انرژی و محیط زیست

کپسول زمانی پنهان در دل یخ‌های کانادا؛ چگونه مدفوع سنجاب‌های باستانی رازهای عصر یخبندان را فاش کرد گاهی بزرگ‌ترین کشفیات علمی نه در فسیل‌های عظیم دایناسورها یا اسکلت‌های کامل ماموت‌ها، بلکه در چیزهایی بسیار کوچک‌تر و غیرمنتظره پنهان شده‌اند. در یکی از تازه‌ترین پژوهش‌های شگفت‌انگیز در حوزه دیرینه‌شناسی و ژنتیک باستانی، گروهی از دانشمندان توانسته‌اند در شمال غربی کانادا مجموعه‌ای خارق‌العاده از DNA بسیار کهن را از مدفوع یخ‌زده سنجاب‌های زمینی قطبی استخراج کنند. این کشف نشان می‌دهد بقایایی که در نگاه اول بی‌اهمیت به نظر می‌رسند، می‌توانند مانند آرشیوی طبیعی از تاریخ حیات زمین عمل کنند و اطلاعاتی ارزشمند درباره اکوسیستم‌های گذشته در اختیار دانشمندان قرار دهند. این پژوهش در منطقه یوکان در شمال غربی کانادا انجام شده است؛ منطقه‌ای ...

آیا بشر تنها چند هزار سال دیگر فرصت دارد؟ نگاهی دوباره به «استدلال روز رستاخیز» در میان بحث‌های علمی درباره آینده بشر، گاهی ایده‌هایی مطرح می‌شوند که در نگاه اول شبیه پیش‌بینی‌های آخرالزمانی به نظر می‌رسند، اما در واقع ریشه در منطق ریاضی و آمار دارند. یکی از مشهورترین این ایده‌ها «استدلال روز رستاخیز» یا Doomsday Argument است؛ استدلالی که برخی ریاضی‌دانان و فیزیک‌دانان با استفاده از آن تلاش کرده‌اند تخمینی احتمالی از تعداد کل انسان‌هایی که در تاریخ زمین زندگی خواهند کرد ارائه دهند. بر اساس یکی از نسخه‌های رایج این استدلال، اگر فرض‌های خاصی را بپذیریم، ممکن است نتیجه بگیریم که تاریخ بشر روی زمین احتمالاً چندان طولانی‌تر از زمان کنونی ادامه نخواهد یافت. در برخی محاسبات، این چارچوب آماری حتی به این نتیجه رسیده است که ممکن است ت ...

آیا انسان راست‌قامت نزدیک به دو میلیون سال پیش با آتش آشنا شده بود؟ آتش یکی از تعیین‌کننده‌ترین نیروهایی است که در سراسر تاریخ زندگی انسان نقش داشته است. اگر بخواهیم تنها چند عامل را نام ببریم که مسیر تکامل انسانی را به‌طور بنیادین تغییر داده‌اند، آتش بی‌تردید در میان نخستین آن‌ها قرار می‌گیرد. توانایی استفاده از آتش فقط به روشن کردن یک شعله محدود نمی‌شود؛ این دستاورد به انسان امکان داد غذا را بپزد، از سرمای شب‌های طولانی جان سالم به در ببرد، از خود در برابر شکارچیان محافظت کند، محیط اطرافش را تغییر دهد و بعدها حتی راه را برای فناوری‌های پیچیده‌تر هموار سازد. به همین دلیل، پرسش درباره اینکه انسان یا نیاکان او از چه زمانی با آتش به‌صورت هدفمند سروکار پیدا کردند، تنها یک کنجکاوی تاریخی نیست، بلکه مسئله‌ای بسیار مهم در شناخت سیر ...

در اعماق سرد و یخ‌زده‌ی شمال‌غرب دریاچه‌ی بایکال، جایی که بادهای قطبی با نوای کوه‌های سر به فلک کشیده و جنگل‌های بی‌پایان تایگا در هم می‌آمیزند، سکوتی برقرار است که هزاران سال قدمت دارد. در این منطقه‌ی دورافتاده از سیبری، باستان‌شناسان و دانشمندان علوم ژنتیک به یافته‌ای دست یافته‌اند که تاریخچه‌ی بیماری‌های عفونی و سرنوشت بشریت را از نو می‌نویسد. کشف بقایای شکارچی‌گردآورندگانی که ۵۵۰۰ سال پیش در این سرزمین زندگی می‌کردند، پرده از حقیقتی تلخ برمی‌دارد: طاعون، این بیماری هراس‌انگیز که قرن‌ها بعد تمدن‌های اروپا را به زانو درآورد، بسیار پیش‌تر و در جوامعی بسیار ساده‌تر از آنچه تصور می‌شد، قربانیان خود را در آغوش مرگ کشیده بود. داستان از آنجا آغاز می‌شود که کاوش‌های باستان‌شناسی در گورستان‌های «عصر سنگ» کنار رود آنگارا، به گنجینه‌ ...

افتخار بزرگی نصیب یکی از شگفت‌انگیزترین موجودات زنده‌ی روی زمین شده است. «جاناتان»، لاک‌پشت بسیار سالخورده‌ای که به‌عنوان پیرترین جانور زنده‌ی ساکن خشکی در جهان شناخته می‌شود، اکنون به‌طور رسمی عنوان «نماد رکوردهای جهانی گینس» را دریافت کرده است. این عنوان افتخاری که به‌تازگی توسط مؤسسه‌ی رکوردهای جهانی گینس معرفی شده، به افرادی یا موجوداتی تعلق می‌گیرد که رکورد آن‌ها نه‌تنها چشمگیر است، بلکه تأثیر فرهنگی و جهانی نیز داشته است. جاناتان با عمر استثنایی و داستان زندگی شگفت‌انگیزش، به‌راحتی در میان چنین چهره‌هایی جای گرفته است. جاناتان در حال حاضر حدود ۱۹۴ سال سن دارد؛ عددی که برای بسیاری از گونه‌های جانوری تقریباً غیرقابل تصور است. این لاک‌پشت عظیم‌الجثه سال‌هاست در جزیره‌ی دورافتاده‌ی سنت‌هلن در اقیانوس اطلس جنوبی زندگی می‌کند ...

کشف ساختار پنهان عظیم زیر یخ‌های جنوبگان؛ پنجره‌ای تازه به گذشته و آینده قاره یخی جنوبگان برای بسیاری از ما تصویری ساده و یک‌دست دارد: قاره‌ای سفید، خاموش و دورافتاده که زیر لایه‌هایی عظیم از یخ پنهان شده است. اما آنچه روی سطح این قاره دیده می‌شود، فقط پوسته‌ای یخ‌زده بر روی جهانی بسیار پیچیده‌تر است؛ جهانی از کوهستان‌های مدفون، دره‌های عمیق، حوضه‌های پهناور، دریاچه‌های پنهان و ساختارهای زمین‌شناختی که میلیون‌ها سال تاریخ زمین را در خود نگه داشته‌اند. تازه‌ترین یافته‌های دانشمندان بار دیگر نشان می‌دهد که جنوبگان فقط یک بیابان یخی نیست، بلکه آرشیوی عظیم از گذشته زمین است؛ آرشیوی که خواندن آن می‌تواند به درک بهتر آینده سیاره نیز کمک کند. در پژوهشی جدید، دانشمندان موفق شده‌اند سازه‌ای زمین‌شناختی عظیم را در زیر یخ‌های شرق جنوبگ ...