اختراع انقلابی دانشمندان؛ رنگ سقف تازهای که آفتاب را پس میزند و از هوا آب میچیند
رنگ سقف جادویی که نور خورشید را بازتاب میدهد و آب تولید میکند
رنگ سقف جادویی که نور خورشید را بازتاب میدهد و آب تولید میکند؛ گامی نو در فناوریهای خنککننده و مدیریت پایدار آب
در دنیایی که گرمایش زمین و کمبود منابع آب به یکی از بزرگترین بحرانهای بشر تبدیل شده است، ظهور فناوریهایی که بتوانند همزمان دو مسئله را حل کنند بسیار ارزشمند است. یکی از تازهترین دستاوردهای علمی که در مرز دانش مواد و فناوریهای پایدار مطرح شده، پوششی نانومهندسیشده است که شبیه رنگ معمولی سقف به نظر میرسد اما عملکردی دوگانه دارد: بازتاب تقریباً کامل نور خورشید و تولید آب تازه از هوای اطراف.
این دستاورد حاصل پژوهش مشترک میان دانشگاه سیدنی و استارتاپ Dewpoint Innovations است و در سال ۲۰۲۵ میلادی نگاه بسیاری از متخصصان انرژی و شهرسازی را به خود جلب کرده است. این گزارش علمی در سبک Farcoland Digital 2025 – Tech Insight تلاش دارد تا از دید فنی، عملکردی و محیطزیستی تمام جنبههای این رنگ هوشمند را بررسی کند.
۱. چالش جهانی دوگانه: گرما و کمبود آب
کاهش کارایی سیستمهای سرمایشی در اقلیمهای گرم، مصرف زیاد انرژی در کولرها، و گسترش خشکسالیها، زنجیرهای از مشکلات بههمپیوسته ایجاد کرده است. بنا بر گزارش IPCC، حدود ۳۷ درصد مصرف برق در بخش خانگی جهان صرف خنکسازی میشود. از سوی دیگر بیش از دو میلیارد نفر در مناطق مستعد کمآبی زندگی میکنند. راهحل ایدهآل باید بتواند به صورت همزمان مصرف انرژی سرمایشی را کم کرده و منبع جایگزینی برای آب فراهم کند.
نیاز مبرم به راهحلهای غیرفعال (Passive Solutions) بیش از هر زمان دیگری احساس میشود؛ راهحلهایی که با کمترین نیاز به نیروی محرکه خارجی، اثربخشی بالایی داشته باشند. این پوشش دقیقا با هدف پر کردن این شکاف طراحی شده است.
۲. ایدهای از پیوند گرما و رطوبت
فناوری جدید بر پایه یک پدیده طبیعی ساده کار میکند: هنگامی که سطحی سردتر از هوای اطراف باشد، بخار آب موجود در هوا روی آن متراکم و به شبنم تبدیل میشود. پژوهشگران این پدیده را با خواص انعکاسی رنگ ترکیب کردند. بهبیان ساده، بازتاب شدید نور خورشید دمای سطح را کاهش میدهد و همین اختلاف دما زمینه را برای تراکم بخار فراهم میکند. نتیجه، سطحی است که هم خانه را خنک میکند و هم آب جمع میکند.
این فرآیند به لحاظ ترمودینامیکی وابسته به دو عامل اصلی است:
۱. پایداری دمای انجماد (Subcooling Stability): توانایی سطح در حفظ دمایی پایینتر از دمای نقطه شبنم هوا.
۲. کارایی تابشی (Radiative Efficiency): توانایی سطوح در تابش حرارت به فضای بیرون (تابش سرمایش تابشی یا Radiative Cooling)، حتی در طول روز.
این ترکیب باعث شده که پوشش بتواند در طول روز همزمان خنککننده و در طول شب یا صبح زود، جمعآورنده آب باشد.
۳. ساختار ماده: PVDF‑HFP و نانوساختارهای متخلخل
بر خلاف رنگهای سفید تجاری که از دیاکسیدتیتانیوم (TiO₂) به عنوان رنگدانهی اصلی استفاده میکنند، این پوشش نو از پلیمر کریستالنیمهای PVDF‑HFP (پلیوینیلیدین فلوراید – هگزافلوئورو پروپیلن) ساخته شده است. این پلیمر بهخودیخود دارای خواص دیالکتریک عالی و مقاومت شیمیایی بالایی است که برای محیطهای بیرونی ایدهآل است.
مهندسان با روش phase inversion (وارونگی فاز) منافذ میکرومتری و نانومتری درون لایه ایجاد کردند تا نور خورشید در چندین جهت پراکنده شود. به این ترتیب گرما به درون ماده نفوذ نمیکند و ۹۷ درصد از تابش خورشید بازتاب میشود.
این ساختار متخلخل یک تله نوری ایجاد میکند. وقتی فوتونهای نور مرئی و فروسرخ نزدیک (NIR) به سطح برخورد میکنند، به جای نفوذ و جذب شدن، در شبکه متخلخل به دام افتاده و با زوایای مختلف پراکنده میشوند تا در نهایت از سطح خارج گردند. این همان مفهومی است که پشت مواد بازتابنده فضایی قرار دارد، اما در قالب یک پوشش رنگی قابل اعمال.
این طراحی «بازتاب پراکنده» (diffuse scattering) مزیت مهمی دارد: برخلاف سطوح آینهای که خیرهکنندهاند، این رنگ سفیدِ مات نور را بدون ایجاد خیرگی بازمیتاباند و مناسب مناطق مسکونی است. این پراکندگی همچنین تضمین میکند که گرما حتی در لایههای عمیقتر نیز به دام نیفتد.
۴. سازوکار خنکسازی و تراکم بخار
آزمایشهای میدانی روی سقف مرکز نانوعلوم دانشگاه سیدنی نشان دادند که در میانهی تابستان، دمای سطح پوشش تا ۶ درجه سانتیگراد کمتر از دمای هوای محیط حفظ میشود. این اختلاف دما حتی در زیر تابش مستقیم خورشید نیز پایدار است.
این پدیده دو علت دارد:
- بازتاب نوری بالا: جلوگیری از ورود انرژی خورشیدی.
- نشر حرارتی بالا (High Emissivity): لایه پلیمر قابلیت بسیار بالایی در انتشار گرما در طیف فروسرخ میانی (به سمت پنجرههای اتمسفری) دارد که باعث میشود حرارت جذبشده سریعاً به جو منتقل شود (سرمایش تابشی).
بر اثر این سرما، سطح پوشش شب هنگام مانند شیشهی سرد عمل کرده و بخار آب هوا را متراکم میکند. قطرات شبنم شکل میگیرند و به لطف بافت صاف و خاصیت آبگریزی کنترلشده، قطرات به سمت نقطهی جمعآوری سرازیر میشوند. خاصیت آبگریزی (Hydrophobicity) در این پوشش به دقت تنظیم شده است تا قطرات به جای باقی ماندن روی سطح، به شکل قطرات بزرگتر و قابل جمعآوری درآیند.
پژوهش ششماهه نشان داد که این پوشش میتواند در بیش از ۳۰ درصد از روزهای سال تشکیل شبنم مؤثر داشته باشد و بهطور میانگین تا ۳۹۰ میلیلیتر آب در روز به ازای هر متر مربع تولید کند. برای یک سقف ۱۲ متر مربعی، این مقدار برابر ۴٫۷ لیتر آب در روز است.
۵. بهرهوری و مقیاسپذیری سیستم
در نگاه نخست ممکن است این میزان اندک به نظر برسد، اما با در نظر گرفتن وسعت معمول سقفهای شهری، پتانسیل بالایی نمایان میشود. یک خانهی استاندارد با سقف ۸۰ متر مربعی در اقلیمی نیمهمرطوب میتواند روزانه بیش از ۳۰ لیتر آب آشامیدنی تولید کند. جمعآوری مؤثرتر نیز با افزودن سیستم ناودانی مشابه سامانههای جمعآوری آب باران ممکن است.
در مناطقی با رطوبت نسبی شبانه بالای ۶۰ درصد، بازده بهمراتب بیشتر خواهد بود. در نقاط خشک نیز شبنم شبانه کافی است تا تجهیزات باغبانی یا خنککنندههای تبخیری را تغذیه کند.
تحلیل انرژی سرمایشی:
اگر فرض کنیم دمای محیط ۳۵ درجه سانتیگراد و دمای سطح پوشش ۲۹ درجه سانتیگراد باشد، بار حرارتی منتقلشده از سقف به داخل ساختمان به طور قابل توجهی کاهش مییابد. کاهش ۶ درجهای میتواند به طور مستقیم مصرف انرژی کولرها را تا ۲۰ ٪ تا ۳۰ ٪ کاهش دهد.
بر اساس تحلیل انرژی، بهازای هر کیلوواتساعت سرمایش معادل تولیدشده (از طریق کاهش نیاز به تهویه مطبوع)، تنها ۰٫۰۵ کیلوواتساعت انرژی غیرمستقیم مصرف میشود (این انرژی مربوط به فرآیند پلیمریزاسیون و ساخت لایه است که یکبار پرداخت میشود)، که بیانگر بازده بسیار بالا در بهرهبرداری است.
۶. پایداری در برابر شرایط اقلیمی
در آزمایش خارج از آزمایشگاه طی شش ماه، لایه در برابر تابش شدید فرابنفش استرالیا، باد، باران و تغییرات دمایی ۵ تا ۴۵ درجه هیچ نشانهای از زردشدگی یا پوستهپوسته شدن نداشت. مقاومت در برابر اشعه ماوراء بنفش (UV) یکی از نقاط قوت اصلی PVDF‑HFP است که در مقایسه با سایر پلیمرها بسیار مقاومتر است.
حذف رنگدانههای آلی و استفاده از ساختار نانویی موجب شد ماده در برابر تخریب نوری و شیمیایی مقاوم بماند. این دوام، آن را برای استفاده در مناطق بیابانی با دمای بالا مناسب میکند. همچنین، آزمایشهای شوک حرارتی نشان داد که چسبندگی پوشش به سطح بتنی یا فلزی سقف پس از سیکلهای شدید انقباض و انبساط حفظ شده است.
۷. مزیت زیستمحیطی نسبت به رنگهای سنتی
رنگهای بازتابکننده سنتی مانند رنگهای بر پایه TiO₂ (دیاکسیدتیتانیوم) معمول از طریق جذب نور مرئی و بازتاب فروسرخ عمل میکنند. با این حال، TiO₂ تحت تابش شدید UV میتواند در حضور رطوبت، واکنشهای فتوشیمیایی ایجاد کرده و منجر به تولید رادیکالهای آزاد (مانند گونههای اکسیژن فعال) شود که به محیطزیست و خود سطح آسیب میزنند و رنگ را زرد میکنند.
پوشش جدید به هیچ رنگدانهی اکسیدی وابسته نیست و عملکرد خود را از ساختار فیزیکی میگیرد نه از ترکیب شیمیایی جذبکننده. نتیجه: سطحی با بازتاب بالا، بدون خطر نشت مواد سمی یا واکنشهای ناخواسته. این امر آن را به یک گزینهی “کاملاً غیرفعال” (Truly Passive) تبدیل میکند.
۸. نقش فناوری در معماری پایدار و شهرهای آینده
کاربرد این پوشش در مقیاس شهری میتواند تأثیر چشمگیری بر پدیدهی جزایر گرمایی داشته باشد. جزایر گرمایی شهری (Urban Heat Islands – UHI) پدیدهای است که در آن مناطق شهری به دلیل جذب حرارت توسط مصالح ساختمانی، دمایی بالاتر از مناطق روستایی اطراف دارند.
اگر تنها ۲۰ درصد از سقفهای شهری در مناطق گرمسیر با این رنگ پوشانده شوند، مدلسازی حرارتی نشان میدهد که دمای متوسط شبانه ی کل شهر ۱٫۴ درجه کاهش مییابد. این کاهش کوچک به معنای صرفهجویی میلیونها کیلوواتساعت انرژی در سامانههای تهویه مطبوع است و همچنین از مرگ و میر ناشی از موج گرما جلوگیری میکند.
از دید طراحی شهری، تلفیق این فناوری با سیستمهای فتوولتائیک نیز ممکن است؛ زیرا بازتاب پراکنده نور میتواند دمای عملکرد پنلهای خورشیدی را کاهش و بازده آنها را تا ۵ درصد افزایش دهد. (دمای بالاتر بازده پنلهای خورشیدی را کاهش میدهد).
۹. استخراج آب در مقیاس منطقهای و مدیریت منابع
با تجمیع آب حاصل از شبنم در منابع محلی میتوان سامانههای آبرسانی غیرمتمرکز ایجاد کرد؛ راهکاری ایدهآل برای نواحی چون استرالیا، خاورمیانه و شمال آفریقا که همزمان با تابش شدید و خشکی روبهرو هستند.
آب تولیدشده بهطور طبیعی تصفیهشده است؛ زیرا فرآیند تراکم از بخار آب تمیز هوا انجام میشود و مواد آلایندهی موجود در آبهای سطحی (مثل باران) را ندارد. این آب عاری از املاح است و برای مصارف صنعتی، کشاورزی سبک و حتی تغلیظ هیدروژن در پیلهای سوختی (که نیاز به آب با خلوص بالا دارند) کاربرد دارد.
۱۰. تیم علمی و فرایند توسعه
رهبر پروژه، پروفسور چیارا نتو از مؤسسه نانو و دانشکده شیمی دانشگاه سیدنی، در کنار دکتر مینگ چیو، مدیر فناوری Dewpoint Innovations، تیمی متشکل از ۱۸ پژوهشگر در زمینههای فیزیک نور، مهندسی پلیمر و اقلیمشناسی را هدایت کرد.
مراحل اصلی توسعه فنی شامل:
- سنتز پلیمر اصلاحشده: بهینهسازی نسبت PVDF به HFP برای دستیابی به بهترین خواص الکتریکی و مکانیکی.
- نانوچاپ ساختاری: استفاده از روش لایهنشانی بر مبنای اسپری (Spray Coating) و سپس اعمال کنترلشدهی فرآیند انجماد و حلالزدایی برای ایجاد تخلخل ساختاری مورد نیاز (Phase Inversion).
- مدلسازی اپتیکی: استفاده از نرمافزارهای شبیهسازی مونت کارلو برای تضمین الگوی بازتاب پراکنده در پهنای باند طیف خورشیدی.
طیفسنجی مادون قرمز (FTIR) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) برای شناسایی توزیع منافذ بهکار رفت. نرمافزارهای دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) نیز برای مدلسازی گردش هوای محلی و پیشبینی میزان تراکم شبنم استفاده شدند. پس از تأیید آزمایشگاهی، نمونههای سقف در محوطه دانشگاه نصب و دادهها با ایستگاه هواشناسی لحظهبهلحظه همپوشانی شد.
۱۱. جزئیات فنی عملکرد
برای ارزیابی دقیق کارایی این پوشش، پارامترهای کلیدی زیر اندازهگیری شدند:
- ضریب بازتاب کل (Total Reflectance): ۰٫۹۷ (معادل ۹۷ درصد بازتاب انرژی خورشیدی)
- ضریب نشر حرارتی (Emissivity): ۰٫۹۲ – به معنای تابش مؤثر حرارت به آسمان شب در طیف ۸ تا ۱۳ میکرومتر.
- زاویه تماس آب (Hydrophobic Angle): ۹۵ درجه — تعادل میان لغزندگی برای تخلیه سریع آب و جلوگیری از چسبیدن قطرات به سطح.
- شار تجمع شبنم میانگین: ۳۹۰ mL/m²/day در شرایط آزمایشگاهی کنترلشده (RH = ۶۵ ٪ و T = ۲۵ °C)
این دادهها گواهی میدهند که ماده در کلاس Super‑Cool Coating (پوششهای فوق خنککننده) که قادر به خنکسازی زیر دمای محیط در زیر نور مستقیم خورشید هستند، طبقهبندی میشود.
۱۲. مسیر تجاریسازی
استارتاپ دیوپوینت در حال توسعه نسخهای است که با غلتک یا اسپریهای متداول ساختمانی قابل اعمال است. فرمولاسیون بر پایهی آب طراحی شده تا خطرات زیستمحیطی حلالها حذف شود. این امر همچنین هزینه اعمال را برای پیمانکاران ساختمانی سنتی کاهش میدهد.
پیشبینی میشود که تا پایان ۲۰۲۶ محصول به بازار صنعتی آسیا–اقیانوسیه راه یابد. قیمت اولیه حدود ۲۵ دلار برای هر مترمربع برآورد شده که با تولید انبوه کاهش خواهد یافت. این قیمت اولیه با در نظر گرفتن صرفهجویی انرژی پیشبینیشده در طول ۵ سال اول، کاملاً توجیهپذیر است.
۱۳. فرصتها و چالشها
فرصتها:
- کاهش مصرف انرژی سرمایشی تا ۴۰ ٪ در ساختمانهای سبک با عایقبندی متوسط.
- تولید آب برای مصارف غیرآشامیدنی، مانند آبیاری یا شستوشو در مناطق بحرانی.
- سازگاری با سیستمهای موجود سقف، بدون نیاز به تغییرات ساختاری عمده.
چالشها:
- کاهش بازده تراکم در اقلیمهای بسیار خشک (RH < ۳۰ ٪) که نیازمند تقویت سیستمهای جمعآوری شبنم شبانه است.
- نیاز به زیرسازی تمیز و ناهمواری کم برای اطمینان از چسبندگی یکنواخت و عملکرد اپتیکی مطلوب.
- هزینهی اولیه بالاتر نسبت به رنگهای عادی که ممکن است پذیرش اولیه را کند کند.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند که همراهی این پوشش با سامانههای مهگیر یا رطوبتساز طبیعی مانند گیاهان سقفی میتواند بازده جمعآوری شبنم را افزایش دهد، بهویژه در مناطق بیابانی.
۱۴. اثر اقتصادی و اجتماعی
در شهرهایی چون دوبی، قاهره یا شیراز که هر دو مشکل گرما و کمبود آب وجود دارد، این فناوری میتواند بار عظیمی از شبکه انرژی و آب بردارد.
سناریوی مقیاس بزرگ:
فرض بر نصب در ۵۰ هزار متر سقف صنعتی در یک شهر گرم و خشک است؛ در این مقیاس سالانه بیش از ۸۶ میلیون لیتر آب قابل جمعآوری است. این رقم معادل مصرف آب آشامیدنی و بهداشتی ۱۲۰۰ نفر در سال است. از منظر کاهش بار شبکه برق، این ۵۰ هزار متر مربع سقف میتواند مصرف سیستمهای تهویه مطبوع را تا حدود ۶۰۰ مگاواتساعت در سال کاهش دهد.
از دید اجتماعی، استقلال از زیرساختهای متمرکز و قابلیت استفاده در ساختمانهای دورافتاده، این فناوری را به نمادی از پایداری غیرمتمرکز (Decentralized Sustainability) بدل میکند.
۱۵. جایگاه علمی میان سایر پژوهشها
پوشش PVDF‑HFP سیدنی یک گام فراتر از تحقیقات پیشین است:
فناوریبازتاب خورشیدیتولید آبمزیت کلیدیرنگ فوقسفید دانشگاه پردو (۲۰۲۲)۹۸٪نداردبالاترین بازتاب نوری در جهانپوشش هیدروژلی MIT (۲۰۲۳)متوسطفعال (با جذب)قابلیت جذب بالای رطوبت محیطیپوشش PVDF‑HFP دانشگاه سیدنی (۲۰۲۵)۹۷٪غیرفعال (تراکم شبنم)ترکیب دو ویژگی بازتاب شدید + جمعآوری غیرفعال آب
این ترکیب، آن را در چالش Grand Water and Cooling Prize 2025 میان سه نامزد برتر قرار داده است، چرا که توانسته است به “همافزایی عملکرد” دست یابد.
۱۶. آینده پژوهی و مسیر توسعه
مرحلهی بعدی پروژه، افزودن لایهی ضدآلودگی فوتوکاتالیستی (مشابه TiO₂ اما پایدارتر) برای پاکماندن در شهرهای صنعتی و جذب آلایندههای گازی است. همچنین پژوهشگران در حال بررسی افزودن نانولولههای کربنی یا گرافن برای افزایش مقاومت مکانیکی و همچنین هدایت گرمایی کنترلشده به سمت بیرون هستند.
هدف نهایی رسیدن به راندمان بازتاب ۹۸ ٪ و تولید ۵۰۰ میلیلیتر /m² در روز تا سال ۲۰۲۷ است.
از نگاه کلان، اتصال این فناوری با مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) میتواند کنترل پویا بر دما و رطوبت داخلی ایجاد کند؛ مثلاً در روزهای ابری، سیستم بهطور خودکار تولید آب را اولویت داده و مصرف انرژی سرمایشی را در حداقل نگه دارد.
۱۷. جمعبندی علمی
پوشش نانوساختار PVDF‑HFP پیشنهادی از سوی تیم مشترک دانشگاه سیدنی و Dewpoint Innovations، نمونهای از همگرایی علم مواد، اقلیمشناسی و مهندسی انرژی است. این پوشش نشان میدهد که میتوان از خورشید در برابر خودش محافظت کرد و همزمان از هوای اطراف آب برداشت.
با ویژگیهایی چون بازتاب ۹۷ درصدی، خنکسازی ۶ درجهای، تولید ۳۹۰ میلیلیتر /m² در روز و مقاومت بالا در محیطهای سخت، این رنگ میتواند آیندهی بامهای پایدار را دگرگون کند و به عنوان یک «زیرساخت نرمافزاری» برای تأمین آب و انرژی شهری عمل نماید.
سوالات متداول (FAQ)
۱. این پوشش از چه موادی ساخته شده است؟
از پلیمر PVDF‑HFP با ساختار متخلخل نانویی که بدون نیاز به رنگدانههای اکسیدی نور خورشید را بازتاب میدهد. این پلیمر مقاومت شیمیایی و حرارتی بسیار بالایی دارد.
۲. تفاوت آن با رنگهای سفید معمولی چیست؟
بازتاب بیشتر (۹۷٪ در برابر ۸۵–۹۰٪)، دوام بالاتر در برابر UV به دلیل عدم وجود اکسیدهای فلزی، و مهمتر از همه، توانایی جمعآوری آب از طریق سرمایش تابشی فعال در شب.
۳. چه مقدار آب میتواند تولید کند؟
در شرایط میانگین آزمایشگاهی تا ۳۹۰ میلیلیتر در روز به ازای هر m²؛ برای یک سقف معمولی خانگی (۱۲ m²) حدود ۴٫۷ لیتر در روز است.
۴. در مناطق خشک هم کار میکند؟
بله؛ گرچه نرخ تراکم شبنم در مناطق با رطوبت پایین (کمتر از ۴۰ ٪) کاهش مییابد، اما حتی در این مناطق نیز شبنم شبانه بهقدری هست که بتواند نیازهای اولیه یا باغبانی کوچک را تأمین کند.
۵. آیا نصب آن دشوار است؟
خیر، یکی از اهداف تجاریسازی، سهولت اجرا بوده است. مانند رنگهای معمولی با غلتک یا اسپری قابل اجراست و نیاز به هیچ تجهیزات خاص یا زیرسازی پیچیدهای (به جز تمیز کردن سطح) ندارد.
۶. عمر مفید پوشش چقدر است؟
در آزمایشهای میدانی بیش از شش ماه بدون افت عملکرد دوام آورد. انتظار میرود با توجه به پایداری ذاتی پلیمر PVDF، عمر واقعی ۵ تا ۱۰ سال باشد که پس از آن ممکن است بازتاب کمی کاهش یابد.
۷. آیا برای سلامتی یا محیط زیست مضر است؟
خیر، فرمول آبپایه دارد و فاقد ترکیبات فلزی سنگین یا حلالهای آلی است. ساختار آن بر پایه فیزیک ماده بنا شده است، نه شیمی واکنشپذیر.
۸. این فناوری چه کاربردهایی فراتر از سقف دارد؟
میتواند در هر سطحی که در معرض آسمان قرار دارد استفاده شود، از جمله نمای ساختمانها، سقف گلخانهها، کانتینرهای حمل مواد غذایی، و همچنین در ساخت سرپناههای موقت امدادی در مناطق بحرانزده.
🔹 نتیجهگیری نهایی:
رنگ سقف خنککننده و مولد آب توسعهیافته در دانشگاه سیدنی، مثال بارزی از راهحلهای «دوکارکردی» در عصر تغییر اقلیم است؛ فناوریای که گرما را بازمیتاباند و زندگی را از دل هوا استخراج میکند — تحقق رؤیای معماری پایدار در دنیای واقعی. این پوشش نه تنها انرژی را ذخیره میکند، بلکه مبعی جدید برای آب در مناطق تحت فشار ایجاد مینماید.
نتایج و یافته های این پروژه در مجله Advanced Functional Materials انتشار یافته است.
https://farcoland.com/BEn9pM
کپی آدرس
