هشدار بریتانیا درباره حملات سایبری هوش مصنوعی؛ زیرساختهای حیاتی در معرض خطر قرار میگیرند
هشدار بریتانیا درباره حملات سایبری هوش مصنوعی؛ زیرساختهای حیاتی در معرض خطر قرار میگیرند
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا نسبت به افزایش تهدیدهای سایبری با استفاده از هوش مصنوعی هشدار داده است. این نهاد پیشبینی میکند که تا سال ۲۰۲۸، بدافزارهای مجهز به هوش مصنوعی ممکن است در حملات باجافزاری علیه زیرساختهای حیاتی این کشور به کار گرفته شوند. چنین حملاتی میتوانند بخشهای مهمی مانند شبکههای انرژی، نیروگاهها و سامانههای خدمات عمومی را با خطر مواجه کنند و پیامدهایی فراتر از خسارتهای معمول دیجیتال به همراه داشته باشند.
بر اساس ارزیابی این سازمان، هوش مصنوعی به مهاجمان امکان میدهد عملیاتهای سایبری را با سرعت و کارایی بیشتری اجرا کنند. این فناوری میتواند در مراحل مختلف حمله، از شناسایی اهداف و پیدا کردن نقاط ضعف گرفته تا فریب کاربران و اجرای بدافزارها، نقش مؤثری داشته باشد. به همین دلیل، کارشناسان معتقدند تهدیدهای سایبری در سالهای آینده پیچیدهتر خواهند شد و مقابله با آنها به آمادگی فنی و امنیتی بیشتری نیاز دارد.
پیشبینی حملات باجافزاری مجهز به هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۸
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا در گزارش سالانه خود برای سال ۲۰۲۶، احتمال استفاده از بدافزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در حملات علیه زیرساختهای حیاتی کشور را بسیار زیاد ارزیابی کرده است. در بخشی از این گزارش تأکید شده که احتمال دارد تا سال ۲۰۲۸، چنین بدافزارهایی در یک حمله باجافزاری علیه زیرساختهای حیاتی ملی بریتانیا به کار گرفته شوند.
این هشدار به معنای آن نیست که وقوع یک حمله مشخص در زمان معینی قطعی شده است؛ بلکه نشان میدهد نهادهای امنیتی بریتانیا احتمال گسترش چنین سناریویی را جدی میدانند. باجافزارها معمولا با نفوذ به سامانههای رایانهای، دسترسی به اطلاعات یا عملکرد سیستمها را مختل میکنند و در ازای بازگرداندن دسترسی، از قربانیان پول مطالبه میکنند. اگر مهاجمان بتوانند از هوش مصنوعی برای خودکارسازی یا بهبود مراحل این حملات استفاده کنند، مقابله با آنها دشوارتر خواهد شد.
گزارش NCSC همچنین نشان میدهد که تأثیر هوش مصنوعی تنها به توسعه بدافزار محدود نمیشود. این فناوری میتواند عملیات مهندسی اجتماعی، فیشینگ و بهرهبرداری از آسیبپذیریهای امنیتی را نیز مؤثرتر کند. مهاجمان با کمک ابزارهای هوشمند قادر خواهند بود پیامهای فریبندهتری طراحی کنند، اطلاعات بیشتری درباره اهداف جمعآوری کنند و تلاشهای خود برای نفوذ به شبکهها را در مقیاس بزرگتری پیش ببرند.
افزایش نگرانی درباره تهدیدهای سایبری دولتی
یکی دیگر از محورهای مهم گزارش، ارتباط میان امنیت سایبری و منافع ملی و اقتصادی بریتانیا است. زیرساختهای حیاتی، از جمله تأسیسات تولید و توزیع انرژی و شبکههای ارتباطی، برای ادامه فعالیت جامعه و اقتصاد ضروری هستند. اختلال در عملکرد این بخشها میتواند خدمات عمومی را تحت تأثیر قرار دهد، فعالیت کسبوکارها را مختل کند و هزینههای قابلتوجهی به دولت و شهروندان تحمیل کند.
تحلیلگران امنیتی هشدار میدهند کشورهایی مانند چین و روسیه ممکن است برای پیشبرد اهداف ژئوپولیتیکی خود، بیش از گذشته از ابزارهای سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی بهره بگیرند. این ابزارها میتوانند سرعت اجرای عملیات و گستره اهداف احتمالی را افزایش دهند. در چنین شرایطی، حملات سایبری دیگر صرفا تهدیدی برای اطلاعات سازمانها محسوب نمیشوند و ممکن است به ابزاری برای فشار سیاسی، جمعآوری اطلاعات راهبردی یا ایجاد اختلال در فعالیتهای اقتصادی تبدیل شوند.
البته گزارش منتشرشده صرفا بر حملات باجافزاری تمرکز ندارد و به فعالیتهای جاسوسی سایبری تحت حمایت دولتها نیز میپردازد. این نوع عملیات معمولا با هدف دسترسی پنهانی به اطلاعات حساس، شناسایی ارتباطات و جمعآوری دادههای محرمانه انجام میشود. سیاستمداران، مقامهای دولتی و افرادی که به اطلاعات مهم دسترسی دارند، از جمله اهداف احتمالی این فعالیتها هستند.
فیشینگ هدفمند و نفوذ به پیامرسانها
بر اساس یافتههای NCSC، طی سال گذشته مواردی از فیشینگ هدفمند علیه افراد برجسته ثبت شده است. در این روش، مهاجمان بهجای ارسال پیامهای عمومی و یکسان، تلاش میکنند ارتباطاتی متناسب با شرایط و ویژگیهای قربانی طراحی کنند تا احتمال فریبخوردن او افزایش یابد. استفاده از هوش مصنوعی میتواند تولید چنین پیامهایی را سریعتر و طبیعیتر کند و تشخیص آنها را برای کاربران دشوارتر سازد.
همچنین تلاشها برای نفوذ به پیامرسانها افزایش یافته است. این موضوع اهمیت حفاظت از حسابهای کاربری و ارتباطات دیجیتال مقامهای دولتی و اشخاص حساس را بیشتر میکند؛ زیرا دسترسی غیرمجاز به پیامها ممکن است اطلاعات ارزشمندی درباره فعالیتها، تصمیمها و ارتباطات افراد در اختیار مهاجمان قرار دهد.
سرعت پیشرفت هوش مصنوعی؛ چالش تازه امنیت سایبری
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا در ارزیابی خود تأکید میکند که فناوری همواره بر وضعیت امنیت سایبری اثر گذاشته است؛ اما ویژگی متمایز شرایط کنونی، سرعت بالای تغییرات است. این سازمان میگوید: «فناوری همواره بر امنیت سایبری تأثیر گذاشته؛ اما تفاوت اصلی در شرایط فعلی، سرعت تحولات است. توانایی بازیگران دولتی در مهار فناوریهای جدید، بیش از پیش تعیینکننده اثربخشی آنها خواهد بود.»
این ارزیابی نشان میدهد که صرف برخورداری از ابزارهای پیشرفته امنیتی برای مقابله با تهدیدهای آینده کافی نیست. دولتها و سازمانها باید بتوانند تغییرات فناوری را بهسرعت شناسایی کنند، آسیبپذیریهای تازه را برطرف سازند و روشهای دفاعی خود را متناسب با شیوههای جدید حمله بهروزرسانی کنند.
در مجموع، هشدار تازه بریتانیا نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند موازنه میان مهاجمان و مدافعان در فضای سایبری را تغییر دهد. درحالیکه این فناوری فرصتهای تازهای برای توسعه خدمات و افزایش بهرهوری ایجاد میکند، استفاده مخرب از آن نیز میتواند امنیت شبکههای حیاتی را تهدید کند. پیشبینی NCSC درباره سال ۲۰۲۸، ضرورت آمادهسازی زیرساختها و تقویت توان دفاعی در برابر حملات هوشمند را برجسته میکند؛ بهویژه آنکه پیامدهای چنین حملاتی ممکن است به اختلال در خدمات ضروری و آسیب به امنیت اقتصادی و ملی محدود نماند.