکوس: کاهش تدریجی جمعیت ژاپن و افزایش شتابان جمعیت در شهرهای جنوب و جنوب شرق آسیا. درک این تغییر نیازمند نگاهی عمیق‌تر به متدولوژی جدید سازمان ملل، تحلیل عوامل جمعیتی ژاپن و مقایسه آن با دینامیک رشد شهری در رقبای جدید است.

۲. گزارش سازمان ملل: «چشم‌انداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵» و رویکرد نوین

مبنای این تغییر در برآوردهای اخیر بخش جمعیت سازمان ملل، به ویژه گزارش سال ۲۰۲۴ تحت عنوان «World Urbanization Prospects 2025»، قرار دارد. این گزارش نه تنها پیش‌بینی‌های معمول را ارائه می‌دهد، بلکه روش‌شناسی تعریف «شهر» و «منطقه کلان‌شهری» را نیز به‌روزرسانی کرده است.

۲.۱. معیارهای جدید تعریف «مگالوپولیس»

تعریف سنتی شهرها اغلب بر مرزهای اداری یا جمعیت مرکزی متمرکز بود. با این حال، در دنیای مدرن، مرزهای جغرافیایی شهرها با مناطق حومه‌ای (Metropolitan Areas) و مناطق شهری پیوسته (Urban Agglomerations) تداخل یافته‌اند. سازمان ملل برای دقت بیشتر، رویکردی تلفیقی را اتخاذ کرده است:

• تراکم جمعیتی پیوسته: تمرکز بر مناطقی که دارای تراکم ساختمانی و جمعیتی بالایی هستند و به صورت فیزیکی به یکدیگر متصل‌اند، فارغ از مرزهای سیاسی.
• تعریف منطقه کلان‌شهری (Agglomeration): در این تعریف جدید، مناطق وسیع‌تری که تحت تأثیر جاذبه اقتصادی و اجتماعی مرکز اصلی قرار دارند، در نظر گرفته می‌شوند. این امر باعث می‌شود شهرهایی که رشد حومه‌ای گسترده‌ای داشته‌اند، به شکل واقع‌بینانه‌تری اندازه‌گیری شوند.

بر اساس این معیارها، در حالی که جمعیت هسته مرکزی توکیو ممکن است همچنان بزرگ باشد، رشد پیرامونی آن کند شده و در مقایسه با شهرهای در حال انفجار جمعیتی، جایگاه نسبی خود را از دست داده است.

۲.۲. توکیو در سال ۲۰۲۵: خروج از صدر جدول

پیش‌بینی‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۵، یا حتی زودتر، جاکارتا (اندونزی) یا دهلی نو (هند) از نظر جمعیت منطقه کلان‌شهری، از توکیو پیشی خواهند گرفت. این رتبه‌بندی مجدد، پایان یک دوره تاریخی را رقم می‌زند.

۳. تحلیل مقایسه‌ای: کانون‌های جمعیتی در حال ظهور

جایگاه توکیو تنها به دلیل کوچک شدن آن نیست؛ بلکه نتیجه رشد انفجاری در ابرشهرهای دیگر قاره آسیاست. درک دینامیک این رقابت ضروری است.

۳.۱. توکیو: شهر پرجمعیت در آستانه انقباض

توکیو با جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر در منطقه کلان‌شهری خود، برای دهه‌ها رهبر بلامنازع بود. اما ژاپن با دو چالش بزرگ جمعیتی دست و پنجه نرم می‌کند:

• کاهش نرخ باروری (Fertility Rate): نرخ باروری ژاپن به شدت پایین‌تر از سطح جایگزینی (حدود ۲.۱) است و در سال‌های اخیر به حدود ۱.۳ رسیده است. این بدان معناست که بدون مهاجرت خالص مثبت، جمعیت ملی به طور مستمر کاهش می‌یابد.
• سالمندی شدید: ژاپن پیرترین کشور جهان است. نسبت جمعیت بالای ۶۵ سال به طور مداوم در حال افزایش است، که این امر نه تنها بر رشد جمعیت تأثیر می‌گذارد، بلکه فشار اقتصادی و اجتماعی عظیمی بر زیرساخت‌های شهری وارد می‌آورد.

نتیجه این روند، ثبات جمعیتی توکیو (که عمدتاً به دلیل جذب جمعیت از مناطق روستایی ژاپن برای چند دهه حفظ شد) و اکنون آغاز کاهش ملایم آن است.

۳.۲. ظهور غول‌ها: جاکارتا، دهلی نو و داکا

در مقابل رکود ژاپن، شهرهای جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا با نرخ رشد جمعیتی بسیار بالا و نرخ شهرنشینی رو به افزایش مواجه‌اند:

• دهلی نو، هند: هند به زودی از نظر جمعیت از چین پیشی خواهد گرفت، و دهلی نو به عنوان پایتخت سیاسی و قطب اقتصادی، شاهد یکی از سریع‌ترین رشدها در جهان است. ترکیب نرخ باروری بالاتر و ورود مهاجران داخلی از مناطق روستایی، باعث شده است که دهلی نو به زودی (احتمالاً پیش از ۲۰۳۰) از توکیو پیشی بگیرد و به بزرگترین ابرشهر جهان تبدیل شود.
• جاکارتا، اندونزی: اندونزی چهارمین کشور پرجمعیت جهان است و جاکارتا به عنوان قلب تپنده این کشور، رشد عمودی و افقی چشمگیری داشته است. چالش اصلی جاکارتا نه فقط جمعیت، بلکه مدیریت زیرساخت‌های فرسوده و مشکلات زیست‌محیطی ناشی از این رشد سریع است.
• داکا، بنگلادش: داکا با وجود چالش‌های زیرساختی گسترده، نرخ رشد جمعیتی بسیار بالایی دارد و به دلیل تراکم جمعیتی شدید، به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از بزرگترین و پرتراکم‌ترین مناطق شهری جهان است.

۳.۳. شانگهای و پکن: رقابت با توکیو

چین نیز با سیاست‌های یک فرزندی سابق، اکنون با بحران کاهش جمعیت مواجه است، اما شهرهای غول‌پیکر آن مانند شانگهای و پکن، به دلیل توسعه صنعتی سریع، همچنان در رده‌های بالای فهرست باقی خواهند ماند. با این حال، رشد آن‌ها در مقایسه با جهش جمعیتی هند و اندونزی، کندتر خواهد بود.

۴. تحلیل عمیق عوامل دگرگونی جمعیتی ژاپن

برای فهم کامل این تغییر، باید دلایل ریشه‌ای کاهش و پیری جمعیت ژاپن را به دقت بررسی کرد.

۴.۱. بحران نرخ باروری و چالش‌های فرهنگی

نرخ باروری در ژاپن یکی از پایین‌ترین نرخ‌ها در جهان است. این وضعیت نتیجه ترکیبی از عوامل اقتصادی و فرهنگی است:

• هزینه‌های بالای زندگی و تربیت فرزند: به ویژه در شهرهای بزرگ مانند توکیو، هزینه‌های مسکن و آموزش بسیار بالاست.
• فرهنگ کاری سخت (کاروشی): ساعات کاری طولانی و فشار شغلی بالا، برنامه‌ریزی برای خانواده را دشوار می‌سازد.
• تغییر نگرش‌های اجتماعی: نسل‌های جوان‌تر ژاپنی، به دلیل استقلال مالی و تغییر اولویت‌ها، تمایل کمتری به ازدواج و تشکیل خانواده دارند.

۴.۲. پیری جمعیت و بار اقتصادی

سالخوردگی جمعیت به این معنی است که بخش بزرگی از نیروی کار فعال باید از جمعیت بازنشسته‌ای که از سیستم رفاهی استفاده می‌کنند، حمایت کند. این امر باعث کاهش نیروی کار در صنایع و خدمات شده و رشد اقتصادی را کند می‌کند. در سطح شهری، این امر بر سیستم‌های حمل و نقل، بهداشت و درمان و مسکن تأثیر می‌گذارد.

۴.۳. نقش مهاجرت: فرصت یا چالش؟

ژاپن به دلیل محدودیت‌های شدید مهاجرتی، سهم اندکی از رشد جمعیتی خود را از مهاجرت کسب می‌کند. در حالی که کشورهای رقیب مانند کانادا، استرالیا یا حتی آلمان برای جبران کاهش جمعیت به شدت به مهاجرت وابسته هستند، ژاپن مقاومت فرهنگی و قانونی قابل توجهی در برابر مهاجرت انبوه دارد. این امر روند کاهش جمعیت را تسریع کرده است.

۵. آینده شهرنشینی جهانی: پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۵۰ و ۲۱۰۰

تحولات فعلی صرفاً یک برهه زمانی نیستند؛ بلکه نمایانگر یک تغییر پارادایم در جغرافیای جمعیتی جهان هستند که تا پایان قرن بیست و یکم ادامه خواهد داشت.

۵.۱. پیش‌بینی‌ها تا اواسط قرن (۲۰۵۰)

تا سال ۲۰۵۰، انتظار می‌رود که هند جایگاه پرجمعیت‌ترین کشور جهان را تثبیت کند و شهرهای آن – به‌ویژه دهلی نو و بمبئی – به غول‌های جمعیتی بی‌رقیب تبدیل شوند. در همین حال، ژاپن و اروپای غربی به سمت «فشرده‌سازی جمعیتی» حرکت خواهند کرد، جایی که جمعیت کلان‌شهرها ثابت مانده یا کاهش می‌یابد، اما نسبت سالمندان در این جمعیت‌ها افزایش می‌یابد.

[ \text{جمعیت توکیو (منطقه شهری) در ۲۰۵۰} \approx 35 \text{ میلیون نفر} ]
[ \text{جمعیت دهلی نو (منطقه شهری) در ۲۰۵۰} \approx 50 \text{ میلیون نفر} ]

۵.۲. پایان قرن بیست و یکم: تثبیت ابرشهرها و تمرکز بر آفریقا

پیش‌بینی‌ها برای سال ۲۱۰۰ پیچیده‌تر است، اما روند کلی نشان می‌دهد که قاره آفریقا به کانون اصلی رشد جمعیتی تبدیل خواهد شد. شهرهای نیجریه (لاگوس)، کنگو (کینشاسا) و مصر (قاهره) از مرزهای جمعیتی کنونی عبور کرده و می‌توانند به رقبای اصلی دهلی نو تبدیل شوند.

در همین حال، پیش‌بینی می‌شود که جمعیت توکیو به دلیل سیاست‌های احتمالی دولت برای تشویق باروری یا پذیرش مهاجران، به شدت کاهش یابد و احتمالاً به زیر ۳۰ میلیون نفر تنزل پیدا کند.

۶. ده شهر پرجمعیت آینده جهان (بر اساس برآوردهای ۲۰۵۰)

جدول زیر نمایانگر ده شهر برتر جهان از نظر جمعیت در منطقه کلان‌شهری، بر اساس آخرین پیش‌بینی‌ها (با تمرکز بر تغییر جایگاه توکیو):

رتبه تخمینی (۲۰۵۰)شهرکشورجمعیت تقریبی (میلیون نفر)روند غالب۱دهلی نوهند۵۰ – ۵۵رشد انفجاری داخلی۲جاکارتااندونزی۴۵ – ۵۰رشد مداوم شهری و منطقه‌ای۳شانگهایچین۴۰ – ۴۵رشد پایدار و کنترل شده۴داکابنگلادش۳۸ – ۴۲نرخ بالای باروری و مهاجرت داخلی۵توکیوژاپن۳۴ – ۳۷کاهش جمعیت و پیری ساختاری۶قاهرهمصر۳۳ – ۳۶رشد بالا در آفریقا و خاورمیانه۷بمبئیهند۳۲ – ۳۵توسعه اقتصادی و جذب مهاجر۸پکنچین۳۰ – ۳۳رشد آهسته‌تر نسبت به شانگهای۹لاگوسنیجریه۲۸ – ۳۲سریع‌ترین رشد در آفریقا۱۰کراچیپاکستان۲۵ – ۲۸مهاجرت داخلی شدید

نکته تحلیلی: این فهرست نشان می‌دهد که مرکز ثقل جمعیتی جهان به شدت به سمت جنوب و شرق آسیا و به تدریج به سمت آفریقا حرکت کرده است، در حالی که پایتخت‌های سنتی توسعه‌یافته (مانند توکیو، نیویورک و سئول) در حال تثبیت یا کاهش جمعیت هستند.

۷. پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و شهری این دگرگونی

تغییر جایگاه توکیو و ظهور ابرشهرهای جدید، تأثیرات گسترده‌ای بر اقتصاد جهانی، ساختار اجتماعی و برنامه‌ریزی شهری خواهد داشت.

۷.۱. پیامدهای اقتصادی: تغییر مراکز قدرت

سلطه اقتصادی توکیو مبتنی بر جمعیت عظیم، نوآوری و ثبات بود. با کاهش جمعیت و نیروی کار فعال، چالش‌های بزرگی برای حفظ مزیت رقابتی ژاپن مطرح می‌شود. شرکت‌های چندملیتی ممکن است به دلیل کاهش بازار داخلی و کمبود نیروی کار متخصص در ژاپن، سرمایه‌گذاری‌های خود را به سمت کانون‌های رشد جدید (مانند دهلی نو و جاکارتا) سوق دهند.

• اقتصاد شهرهای در حال رشد: شهرهایی مانند دهلی نو نیازمند سرمایه‌گذاری‌های عظیم زیرساختی هستند. ظهور این شهرها فرصت‌های جدیدی برای شرکت‌های ساخت و ساز، فناوری و خدمات به وجود می‌آورد.

۷.۲. پیامدهای اجتماعی: شکاف نسلی و نابرابری شهری

در توکیو، چالش اصلی مدیریت سالمندی است: چگونگی حفظ خدمات شهری با نیروی کار کمتر و بار مالی بیشتر بر دولت محلی. این امر نیازمند اتوماسیون پیشرفته، رباتیک و بازنگری در سیستم‌های بازنشستگی است.

در مقابل، ابرشهرهای نوظهور با مشکل «رشد سریع و کنترل نشده» دست و پنجه نرم می‌کنند:

• زیرساخت‌های ناکافی: کمبود مسکن، ازدحام ترافیک، دسترسی محدود به آب و فاضلاب، و آلودگی هوا به بحران‌های مزمن تبدیل می‌شوند.
• نابرابری: شکاف بین مناطق مدرن شهری و حومه‌های فقیرنشین (اسکوال‌ها) بسیار عمیق‌تر است.

۷.۳. پیامدهای شهری و محیط زیستی

مدیریت فضایی در توکیو به سمت «شهر فشرده و هوشمند» پیش می‌رود تا با کاهش جمعیت سازگار شود. تمرکز بر بهره‌وری انرژی و حمل و نقل عمومی کارآمدتر خواهد بود.

شهرهای در حال انفجار مانند داکا و دهلی نو با چالش‌های زیست‌محیطی بی‌سابقه‌ای روبرو هستند. افزایش تقاضا برای انرژی، آب و منابع، در کنار توسعه شهری بدون برنامه‌ریزی، می‌تواند منجر به بحران‌های زیست‌محیطی منطقه‌ای شود. مدیریت فاضلاب، دفع زباله و کیفیت هوای تنفسی به اولویت‌های حیاتی تبدیل می‌شوند.

۸. جمع‌بندی تحلیلی: معنای واقعی از دست دادن تاج و تخت

تغییر رتبه توکیو از پرجمعیت‌ترین شهر جهان، یک واقعه نمادین است که ماهیت شهرنشینی جهانی را بازتعریف می‌کند. این تغییر نشان می‌دهد که:

۱. جهان در حال انتقال از «تراکم» به «رشد شتابان» است: توکیو نماینده مدل شهرنشینی قرن بیستم بود که بر اساس صنعتی شدن، ثبات و تراکم بالا تعریف می‌شد. شهرهای جدید نمایانگر موج جدیدی هستند که توسط نرخ باروری بالا، مهاجرت داخلی و توسعه سریع اقتصادی شکل گرفته‌اند.

۲. سالمندی پایان‌دهنده رشد است: تجربه ژاپن نشان می‌دهد که اگرچه زیرساخت‌های پیشرفته می‌توانند جمعیت را برای مدتی حفظ کنند، اما ساختار سنی یک جامعه در نهایت بر اندازه آن حاکم خواهد بود.

۳. اهمیت «آینده» بر «حال»: در حالی که توکیو همچنان یک مرکز اقتصادی و فناوری بی‌نظیر است، معیارهای جمعیت‌شناختی به ما هشدار می‌دهند که آینده رشد جمعیتی در نیمکره جنوبی قرار دارد.

از دست دادن تاج و تخت توکیو، فرصتی است تا مسیرهای توسعه شهری را مجدداً ارزیابی کنیم؛ چه برای مدیریت انقباض موفق (توکیو) و چه برای هدایت انفجار جمعیتی مسئولانه (دهلی نو و جاکارتا).

---

پرسش‌های متداول (FAQ) درباره تغییر رتبه پرجمعیت‌ترین شهرهای جهان

در این بخش به ۲۰ پرسش رایج درباره از دست دادن جایگاه توکیو و روندهای شهرنشینی جهانی پاسخ داده شده است.

۱. آیا توکیو رسماً پرجمعیت‌ترین شهر جهان نیست؟
بر اساس آخرین پیش‌بینی‌های سازمان ملل (گزارش چشم‌انداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵)، توکیو در آستانه از دست دادن جایگاه خود به عنوان بزرگترین منطقه کلان‌شهری جهان است و شهرهایی مانند دهلی نو و جاکارتا از نظر تعداد جمعیت از آن پیشی خواهند گرفت.

۲. چه زمانی انتظار می‌رود توکیو از صدر جدول خارج شود؟
پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که این انتقال در بازه زمانی ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ رخ خواهد داد، هرچند تاریخ دقیق ممکن است بسته به به‌روزرسانی‌های سالانه سازمان ملل کمی تغییر کند.

۳. چرا توکیو دیگر پرجمعیت‌ترین شهر نیست؟ آیا مهاجرت معکوس داشته است؟
دلیل اصلی، نرخ بسیار پایین باروری در ژاپن و پیری شدید جمعیت این کشور است. اگرچه مهاجرت داخلی ژاپن در گذشته به حفظ جمعیت توکیو کمک می‌کرد، اما اکنون کاهش کلی جمعیت ملی و مهاجرت محدود ژاپن باعث شده است که توکیو در برابر شهرهای در حال رشد سریع آسیا عقب بماند.

۴. کدام شهر جایگزین توکیو به عنوان پرجمعیت‌ترین شهر جهان خواهد شد؟
بر اساس برآوردها، دهلی نو (هند) به دلیل رشد جمعیتی بسیار بالا و ورود مهاجران داخلی، در صدر فهرست قرار خواهد گرفت و احتمالاً تا سال ۲۰۳۰ از توکیو پیشی خواهد گرفت.

۵. آیا این به معنای کاهش اهمیت اقتصادی توکیو است؟
خیر. از دست دادن رتبه جمعیتی به معنای کاهش قدرت اقتصادی یا نوآوری توکیو نیست. توکیو همچنان یک مرکز مالی جهانی و پیشرو در فناوری است، اما رشد جمعیت آن متوقف شده است.

۶. سازمان ملل چگونه «منطقه کلان‌شهری» را تعریف می‌کند که باعث این تغییر شده است؟
سازمان ملل در رویکرد جدید خود بر «مناطق شهری پیوسته» (Urban Agglomerations) تمرکز دارد که شامل هسته اصلی شهر و مناطق حومه‌ای متراکم و متصل به آن می‌شود، با تأکید بر تراکم ساختاری پیوسته.

۷. تأثیر کاهش جمعیت بر اقتصاد ژاپن چیست؟
کاهش نیروی کار فعال و افزایش نسبت سالمندان، فشار زیادی بر سیستم‌های بازنشستگی، مراقبت‌های بهداشتی و رشد کلی تولید ناخالص داخلی (GDP) وارد می‌کند.

۸. نرخ باروری در ژاپن چقدر است؟
نرخ باروری در ژاپن به طور مداوم زیر ۱.۵ باقی مانده و در حال حاضر حدود ۱.۳ است که بسیار پایین‌تر از سطح جایگزینی (۲.۱) است.

۹. شهرهای دیگری که در حال رقابت برای رده‌های بالای فهرست هستند کدامند؟
جاکارتا (اندونزی)، داکا (بنگلادش)، قاهره (مصر) و بمبئی (هند) از جمله شهرهایی هستند که به سرعت در حال رشد بوده و رقبای جدی برای ورود به جمع پنج شهر بزرگ جهان هستند.

۱۰. آیا افزایش جمعیت در دهلی نو و جاکارتا یک پدیده پایدار است؟
بله. این رشد ناشی از ترکیبی از نرخ باروری نسبتاً بالا و مهاجرت گسترده داخلی از مناطق روستایی به سوی مراکز اقتصادی است که تا میانه‌های قرن بیست و یکم ادامه خواهد داشت.

۱۱. پیامد اصلی رشد سریع در داکا و جاکارتا چیست؟
چالش اصلی این شهرها، مدیریت زیرساخت‌ها، مقابله با آلودگی شدید هوا و آب، و تأمین مسکن مقرون به صرفه برای میلیون‌ها مهاجر ورودی است.

۱۲. آیا چین نیز با چالش کاهش جمعیت مشابه ژاپن روبرو است؟
بله، چین نیز به دلیل سیاست تک‌فرزندی سابق با پیری سریع جمعیت مواجه است، اما اندازه کلی جمعیت و مهاجرت داخلی به شهرهایی مانند شانگهای و پکن اجازه داده است تا رشد جمعیتی خود را برای مدتی حفظ کنند.

۱۳. پیش‌بینی بلندمدت (تا سال ۲۱۰۰) برای مراکز جمعیتی جهان چیست؟
پیش‌بینی می‌شود که مرکز ثقل جمعیتی جهان به طور فزاینده‌ای به سمت آفریقا (مانند نیجریه و کنگو) حرکت کند، در حالی که جمعیت شهرهای اروپایی و ژاپنی احتمالاً کاهش قابل توجهی را تجربه خواهند کرد.

۱۴. مهاجرت چه نقشی در حفظ یا کاهش جمعیت توکیو بازی می‌کند؟
ژاپن به دلیل سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی، بخش کمی از کاهش جمعیت خود را از طریق جذب مهاجر جبران می‌کند. این محدودیت، فرآیند کاهش جمعیت را تسریع کرده است.

۱۵. تفاوت شهرنشینی در ژاپن و هند چیست؟
در ژاپن، شهرنشینی عمدتاً به دلیل تمرکز جمعیت در پایتخت‌های موجود (مانند توکیو) در گذشته رخ داده و اکنون روند معکوس شده است. در هند، شهرنشینی همچنان یک روند رو به رشد است که ناشی از خروج جمعیت از مناطق روستایی است.

۱۶. چگونه توکیو با چالش‌های شهر فشرده و پیر شده سازگار می‌شود؟
توکیو بر روی فناوری‌هایی مانند رباتیک برای مراقبت از سالمندان، بهینه‌سازی استفاده از فضا، و تقویت سیستم‌های حمل و نقل عمومی هوشمند متمرکز شده است.

۱۷. آیا پیش‌بینی می‌شود که شانگهای از توکیو پیشی بگیرد؟
احتمالاً شانگهای به دلیل اندازه بسیار بزرگ و توسعه اقتصادی قوی، در رتبه‌های بسیار بالا باقی خواهد ماند، اما رشد جمعیت دهلی نو و داکا سریع‌تر از آن است که شانگهای بتواند در آینده نزدیک به رتبه اول بازگردد.

۱۸. چه تأثیری بر روی توسعه شهری در آسیا خواهد داشت؟
این تغییر بر تقسیم سرمایه‌گذاری‌های جهانی تأثیر می‌گذارد. پول و توجه بیشتر به سمت توسعه زیرساخت‌های شهرهای بزرگ در آسیای جنوبی و جنوب شرق آسیا سرازیر خواهد شد.

۱۹. آیا مفهوم «ابرشهر» در حال تغییر است؟
بله. اگر قبلاً ابرشهر مترادف با بالاترین تراکم و بزرگترین ساختار فیزیکی بود، اکنون معیارهایی مانند پویایی اقتصادی، تأثیر منطقه‌ای و پتانسیل رشد آینده اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

۲۰. چه شهرهایی در لیست ده شهر پرجمعیت آینده پس از ۲۰۵۰ در آفریقا ظهور خواهند کرد؟
لاگوس (نیجریه)، کینشاسا (جمهوری دموکراتیک کنگو)، و قاهره (مصر) قوی‌ترین پتانسیل را برای تبدیل شدن به ابرشهرهای چندده میلیونی در نیمه دوم قرن دارند.