نام کاربری شخصی در واتساپ فعال می‌شود؛ گامی بزرگ برای استقلال از شماره تلفن در نسخه جدید

🔒 نام کاربری شخصی در واتساپ؛ گام بزرگ متا برای پایان وابستگی به شماره تلفن

واتساپ در آستانهٔ یکی از بنیادین‌ترین تحولات تاریخ خود قرار گرفته است. قابلیتی که سال‌هاست کاربران از آن سخن می‌گویند و رقبای اصلی همچون تلگرام پیش‌تر آن را عملی کرده‌اند، سرانجام به‌طور رسمی در مسیر عرضه قرار گرفته: پشتیبانی از نام کاربری (Username).

تحولی که می‌تواند شیوهٔ شناسایی، ارتباط و حفظ حریم خصوصی در واتساپ را به‌کلی دگرگون کند.

🧩 نقطهٔ عطف امنیتی برای پیام‌رسان محبوب جهان

بر اساس گزارش‌های WABetaInfo، واتساپ طی ۱۸ ماه اخیر در حال آماده‌سازی زیرساخت فنی برای ارائهٔ این ویژگی بوده است. متا، شرکت مادر واتساپ، این پروژه را تحت عنوان «WhatsApp Username Project» به‌صورت تدریجی توسعه داده و اکنون با معرفی سیستم تازه‌ای با نام Business‑Scoped User ID (BSUID) وارد مرحلهٔ نهایی کرده است.

BSUID در واقع یک شناسهٔ دیجیتال منحصربه‌فرد است که برای هر کاربر هنگام ساخت حساب یا اتصال به سرویس‌های تجاری واتساپ تولید می‌شود. نکتهٔ مهم آن است که این شناسه به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد با مشتریانشان ارتباط برقرار کنند، بدون آنکه شماره‌تلفن کاربر آشکار شود؛ نخستین گام واقعی واتساپ برای جدایی از مفهوم «ارتباط مبتنی بر شماره‌تلفن».

🔧 جزئیات فنی سیستم BSUID

بر اساس مستندات رسمی متا که برای شرکای تجاری به‌اشتراک گذاشته شده، BSUID به‌گونه‌ای طراحی شده تا با تمام نسخه‌های فعلی و آیندهٔ WhatsApp API سازگار باشد.

این شناسه در هر اعلان وب‌هوک به‌صورت خودکار ارسال می‌شود و جایگزین اطلاعات حساس کاربران خواهد بود. طراحی آن بر پایهٔ چارچوب امنیتی Data Minimization اتحادیهٔ اروپا صورت گرفته و با استانداردهای GDPR نیز مطابقت دارد.

هدف اصلی این معماری، ایجاد تعادلی بین شخصی‌سازی خدمات و حفاظت از داده‌هاست؛ نقطه‌ای که تاکنون هیچ پیام‌رسان جهانی به‌صورت کامل بدان دست نیافته بود.

🔄 تغییر بنیادین برای کاربران عادی و کسب‌وکارها

در مدل فعلی واتساپ، شناسایی کاربر مستقیماً با شماره موبایل او انجام می‌شود؛ روشی که اگرچه ساده و عمومی است، اما ضعف‌های آشکاری در حفظ حریم خصوصی دارد.

با اضافه‌شدن قابلیت نام کاربری، هر فرد می‌تواند شناسه‌ای یکتا برای خود تعریف کند و با استفاده از آن، بدون نیاز به افشای شماره تماس در گروه‌ها یا ارتباطات جدید، شناخته شود.

از سوی دیگر، برای کسب‌وکارها نیز این تحول به‌معنای جهشی بزرگ در تعامل با مشتریان است. دیگر لازم نیست برندها از مشتری بخواهند شمارهٔ واقعی خود را ارسال کنند. آن‌ها می‌توانند از طریق BSUID یا همان Username مشتری، گفت‌وگو را آغاز و پیگیری کنند.

این تغییر، پایهٔ فنی واتساپ Business را به سمت مدلی شبیه به سیستم‌های CRM مدرن سوق می‌دهد.

🕒 زمان‌بندی اجرای قابلیت نام کاربری در واتساپ

متا در اسناد منتشرشده اعلام کرده است که کسب‌وکارها تا ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد‌ـ‌تیر ۱۴۰۵) مهلت دارند تا سامانه‌های خود را با شناسهٔ جدید BSUID هماهنگ سازند.

طبق پیگیری منابع نزدیک به تیم توسعه، نسخهٔ عمومی این قابلیت پیش از آن و احتمالاً در نیمهٔ اول سال ۲۰۲۶ در دسترس تمامی کاربران قرار خواهد گرفت.

WABetaInfo می‌گوید واتساپ مرحلهٔ «رزرو Username» را نیز پیش از عرضهٔ رسمی فعال می‌کند تا کاربران بتوانند نام کاربری منحصربه‌فرد خود را پیش‌تر ثبت کنند؛ دقیقاً مشابه شیوه‌ای که تلگرام در نخستین روزهای راه‌اندازی شناسه‌ها در سال ۲۰۱۵ انجام داد.

💡 چه تغییری در تجربهٔ کاربری رخ می‌دهد؟

وقتی سیستم Username به‌طور عمومی فعال شود، کاربران برای افزودن مخاطب جدید دیگر نیازی به دانستن شماره تلفن او نخواهند داشت. کافی است نام کاربری را وارد کنند تا گفت‌وگو آغاز شود.

در کنار این تجربهٔ تازه، تغییرات عمیق‌تری نیز در رابط کاربری واتساپ پیش‌بینی شده است:

• اضافه‌شدن گزینهٔ “Find by Username” در بخش جست‌وجو
• جایگاه جدید Username در بالای پروفایل کاربران
• قابلیت تنظیم حریم خصوصی برای اینکه چه کسانی می‌توانند Username شما را ببینند
• پشتیبانی از چند Username برای حساب‌های تجاری چند‌مدیری (Multi‑Agent Admin)

این امکانات عملاً واتساپ را وارد مرحلهٔ مدرن‌سازی ساختار هویت دیجیتال کاربران می‌کند.

🛡️ تأثیر بر امنیت و حریم خصوصی

تحلیلگران امنیت داده باور دارند که پیاده‌سازی BSUID یکی از «امن‌ترین مدل‌های رابطهٔ کاربر‌ـ‌سرویس» در میان پیام‌رسان‌ها خواهد بود. در این ساختار، شناسهٔ کاربری جایگزین شمارهٔ موبایل در هر ارتباط می‌شود.

اطلاعات واقعی کاربر حتی در پایگاه دادهٔ سمت سرورهای تجاری هم هَش (Hash) شده و به‌صورت رمزنگاری‌شده مبادله می‌شود؛ بنابراین، در رخدادهای نقض داده یا حملات فیشینگ، احتمال افشای شماره‌ها به حداقل می‌رسد.

واتساپ در بیانیهٔ رسمی خود اعلام کرده است که این ایمن‌سازی تازه، بخشی از «چارچوب اعتماد جدید متا» برای محافظت از بیش از ۲.۷ میلیارد کاربر فعال در سراسر جهان است.

💬 واکنش کاربران و رقبا

بلافاصله پس از انتشار خبر، شبکه‌های اجتماعی پر شد از مقایسهٔ واتساپ با تلگرام. کاربران از این تصمیم به‌عنوان «حرکت دیرهنگام ولی ضروری» یاد کردند. بسیاری از تحلیلگران بازار فناوری هم اعتقاد دارند که با این قابلیت، واتساپ بیش از گذشته به‌سمت کاربردهای سازمانی و سرویس‌های Omnichannel Business Chat حرکت خواهد کرد.

از سوی دیگر، کارشناسان حریم خصوصی تأکید کرده‌اند که موفقیت نهایی این طرح منوط به آن است که کاربران بتوانند کنترل کامل بر نحوهٔ دیده‌شدن Username خود داشته باشند. این ویژگی در حال حاضر در نسخهٔ 2.25 بتا تحت آزمایش است.

📈 بُعد تجاری و فرصت‌های نو

قابلیت Username نه‌تنها جنبهٔ امنیتی دارد، بلکه کاربردهای تجاری فراوانی برای اکوسیستم متا به همراه می‌آورد. شرکت‌ها می‌توانند از شناسه‌های یکتا برای تحلیل دادهٔ رفتاری کاربران، ارائهٔ خدمات سفارشی و حتی تبلیغات هدفمند در چارچوب مقررات جدید حریم خصوصی استفاده کنند.

همچنین انتظار می‌رود واتساپ سرویس Verified Username Badge مشابه تیک آبی اینستاگرام را برای کسب‌وکارهای معتبر فعال کند.

تمام این تحولات نشان می‌دهد که واتساپ در حال عبور از یک پیام‌رسان ساده به یک بستر ارتباطی سراسری مبتنی بر هویت دیجیتال است.

⚙️ چالش‌ها و ریسک‌های پیش‌رو

اجرای چنین تغییری با مقیاس میلیاردی بدون چالش نیست. فوردیت‌پذیری داده‌ها بین سرورهای قدیمی شماره‑محور و ساختار جدید Username محور، نیازمند بازآرایی عمیق در معماری شبکه است.

همچنین متا باید از بروز مشکل اشغال نام‌ها (Name Squatting) جلوگیری کند؛ موضوعی که هنگام عرضهٔ نام کاربری در تلگرام و ایکس (توییتر سابق) مشکلات زیادی ایجاد کرد.

به همین دلیل، احتمال دارد سیستم تأیید دومرحله‌ای و رزرو با پرداخت کوچک برای برخی شناسه‌ها لحاظ شود.

🔭 آیندهٔ ارتباطات در واتساپ؛ بدون شماره تماس

در افق ۲۰۲۶ به بعد، متا به‌دنبال آن است که تمام تعامل میان کاربران عادی، برندها و حتی کانال‌های خبری واتساپ را بر مبنای شناسهٔ کاربری واحد تنظیم کند.

این مسیر با تلفیق هوش مصنوعی مولد در پاسخ‌دهی به پیام‌های کاربران و اشتراک‌گذاری داده در اکوسیستم متا (میان Instagram DM و Messenger) همسو خواهد شد.

به زبان ساده، واتساپ می‌خواهد به نخستین پیام‌رسان کاملاً Username‑Native جهان بدل شود.

🧭 جمع‌بندی تحلیلی

قابلیت نام کاربری در واتساپ فقط یک ویژگی ظاهری نیست؛ دگرگونی در بنیان معماری ارتباط دیجیتال است.

کاربران از مزایایش در حفظ حریم خصوصی بهره خواهند برد، شرکت‌ها تجربه‌ای امن‌تر و هدفمندتر خواهند داشت و خود واتساپ گام بلندی به‌سمت آینده‌ای بدون وابستگی به شماره تلفن برمی‌دارد.

اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش رود، نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ را باید آغاز عصر هویت دیجیتال در واتساپ نامید.

❓ سوالات متداول (FAQ)

۱. قابلیت نام کاربری واتساپ دقیقاً چه زمانی فعال می‌شود؟

طبق زمان‌بندی متا، عرضهٔ عمومی در نیمهٔ اول ۲۰۲۶ پیش‌بینی شده است.

۲. آیا هر کاربر می‌تواند نام کاربری دلخواه خود را انتخاب کند؟

بله، سیستم رزرو Username پیش از عرضه فعال می‌شود تا هر فرد شناسهٔ منحصربه‌فرد خود را ثبت نماید.

۳. آیا در صورت فعال‌شدن Username دیگر نیازی به شماره تلفن نیست؟

شماره همچنان برای ثبت اولیه حساب لازم است، اما در ارتباطات روزمره نمایش داده نمی‌شود.

۴. BSUID چه تفاوتی با نام کاربری دارد؟

BSUID شناسهٔ فنی و داخلی برای اتصال سرویس‌های تجاری است، در حالی‌که Username نام قابل‌نمایش برای کاربران است.

۵. آیا امکان تغییر نام کاربری وجود خواهد داشت؟

طبق اسناد بتا، امکان تغییر محدود و با فاصلهٔ زمانی مشخص فراهم خواهد بود.

۶. این قابلیت بر امنیت واتساپ چه اثری دارد؟

باعث پنهان‌شدن شماره و کاهش خطر فیشینگ، هرزنامه و شناسایی ناخواسته می‌شود.

۷. برای کسب‌وکارها چه مزیتی دارد؟

ارتباط مستقیم با مشتریان بدون نیاز به شمارهٔ آن‌ها و قابلیت یکپارچه‌سازی با پلتفرم‌های CRM.

۸. آیا نسخه‌های دسکتاپ و وب واتساپ هم از Username پشتیبانی خواهند کرد؟

بله؛ متا تأیید کرده است که پشتیبانی کامل در تمام نسخه‌ها از روز نخست اجرا فعال خواهد بود.