واتساپ ویندوز آپدیت شد و رم سیستم را به آتش کشید؛ گزارش خاص فارکولند از آپدیتی که کاربران را شوکه کرد

🔷 واتساپ ویندوز آپدیت شد و رم سیستم را به آتش کشید؛ چرا نسخهٔ تازه متا این‌قدر سنگین شده است؟

به‌روزرسانی مهم واتساپ در پلتفرم ویندوز در روزهای اخیر واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. کاربران بسیاری گزارش داده‌اند که پس از نصب نسخهٔ جدید اپلیکیشن، عملکرد کلی سیستم کندتر شده و مصرف رم به شکل غیرعادی افزایش یافته است. بررسی‌ها نشان می‌دهند که متا با تصمیم تازه‌ای ساختار فنی واتساپ ویندوز را از پایه دگرگون کرده است — تصمیمی که بیشتر بوی کاهش هزینهٔ توسعه می‌دهد تا بهبود تجربهٔ کاربری.

بخش ۱ — تصمیم بحث‌برانگیز متا: مهاجرت از WinUI/UWP به WebView2

بر اساس گزارش اختصاصی Windows Latest و تأیید منابع داخلی در مایکروسافت، واتساپ ویندوز از این پس دیگر نسخهٔ بومی نیست. متا نسخهٔ قدیمی مبتنی‌بر WinUI/UWP را کنار گذاشته و اپلیکیشن را با نسخه‌ای مبتنی‌بر فناوری WebView2 جایگزین کرده است.

WebView2 در واقع پوسته‌ای از مرورگر Microsoft Edge (Chromium) است که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد برنامه‌های دسکتاپ را روی همان سازوکار مرورگر اجرا کنند. نتیجه، چیزی شبیه اجرای مستقیم سایت web.whatsapp.com داخل یک قاب نرم‌افزاری است.

این رویکرد هزینه‌های نگه‌داری کد را کاهش می‌دهد؛ زیرا نسخهٔ وب، اندروید و ویندوز می‌توانند از هستهٔ یکسان بهره ببرند. اما هزینهٔ اصلی در سمت کاربر ظاهر شده: مصرف منابع سنگین و عملکرد افت‌دار.

بخش ۲ — مصرف رم آزاردهنده؛ از ۳۰۰ مگابایت در آغاز تا بیش از ۱ گیگابایت در کار روزانه

آزمایش‌های اولیه‌ای که توسط متخصصان فارکولند و منابع فنی منتشر شده‌اند نشان می‌دهند نسخهٔ تازهٔ واتساپ دسکتاپ در همان لحظهٔ ورود اولیه به‌حساب کاربری، حدود ۳۰۰ مگابایت RAM مصرف می‌کند.

فرایندهای پس‌زمینهٔ اجزای Chromium (شامل Rendering Engine و GPU Process) در تمام مدت فعال باقی می‌مانند. پس از بازکردن چند چت و گروه بزرگ، میزان مصرف رم می‌تواند از ۱ گیگابایت هم فراتر رود. در سیستم‌هایی با رم ۸ گیگابایت یا کمتر، این افزایش تأثیر محسوسی بر سرعت کلی ویندوز دارد.

برای مقایسه، نسخهٔ قدیمی واتساپ (UWP) در همان شرایط حدود ۱۶۰ تا ۱۸۰ مگابایت رم اشغال می‌کرد و با idle mode بهینه‌ای طراحی شده بود که قابلیت فریزکردن جلسات غیرفعال را داشت.

در نسخهٔ جدید، به دلیل پارتیشن‌های نرم‌افزاری مرورگری، هیچ فریز واقعی انجام نمی‌شود و منابع همیشه رزرو می‌مانند.

بخش ۳ — اثرات منفی روی تجربهٔ کاربری و ادغام با Windows 11

کاربران پس از نصب نسخهٔ ۲.2584.3.0 در Microsoft Store گزارش داده‌اند که چند ویژگی اساسی سیستم‌عامل، از جمله Notification Center و حالت Focus Mode (مزاحم نشوید) به‌درستی با برنامه تعامل ندارند.

انیمیشن‌ها دیگر روان نیستند؛ مثلاً هنگام جابه‌جایی بین گفت‌وگوها، پنجره‌ها با تأخیر میلی‌ثانیه‌ای رسم می‌شوند. حتی ظاهر UI  نسخهٔ جدید رنگ و لعاب کرومیوم را دارد و حس «بومی بودن در ویندوز» از بین رفته است.

این موضوع برای کاربران حرفه‌ای که به یکپارچگی نرم‌افزارها در محیط کاری خود وابسته‌اند، مشکل‌ساز شده است. در واقع نسخهٔ جدید بیشتر شبیه مرورگر است تا پیام‌رسان دسکتاپ.

بخش ۴ — چرا متا چنین تصمیمی گرفت؟

منابع نزدیک به تیم توسعهٔ واتساپ در متا می‌گویند کاهش هزینه‌های نگه‌داری محصول محرک اصلی این تغییر بوده است.

تیم UWP تقریباً منحل شده و کدهای مشترک بین نسخه‌های وب، مک و ویندوز متحد شده‌اند تا با یک هستهٔ مشترک نگهداری شوند.

در نگاه اقتصادی، این تغییر می‌تواند تا ۴۰ درصد هزینه‌های مهندسی دسکتاپ را کاهش دهد و انتشار بروزرسانی‌ها را ساده‌تر کند.

اما در نگاه کاربری، تصمیمی معکوس است — واتساپ که در نسخهٔ بومی ویندوز ۱۰ و ۱۱ عملکردی سریع، سبک و یکپارچه داشت، اکنون به برنامه‌ای مبتنی بر مرورگر تبدیل شده است که منابع زیادی مصرف می‌کند.

بخش ۵ — تفاوت‌های فنی بین UWP و WebView2

همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، نسخهٔ WebView2 در عمل بهره‌وری پایین‌تری دارد. دلیل آن ذات چند‌فرایندی موتور Chromium است که برای ایمنی و sandbox طراحی شده، نه برای چت دسکتاپ سبک.

بخش ۶ — بازخورد کاربران و واکنش جامعه

در پلتفرم Reddit بخش r/WindowsApps و گروه‌های X (توییتر سابق)، صدها کاربر تجربهٔ مشابهی را گزارش کرده‌اند. برخی حتی نسخهٔ وب واتساپ را در مرورگر Edge باز کردند و متوجه شدند عملکرد تقریباً یکسانی دارد.

کاربرانی با لپ‌تاپ‌های میان‌رده (رم ۸ گیگابایت و CPU i5)‌ اظهار داشته‌اند که پس از فعال‌بودن واتساپ دسکتاپ، مرورگر، نرم‌افزار طراحی و حتی File Explorer کندتر می‌شود.

در مقابل، گروه کوچکی از کاربران با سیستم‌های رم ۳۲ گیگابایت و SSD در سطح بالا تفاوتی احساس نکرده‌اند، اما حجم منابع اشغال‌شده همچنان غیرمنطقی است.

بخش ۷ — متا و مایکروسافت در مسیر ادغام کرومیومی

تصمیم واتساپ تنها نمونه‌ای از روند بزرگ‌تر در اکوسیستم ویندوز است. شرکت‌هایی مانند Slack، Discord و حتی Spotify مدت‌هاست نسخه‌های دسکتاپ خود را بر پایهٔ Electron (چارچوبی مشابه WebView2) می‌سازند.

متا نیز با این حرکت عملاً به جریان اصلی توسعهٔ «Cross‑Platform via Web Core» پیوسته است — جریان فنی که با قربانی کردن سبک بودن و بهینه‌سازی، در عوض سرعت توسعه و همسانی تجربه را می‌خرد.

مایکروسافت نیز از این تصمیم حمایت می‌کند؛ زیرا هر برنامهٔ مبتنی‌بر WebView2، به‌طور مستقیم از موتور Edge استفاده می‌کند و به‌روشنی محبوبیت مرورگر را افزایش می‌دهد.

بخش ۸ — نسخه‌های آینده و امکان بازگشت نسخهٔ بومی؟

بر اساس بیانیه‌های غیررسمی، متا قصد ندارد به WinUI بازگردد. هدف بعدی معرفی نسخه‌ای است که با وب‌پلتفرم‌های PWA (Progressive Web App) یکپارچه باشد و حتی در Microsoft Store در ردهٔ PWA قرار گیرد.

در این صورت، واتساپ مانند اپلیکیشن مرورگر عمل خواهد کرد و در محیط Windows Sandbox قابل اجرا خواهد بود.

با وجود این، توسعه‌دهندگان مستقل در GitHub در حال ساخت «کلاینت جایگزین بومی» با رابط سبک WinRT هستند که شاید بتواند خلأ نسخهٔ UWP را پر کند.

اما تا زمان عرضهٔ رسمی، نسخهٔ جدید همان تجربهٔ رم‌خور و کرومیومی باقی خواهد ماند.

بخش ۹ — راه‌حل‌های موقت برای کاربران ناراضی

کاربران ویندوز که با مصرف بالای رم در واتساپ جدید مواجه شده‌اند، می‌توانند راهکارهای زیر را امتحان کنند:

1. اجرا از مرورگر Edge با PWA Mode

   از صفحهٔ web.whatsapp.com با گزینهٔ “Install as App” استفاده کنید. این‌کار مصرف رم را حدود ۳۰٪ کاهش می‌دهد.

2. غیرفعال‌سازی GPU Acceleration

   در تنظیمات Edge یا WebView2 می‌توان رندر GPU را خاموش کرد تا بار RAM کمی کاهش یابد.

3. بستن تب‌های غیرفعال و خاموش‌کردن چند گفت‌وگو هم‌زمان

   چون هر گفت‌وگو در لایهٔ مستقل Render حفظ می‌شود، کم‌کردن آن‌ها مفید است.

4. شیوهٔ “Idle Suspend” با Task Manager

   فرایند WhatsApp.exe را با Suspend موقت می‌توان از RAM خارج کرد تا CPU آزاد شود.

5. عدم ارتقاء فوری تا زمان رفع Hotfix بعدی

   نسخهٔ ۲.2584.3.0 اولیه است و احتمالاً در نسخه‌های بعدی Memory Leak اصلاح خواهد شد.

بخش ۱۰ — تحلیل فارکولند: بازگشت به وب، عقب‌گرد در تجربهٔ دسکتاپ

فارکولند Tech‑Insight در تحلیل خود می‌نویسد این حرکت متا نشان‌دهندهٔ اولویت استراتژیک کاهش هزینه‌ها در برابر کیفیت محصول است.

اگرچه اجرای وب‌محور مزایای فنی در همسانی دارد، اما واتساپ دسکتاپ اکنون از دید کاربر بیشتر به نسخهٔ وب بدل شده است تا برنامه‌ای منسجم برای ویندوز ۱۰ و ۱۱.

در دنیایی که چت ایمن، سریع و سبک اهمیت دارد، مصرف بیش از ۱ گیگابایت RAM برای پیام‌رسانی متنی نمی‌تواند قابل‌قبول باشد.

این مسئله می‌تواند مسیر مهاجرت کاربران حرفه‌ای را به پیام‌رسان‌های جایگزین مانند Telegram Desktop یا Signal افزایش دهد.

✅ جمع‌بندی نهایی

آپدیت واتساپ ویندوز، بیش از آنکه «ارتقاء عملکرد» باشد، یک تغییر زیرساختی سنگین است. ساختار بومی برنامه جای خود را به نسخهٔ WebView2 داده و در مقابل، هزینهٔ کاربر با افزایش مصرف RAM و افت سرعت پرداخت می‌شود.

متا اکنون با یکپارچه‌سازی کد در همهٔ پلتفرم‌ها، شاید سریع‌تر آپدیت دهد، اما کاربران ویندوز در کوتاه‌مدت قربانی این روند هستند.

❓ سؤالات متداول (FAQ Schema - Farcoland Tech‑Insight 2025)

۱. چرا واتساپ ویندوز پس از آپدیت جدید رم زیادی مصرف می‌کند؟

زیرا نسخهٔ جدید بر پایهٔ WebView2 و موتور Chromium اجرا می‌شود که چندین فرایند هم‌زمان برای امنیت و رندر دارد، برخلاف نسخهٔ UWP قبلی با یک Process سبک.

۲. آیا این مشکل مربوط به نسخهٔ خاصی از ویندوز است؟

خیر، روی ویندوز ۱۰ و ۱۱ هر دو مشاهده شده است؛ منبع اصلی کرومیوم است نه خود OS.

۳. آیا نسخهٔ بومی واتساپ دوباره بازخواهد گشت؟

به‌احتمال زیاد نه؛ متا رسماً مسیر PWA و WebView2 را انتخاب کرده و تیم UWP را منحل کرده است.

۴. مصرف رم در حالت Idle چقدر است؟

در حالت بی‌حرکت حدود ۳۲۰–۳۵۰ MB است، ولی با بازکردن چند چت فعال تا ۱ GB افزایش می‌یابد.

۵. آیا اجرای واتساپ وب در مرورگر Edge بهتر است؟

در تست‌ها ۳۰٪ سبک‌تر عمل می‌کند و می‌تواند جایگزین موقت تا عرضهٔ Patch بعدی باشد.

۶. تفاوت نسخهٔ ۲.2584.3.0 با نسخه‌های قبلی چیست؟

تغییر کامل معماری از WinUI/UWP به WebView2 و حذف کدهای بومی؛ در نتیجه مصرف منابع بیشتر و سرعت پایین‌تر.

۷. آیا راهی برای کاهش مصرف رم وجود دارد؟

خاموش‌کردن GPU Acceleration، استفاده از PWA Mode و Suspend Process در Task Manager تاحدی کمک می‌کند.

۸. آیا نسخه‌های آینده این مشکلات را رفع خواهند کرد؟

احتمال زیاد متا Hotfix اصلاح Memory Leak را در نسخهٔ بعدی Microsoft Store منتشر خواهد کرد، اما مدل اجرای کرومیومی پابرجا خواهد ماند.