بزرگترین شهر دنیا در سال ۲۰۲۵ بالاخره مشخص شد؛ نتیجه همه را شوکه کرد!
بزرگترین شهر دنیا در سال ۲۰۲۵: جاکارتا و طلوع عصر ابرشهرنشینی آسیا
رقص شتابان شهرها در هزاره جدید
جهان در حال تجربه یک دگرگونی بیسابقه در مقیاس جغرافیایی و جمعیتی است. شهرها، نه تنها مراکز تولید ثروت و نوآوری، بلکه میزبان اصلی بخش اعظم جمعیت کره زمین شدهاند. در سال ۲۰۲۵، این روند به اوج خود میرسد و مرزهای سنتی کلانشهرها را جابجا میکند. شناخت بزرگترین شهرهای دنیا دیگر صرفاً یک کنجکاوی جغرافیایی نیست؛ بلکه یک ضرورت استراتژیک برای درک دینامیکهای اقتصادی، سیاسی، زیستمحیطی و اجتماعی قرن بیست و یکم است.
شهرنشینی دیگر یک پدیده تدریجی نیست؛ بلکه انفجاری است که به ویژه در نیمکره جنوبی و قاره آسیا رخ میدهد. دههها پیش، مراکز قدرت شهری عمدتاً در آمریکای شمالی و اروپا متمرکز بودند، اما امروز، نقشهها در حال بازنویسی هستند. در این میان، ظهور ابرشهرها (Megacities) با جمعیتی بیش از ۱۰ میلیون نفر، و به طور خاص، ابرشهرهای عظیمتر با جمعیتی بیش از ۳۰ میلیون نفر، ساختار جوامع انسانی را به چالش میکشد.
این مقاله تحلیلی عمیق بر اساس آخرین دادههای سازمان ملل متحد، به بررسی وضعیت شهرنشینی در سال ۲۰۲۵ میپردازد. تمرکز اصلی ما بر شهر شگفتی است که در آستانه این سال عنوان بزرگترین شهر جهان را به خود اختصاص داده است: جاکارتا. ما نه تنها به آمار و ارقام خواهیم پرداخت، بلکه ریشههای تاریخی، دلایل جمعیتی، چالشهای پیش رو و مسیرهای آینده این غولهای شهری را کاوش خواهیم کرد. هدف این است که تصویری جامع و سئومحور از آینده شهرنشینی ارائه دهیم که برای خوانندگان و تحلیلگران حوزه توسعه شهری جذاب و روشنگر باشد.
بخش اول: روایت سازمان ملل – چشمانداز شهرنشینی ۲۰۲۵
سازمان ملل متحد، به ویژه از طریق بخش امور اقتصادی و اجتماعی (DESA)، به طور منظم گزارشهایی حیاتی درباره روند شهرنشینی جهان منتشر میکند. گزارش «چشمانداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵» (World Urbanization Prospects 2025) نقطه عطفی در تحلیلهای جمعیتی معاصر محسوب میشود، زیرا تصویری دقیق از تحولات کوتاهمدت تا میانمدت ارائه میدهد.
این گزارش تأیید میکند که روند مهاجرت از روستاها به شهرها، که از اواخر قرن بیستم آغاز شد، در سال ۲۰۲۵ با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت. بر اساس پیشبینیهای این نهاد بینالمللی، در سال ۲۰۲۵، بیش از ۵۷ درصد جمعیت جهان در مناطق شهری زندگی خواهند کرد، رقمی که تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۶۸ درصد خواهد رسید.
نکته کلیدی این گزارش، تغییر مرکز ثقل جمعیت شهری از غرب به شرق است. در حالی که شهرهایی مانند نیویورک و پاریس همچنان نمادهای توسعه شهری باقی میمانند، رشد واقعی و انفجاری در آسیا و آفریقا رخ میدهد. این گزارش به وضوح نشان میدهد که ابرشهرها، دیگر پدیدهای نادر نیستند، بلکه به یک هنجار جدید تبدیل شدهاند.
جابجایی تاج قدرت: ظهور جاکارتا
بر اساس آخرین مدلسازیهای سازمان ملل، در سال ۲۰۲۵، شهر جاکارتا، پایتخت اندونزی، رسماً تاج بزرگترین شهر جهان را از آن خود خواهد کرد. این یک جهش تاریخی است. برای درک عظمت این تغییر، باید نگاهی به گذشته انداخت. در سال ۲۰۱۸، جاکارتا حتی در میان ۱۰ شهر بزرگ جهان نیز در جایگاههای پایینتر قرار داشت. اما ظرف تنها هفت سال، این شهر با جهشی خیرهکننده از رتبه ۳۳ به رتبه اول صعود کرده است.
جمعیت تخمینی جاکارتا در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۲ میلیون نفر خواهد رسید. این رقم حیرتانگیز، شهر را به یک پدیده منحصربهفرد در تاریخ شهرنشینی تبدیل میکند و نیاز به تحلیل عمیق دلایل این رشد فراصنعتی دارد.
بخش دوم: تحلیل صدرنشین – جاکارتا، ابرشهر بیسابقه
جاکارتا، که به عنوان «جاکارتا بزرگ» یا Jabodetabek (شامل بوگور، دپوک، تانگرانگ و بکاسی) تعریف میشود، فراتر از یک شهر، یک اکوسیستم شهری عظیم و پیچیده است. این صعود سریع، ریشه در ترکیبی از عوامل جمعیتی، اقتصادی و جغرافیایی دارد.
ریشههای رشد انفجاری: از ۳۳ به ۱
چگونه شهری که دو دهه پیش رتبهای قابل مقایسه با شهرهایی مانند بارسلونا یا شیکاگو داشت، اکنون با جمعیتی دو برابر بسیاری از ابرشهرهای قدیمیتر در صدر قرار میگیرد؟
۱. نرخ بالای زاد و ولد در مناطق پیرامونی: اگرچه نرخ رشد جمعیت در مرکز جاکارتا در حال کاهش است، اما مناطق حاشیهای و کمربندهای شهری اطراف (که در آمارهای رسمی به عنوان بخشی از ابرشهر در نظر گرفته میشوند) همچنان نرخ زاد و ولد بالایی دارند.
۲. مهاجرت داخلی مداوم (Rural-to-Urban Migration): اندونزی، به عنوان چهارمین کشور پرجمعیت جهان، نیروی کار عظیمی دارد. فرصتهای شغلی اندک در جزایر دورافتاده و مناطق روستایی، میلیونها نفر را به سمت پایتخت اقتصادی کشور سوق داده است. جاکارتا به مثابه آهنربایی برای اشتغال و آموزش عمل کرده است.
۳. آمار جمعیتی متفاوت: در بسیاری از محاسبات، شهرهای حاشیهای جاکارتا به دلیل پیوستگی کاربری اراضی و شبکههای حمل و نقل در هم تنیده، به عنوان بخشی از منطقه شهری بزرگتر (Metropolitan Area) در نظر گرفته میشوند. این شمولیت گسترده، جمعیت را به طور مصنوعی اما واقعی، به ارقام بالا میرساند. بسیاری از شهرهای بزرگ غربی بر اساس مرزهای اداری تعریف میشوند، در حالی که مدل محاسبه ابرشهرهای آسیایی، وسعت واقعی سکونتگاه انسانی را منعکس میکند.
۴. تثبیت به عنوان مرکز اقتصادی: با وجود مشکلات زیرساختی، جاکارتا همچنان قطب اصلی سرمایهگذاری، تجارت و دولت در اندونزی است. این تمرکز اقتصادی، چسبندگی شهر را برای جمعیت جوان افزایش میدهد.
چالشهای عظیم ابرشهر جاکارتا
جمعیت ۴۲ میلیون نفری در سال ۲۰۲۵ برای جاکارتا، نه یک دستاورد صرف، بلکه بار سنگینی است. این شهر با بحرانهای متعددی دست و پنجه نرم میکند که نیازمند راهکارهای فوری و اساسی است:
- تراکم و ازدحام: تراکم بالای جمعیت منجر به یکی از بدترین ترافیکهای جهان شده است. این امر نه تنها بهرهوری اقتصادی را کاهش میدهد، بلکه سلامت عمومی را نیز به خطر میاندازد.
- آلودگی شدید: کیفیت هوا در جاکارتا به طور مزمن در سطح خطرناک قرار دارد. منابع اصلی شامل انتشار وسایل نقلیه و صنایع اطراف است.
- بحران زیستمحیطی: فرونشست و سیل: این شاید بزرگترین تهدید وجودی باشد. جاکارتا بر روی زمینهای باتلاقی و ناپایدار ساخته شده است. استخراج بیرویه آبهای زیرزمینی برای تأمین نیازهای ۴۲ میلیون نفر، باعث شده تا بخشهایی از شهر سالانه تا ۱۵ سانتیمتر فرونشست کنند. این امر، شهر را به شدت در برابر سیلهای ناشی از بالا آمدن سطح آب دریاها و بارندگیهای شدید آسیبپذیر ساخته است.
بخش سوم: داکا – نامزد آینده و دومین غول
در حالی که جاکارتا در سال ۲۰۲۵ بر صدر مینشیند، رقیب اصلیاش در جنوب آسیا، یعنی داکا (پایتخت بنگلادش)، جایگاه دوم را با جمعیتی حدود ۳۶ میلیون نفر اشغال خواهد کرد. اما تحلیل بلندمدت نشان میدهد که این جایگاه موقتی است.
طبق پیشبینیهای سازمان ملل، داکا با نرخ رشد جمعیتی بسیار بالا (که ناشی از تراکم جمعیت شدید بنگلادش و مهاجرت گسترده به پایتخت است) تا سال ۲۰۵۰، با جمعیتی پیشبینیشده ۵۲٫۱ میلیون نفر، رسماً عنوان بزرگترین شهر جهان را از جاکارتا پس خواهد گرفت.
تحلیل دلایل رشد داکا
رشد داکا یک پدیده شتابان دیگر است که عمدتاً تحت تأثیر عوامل زیر است:
۱. تراکم جغرافیایی: بنگلادش کشوری کمارتفاع، پرجمعیت و با زمینی محدود است. این فشار جمعیتی، ساکنان را به سمت مرکز شهری هل میدهد.
۲. آسیبپذیری اقلیمی: تغییرات اقلیمی و افزایش شدت طوفانها و سیلها در بنگلادش، مردم را مجبور میکند تا به مناطق امنتر شهری، یعنی داکا، پناه ببرند. ۳. وابستگی به یک قطب: داکا عملاً تنها کانون جذب سرمایه، زیرساخت و آموزش در کل کشور است و هیچ جایگزین اقتصادی معتبری ندارد.
این دو شهر، جاکارتا و داکا، نمایانگر موج جدیدی از ابرشهرنشینی هستند که چالشهای زیرساختی و زیستمحیطی را به سطوح بیسابقهای افزایش میدهند.
بخش چهارم: تسلط آسیا – ۹ شهر از ۱۰ شهر بزرگ جهان
یکی از مهمترین یافتههای گزارش ۲۰۲۵، تسلط بلامنازع قاره آسیا بر فهرست ابرشهرهای جهانی است. ۹ شهر از ۱۰ شهر بزرگ جهان آسیایی هستند؛ تنها یک استثناء وجود دارد.
قاهره؛ تنها بازمانده خارج از آسیا
شهر قاهره مصر، با جمعیتی در حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون نفر، تنها کلانشهری است که در میان ۱۰ شهر اول جهان، خارج از مرزهای قاره آسیا قرار دارد. این نشان میدهد که کانون اصلی رشد جمعیتی و شهری جهان به طور کامل به شرق و جنوب شرق آسیا شیفت کرده است.
معیار ۲۵ میلیون نفر و مقایسه با نیویورک
مفهوم «ابرشهر عظیم» نیازمند درک مقیاس است. شهرهایی که در سال ۲۰۲۵ در ردههای بالای لیست قرار دارند، جمعیتی در حدود ۲۵ میلیون نفر به بالا دارند. برای مقایسه، نیویورک، که اغلب به عنوان نماد کلانشهر مدرن غرب شناخته میشود، در حالی که منطقه شهری آن بسیار گسترده است، طبق معیارهای سازمان ملل برای این رتبهبندی (اغلب بر اساس مرزهای اداری یا نواحی شهری متراکم تعریف میشود)، در رتبههای پایینتری قرار میگیرد و جمعیت آن در محدوده زیر ۲۰ میلیون نفر ارزیابی میشود.
این تفاوت مقیاس نشان میدهد که در حالی که شهرهای غربی ممکن است از نظر زیرساختها و درآمد سرانه جلوتر باشند، از نظر حجم انسانی و چالشهای مربوط به تراکم خام، شهرهای آسیایی با تفاوت فاحشی بزرگتر هستند.
فهرست نُهگانه آسیایی (نمونهای از رتبهبندی ۲۰۲۵):
علاوه بر جاکارتا و داکا، این فهرست شامل شهرهای زیر است که هر کدام داستان منحصر به فردی از رشد دارند:
- دهلی نو (هند): با نرخی خیرهکننده، دلیلی دیگر برای فشار جمعیتی هند است که در مسیر تبدیل شدن به پرجمعیتترین کشور جهان قرار دارد.
- شانگهای (چین): یک مرکز مالی جهانی که رشد آن بیشتر ناشی از ادغام شهرهای کوچکتر مجاور است.
- گوانگژو (چین): قلب منطقه دلتای رودخانه مروارید و یک مرکز تولیدی و لجستیکی عظیم.
- مانیل (فیلیپین): شهری که با چالشهای زیرساختی شدید در کنار رشد جمعیتی سرسامآور دست و پنجه نرم میکند.
- کلکته (هند): شهری تاریخی که همچنان یکی از بزرگترین کانونهای جمعیتی و فرهنگی هند باقی مانده است.
- سئول (کره جنوبی): اگرچه کره جنوبی با کاهش جمعیت روبروست، منطقه پایتخت سئول (که شامل اینچئون نیز میشود) همچنان یک ابرشهر عظیم باقی مانده است.
بخش پنجم: تحلیل ریشهای – چرا آسیا رهبری میکند؟
تغییر مرکز ثقل شهرنشینی به آسیا تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه روندهای تاریخی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی چند دههای است.
الف. شکوفایی اقتصادی سریع (The East Asian Miracle)
از دهه ۱۹۸۰ به بعد، بخشهایی از آسیا (به ویژه چین، هند، اندونزی و ویتنام) شاهد رشد اقتصادی سریع مبتنی بر تولید و صادرات بودهاند. این رشد، کشاورزی سنتی را به شدت تحت فشار قرار داد و میلیونها نفر را به امید یافتن شغل در کارخانجات و مراکز خدماتی به شهرها کشاند. شهرها به موتورهای این توسعه تبدیل شدند و جذب جمعیت را به صورت ارگانیک و در عین حال انفجاری افزایش دادند.
ب. شکست در برنامهریزی شهری متوازن
برخلاف بسیاری از کشورهای توسعهیافته که رشد شهری متوازنتری را با ایجاد خوشههای شهری منطقهای تجربه کردند، بسیاری از کشورهای آسیایی شاهد تمرکز بیرویه سرمایهگذاری در پایتختهای ملی خود بودهاند. این امر منجر به ایجاد «سندروم پایتخت» شده است؛ جایی که یک شهر به قدری بزرگ میشود که جذب جمعیت آن از توان زیرساختی فراتر میرود.
ج. اثرات اقلیمی و امنیتی
همانطور که در مورد داکا اشاره شد، مناطق ساحلی و روستایی در آسیا به شدت تحت تأثیر بلایای طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی (سیل، خشکسالیهای طولانیمدت) قرار دارند. شهرها، با زیرساختهای مقاومتر (حداقل در تئوری)، به پناهگاههای اضطراری تبدیل میشوند.
بخش ششم: از ابرشهر تا مگا-منطقه – سیر تاریخی شهرنشینی
برای درک مقیاس فعلی، باید به گذشته نگاه کنیم. روند شهرنشینی در نیم قرن گذشته یک جهش نمایی داشته است.
۱۹۷۵: در آن سال، جهان تنها ۸ ابرشهر (با جمعیت بیش از ۱۰ میلیون) داشت. شهرهای اصلی عموماً در اروپا و آمریکا بودند یا در مراحل اولیه رشد در آسیا قرار داشتند.
۲۰۲۵ (امروز): بر اساس پیشبینیها، تعداد ابرشهرها به حدود ۳۳ شهر رسیده است که بخش عمدهای از آنها در آسیا متمرکز شدهاند. این افزایش بیش از چهار برابری در کمتر از ۵۰ سال، نشاندهنده سرعتی است که زیرساختها، خدمات عمومی و حکمرانی شهری باید با آن سازگار شوند.
این روند، مفهوم «شهر» را تغییر داده است. دیگر صحبت از یک منطقه شهرداری با مرزهای مشخص نیست؛ بلکه صحبت از مناطق شهری پیوسته (Urban Agglomerations) است که ممکن است شامل دهها شهر کوچک و متوسط باشند که به یکدیگر متصل شدهاند.
وضعیت آمریکای شمالی: تمرکز در مقابل انفجار جمعیتی
ایالات متحده، به عنوان یک قدرت اقتصادی تاریخی، در فهرست ابرشهرها حضور دارد، اما با تمرکز محدود. تنها لسآنجلس و نیویورک به عنوان ابرشهرهای واقعی در مقیاس جمعیتی بالای ۱۰ میلیون نفر طبقهبندی میشوند. این نشان میدهد که رشد شهری در آمریکا متوازنتر و کندتر بوده و در دهههای اخیر به سمت مناطق فرعیتر (مانند آستین یا دنور) گرایش پیدا کرده، اما هنوز هیچکدام به آستانه ۲۰ میلیون نفر نرسیدهاند.
بخش هفتم: چشمانداز ۲۰۵۰ – آیندهای که داکا را بزرگترین میسازد
نگاه سازمان ملل تنها به سال ۲۰۲۵ نیست؛ بلکه ترسیم مسیر تا ۲۰۵۰ است، جایی که بحران شهری شدن به نقطهای بحرانی خواهد رسید.
پیشبینی کلیدی سازمان ملل: تا سال ۲۰۵۰، پیشبینی میشود که تعداد شهرهای جهان به حدود ۱۵,۰۰۰ شهر برسد، اما تمرکز جمعیت در تعداد محدودی از «ابر-ابرشهر» (Mega-Megacities) خواهد بود.
در افق ۲۰۵۰:
- داکا ۵۲٫۱ میلیون نفر: این شهر با این رقم، بزرگترین مرکز جمعیتی تاریخ بشر خواهد بود.
- کاهش جمعیت توکیو: توکیو، که در گذشته به طور مداوم بزرگترین شهر جهان بود، به دلیل پیر شدن جمعیت و کاهش نرخ زاد و ولد در ژاپن، شاهد کاهش جمعیت خواهد بود و احتمالاً به رتبههای پایینتر سقوط میکند، هرچند همچنان یک ابرشهر قدرتمند باقی خواهد ماند.
این تغییرات جمعیتی پیامدهای عمیقی برای توزیع قدرت اقتصادی و منابع جهانی دارد. شهرهایی که بتوانند این جمعیت عظیم را با انرژی، آب و مسکن پایدار تأمین کنند، رهبران اقتصادی آینده خواهند بود.
بخش هشتم: نقش شهرنشینی در اقتصاد، اقلیم و عدالت اجتماعی (تحلیل سخنان لی جونها)
لی جونها (معاون دبیرکل سازمان ملل در امور اقتصادی و اجتماعی) بارها بر این نکته تأکید کرده است که شهرنشینی آینده، صرفاً یک چالش لجستیکی نیست، بلکه یک اهرم کلیدی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDGs) است.
الف. شهرنشینی و اقتصاد
شهرها موتورهای اصلی تولید ناخالص داخلی (GDP) هستند. اما در ابرشهرهای در حال توسعه مانند جاکارتا، بهرهوری اغلب تحت تأثیر ناکارآمدیهای زیرساختی قرار میگیرد. اگر ترافیک و آلودگی بتواند مهار شود، این جمعیت عظیم نیروی کار میتواند یک مزیت رقابتی عظیم ایجاد کند. توسعه زیرساختهای هوشمند و حمل و نقل عمومی کارآمد، مستقیماً به افزایش تولید ناخالص ملی وابسته است.
ب. شهرنشینی و عدالت اجتماعی
ابرشهرها، محل تلاقی نابرابریهای بزرگ هستند. در جاکارتا، در کنار مراکز خرید لوکس، زاغهنشینهای وسیعی وجود دارد که دسترسی به خدمات اولیه (آب سالم، بهداشت) در آنها کابوس است. شهرنشینی پایدار، باید به معنای کاهش شکاف طبقاتی و فراهم آوردن مسکن مقرون به صرفه و خدمات پایه برای همه ساکنان باشد. شهرنشینی بدون عدالت اجتماعی، به معنای ایجاد کانونهای بزرگ نارضایتی و بیثباتی است.
ج. شهرنشینی و اقدام اقلیمی
شهرها بزرگترین مصرفکنندگان انرژی و بزرگترین تولیدکنندگان گازهای گلخانهای هستند. اما آنها همچنین مکانهایی هستند که مؤثرترین راهکارهای کاهش کربن میتوانند پیادهسازی شوند: ساختمانهای سبز، حمل و نقل عمومی انبوه و مدیریت پسماند پیشرفته. موفقیت یا شکست جهان در مقابله با تغییرات اقلیمی، به عملکرد این ۳۳ ابرشهر بستگی دارد.
بخش نهم: راهکار جاکارتا – فرار از باتلاق: انتقال پایتخت به نوسانتارا
بحرانهای وجودی جاکارتا، به ویژه فرونشست و سیل، دولت اندونزی را به سمت یک تصمیم تاریخی سوق داد: انتقال پایتخت از جاکارتا به نوسانتارا (Nusantara) در جزیره کالیمانتان شرقی.
این تصمیم، اعترافی صریح به این است که جاکارتا در مقیاس فعلی، دیگر قابل اداره نیست. نوسانتارا قرار است یک «شهر هوشمند و پایدار» باشد که با محیط زیست سازگار است و فشار جمعیتی را از جاوه مرکزی برمیدارد.
چالشهای پروژه نوسانتارا
علیرغم بلندپروازیهای عظیم، پروژه نوسانتارا با موانع جدی روبروست:
۱. تأخیر در ساختوساز: فازهای اولیه ساختوساز با تأخیر مواجه شدهاند. برنامههای زمانبندی اولیه برای انتقال کامل دولت تا سال ۲۰۲۴ محقق نشد و فازهای اصلی به تعویق افتادهاند.
۲. کمبود سرمایهگذاری خارجی: دولت اندونزی برای کاهش فشار مالی داخلی، به شدت متکی به سرمایهگذاریهای خارجی (به ویژه از چین) بوده است. اما نگرانیهای مربوط به مالکیت زمین، شفافیت و پایداری طولانیمدت پروژه، باعث شده تا سرمایهگذاران بزرگ بینالمللی محتاط باشند.
۳. مشکلات مدیریتی و مالکیت زمین: انتقال نهادهای دولتی از جاکارتا به کالیمانتان یک چالش لجستیکی و فرهنگی عظیم است. علاوه بر این، مدیریت حقوق زمین در یک منطقه جدید جنگلی، پیچیدگیهای بومی و محیط زیستی به همراه دارد.
۴. آیا جاکارتا خالی میشود؟ مهمترین سوال این است که آیا این انتقال باعث کاهش فشار بر جاکارتا میشود؟ تحلیلگران معتقدند که حداقل برای چندین دهه، جاکارتا همچنان به عنوان مرکز مالی و تجاری اندونزی باقی خواهد ماند. بنابراین، نوسانتارا باید ظرفیت جذب جمعیت جدید و کاهش رشد جاکارتا را داشته باشد، نه اینکه صرفاً یک مرکز اداری دورافتاده باشد.
بخش دهم: جمعبندی و آیندهپژوهی
سال ۲۰۲۵، نقطه عطفی است که در آن، ابرشهرهای آسیایی رسماً کنترل هرم جمعیتی جهان را به دست میگیرند. جاکارتا با ۴۲ میلیون نفر، به نمادی از سرعت افسارگسیخته شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه تبدیل شده است.
آینده شهرنشینی، آیندهای است که در آن مدیریت بحرانهای زیستمحیطی (مانند فرونشست جاکارتا) به اندازه مدیریت رشد اقتصادی اهمیت پیدا میکند. شهرهایی که بتوانند میان حجم عظیم جمعیت و پایداری زیستمحیطی تعادل برقرار کنند، در صدر فهرستهای جهانی باقی خواهند ماند. در مقابل، شهرهایی که در مدیریت زیرساختها شکست بخورند، به کانونهای ناپایداری تبدیل میشوند.
طلوع عصر ابرشهرهای آسیایی، نیازمند یک پارادایم جدید در حکمرانی شهری است؛ پارادایمی که انعطافپذیری، هوشمندی و تعهد عمیق به عدالت اجتماعی را سرلوحه کار خود قرار دهد. تحولات جاکارتا و برنامه بلندپروازانه نوسانتارا، تنها فصل اول این داستان حماسی خواهد بود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. بزرگترین شهر دنیا در سال ۲۰۲۵ کدام است؟
بر اساس پیشبینیهای سازمان ملل متحد در گزارش «چشمانداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵»، جاکارتا، پایتخت اندونزی، با جمعیتی حدود ۴۲ میلیون نفر به عنوان بزرگترین شهر جهان (از نظر منطقه شهری یا ناحیه کلانشهری) شناخته خواهد شد. این شهر شاهد رشد بیسابقهای بوده و رتبه اول را از شهرهایی مانند توکیو و دهلی نو در این مقطع زمانی به دست میآورد.
۲. چرا جاکارتا جمعیت بسیار بالایی دارد و این رشد چقدر سریع بوده است؟
رشد جاکارتا ناشی از ترکیب نرخ بالای زاد و ولد در حاشیه شهر و مهاجرت داخلی گسترده از جزایر اندونزی به پایتخت اقتصادی کشور است. این رشد سرعت بسیار بالایی داشته است؛ جاکارتا تنها در فاصله سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵، با جهشی خیرهکننده از رتبه ۳۳ جهانی به رتبه اول صعود کرد که این امر نشاندهنده تمرکز شدید فعالیتهای اقتصادی در این منطقه است.
۳. چه عواملی باعث شد داکا در حال سبقت گرفتن از دیگر شهرها باشد و در ۲۰۵۰ اول شود؟
داکا (بنگلادش) در جایگاه دوم با حدود ۳۶ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ قرار دارد، اما پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۵۰ با جمعیتی معادل ۵۲٫۱ میلیون نفر، به بزرگترین شهر جهان تبدیل شود. این رشد شدید عمدتاً به دلیل تراکم جمعیت بسیار بالا در بنگلادش، فشار ناشی از تغییرات اقلیمی (مهاجرت به دلیل سیل) و تمرکز کامل فرصتهای شغلی در پایتخت است.
۴. چرا ابرشهرها بیشتر در آسیا متمرکز شدهاند؟
تمرکز ابرشهرها در آسیا نتیجه مستقیم توسعه اقتصادی سریع مبتنی بر تولید در نیمه دوم قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم است. کشورهای بزرگی مانند چین، هند، اندونزی و بنگلادش شاهد مهاجرتهای عظیم روستایی-شهری بودهاند که زیرساختهای شهری آنها را به سرعت توسعه داده است. در سال ۲۰۲۵، ۹ شهر از ۱۰ شهر بزرگ جهان آسیایی هستند، در حالی که قاره آمریکا و اروپا شاهد رشد کندتر و متوازنتری بودهاند.
۵. آیا انتقال پایتخت اندونزی به نوسانتارا موفق خواهد بود؟
انتقال پایتخت به نوسانتارا یک پروژه بسیار بلندپروازانه با هدف کاهش فشار زیرساختی و زیستمحیطی از جاکارتا است. موفقیت این پروژه با چالشهای بزرگی روبروست؛ از جمله تأخیر در ساختوساز، نیاز مبرم به جذب سرمایهگذاری خارجی قوی و مدیریت پیچیده لجستیکی انتقال نهادهای دولتی. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که جاکارتا حداقل برای دههها همچنان مرکز مالی باقی خواهد ماند و نوسانتارا باید یک مرکز اقتصادی مکمل باشد تا این انتقال موفقیتآمیز تلقی شود.
۶. آیندهٔ جمعیت شهرهای جهان تا ۲۰۵۰ چگونه خواهد بود؟
سازمان ملل پیشبینی میکند که تا سال ۲۰۵۰، تعداد شهرهای جهان به حدود ۱۵,۰۰۰ شهر خواهد رسید، اما تمرکز جمعیت در تعداد محدودی از ابرشهرها بیشتر خواهد شد. داکا به عنوان بزرگترین شهر با ۵۲٫۱ میلیون نفر پیشبینی میشود و شهرهایی مانند توکیو به دلیل کاهش نرخ باروری با کاهش جمعیت مواجه خواهند شد. این امر نشاندهنده ادامه روند تسلط شهرهای جنوب و شرق آسیا بر نقشههای جمعیتی جهان است.
https://farcoland.com/RdSOcX
کپی آدرس
