دراگون‌فایر؛ لیزر فوق‌دقیق ارتش که دشمن پهپادهای پرسرعت را نابود می‌کند!

🔥 دراگون‌فایر؛ لیزر فوق‌پیشرفته‌ای که پهپادهای پرسرعت را به کابوس بدل کرد

از آزمایش موفق در اسکاتلند تا ورود به خدمت ناوشکن‌های بریتانیا پنج سال جلوتر از برنامه

مقدمه: آغاز عصر سلاح‌های لیزری در میدان نبرد

در سال‌های اخیر، رقابت جهانی بر سر فناوری‌های نوین دفاعی وارد مرحله‌ای تازه شده است. ظهور پهپادهای پرسرعت و کم‌هزینه، ارتش‌های جهان را واداشته به دنبال راهکارهای دقیق‌تر، ارزان‌تر و سریع‌تر برای مقابله با تهدیدات هوایی باشند. در این میان، بریتانیا با سامانه لیزری DragonFire به نقطه‌ای جهشی در صنایع دفاعی رسیده است.

این پروژه، که در همکاری سه غول فناوری دفاعی MBDA UK، QinetiQ و Leonardo توسعه یافته، توانسته طی آزمایش‌های اخیر در محدوده هبریدهای اسکاتلند، پهپادهایی با سرعت ۶۵۰ کیلومتر بر ساعت را با دقت خیره‌کننده منهدم کند. این موفقیت نه‌تنها به معنای اثبات عملکرد عملیاتی لیزر در میدان واقعی است، بلکه آینده دفاع هوایی بریتانیا را دگرگون خواهد کرد.

بخش اول: جزئیات آزمایش تاریخی در هبریدها

در آخرین مرحله تست، دراگون‌فایر توانست در شرایط واقعی دریایی، اهداف پرسرعت را فراتر از خط دید کلاسیک رهگیری و نابود کند. این ویژگی “فراتر از افق” (Beyond the Horizon) باعث شد کارشناسان نظامی آن را یکی از معدود سامانه‌های لیزری جهان بدانند که می‌تواند با تهدیدات هوایی مدرن، به‌ویژه پهپادهای کوچک اما سریع، مقابله مستقیم کند.

وزارت دفاع بریتانیا با انتشار تصاویر و مستندات این تست، اعلام کرد که سامانه توانسته پهپادی با ابعاد کوچک اما سرعت بالای ۶۵۰ km/h را ظرف چند ثانیه از هدفگیری تا انهدام، از کار بیندازد.

تمام فرآیند از طریق سامانه‌های راداری و اپتیکی پیشرفته و با کمک سیستم تثبیت‌کننده لیزر انجام شد که امکان هدفگیری دقیق حتی روی سکوهای متحرک دریایی را فراهم می‌کرد.

بخش دوم: قرارداد ۳۱۶ میلیون پوندی و تعجیل پنج‌ساله

بلافاصله پس از موفقیت این آزمایش، وزارت دفاع بریتانیا تصمیمی راهبردی گرفت: تسریع ورود سامانه به خدمت عملیاتی. قراردادی به ارزش ۳۱۶ میلیون پوند با MBDA UK امضا شد تا دراگون‌فایر از سال ۲۰۲۷ روی ناوشکن‌های Type 45 نصب شود — یعنی پنج سال زودتر از برنامه اولیه (۲۰۳۲).

این اقدام نشان‌دهنده فوریت دفاعی در برابر تهدیدات نوین و همچنین اعتماد کامل به عملکرد سامانه است. در واقع ارتش بریتانیا با این تصمیم، پیام واضحی به متحدان و رقبا داد: فناوری لیزری، از یک پروژه آزمایشی به سلاح اصلی در خط مقدم تبدیل شده است.

بخش سوم: مزیت اقتصادی و عملیاتی لیزر

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت سامانه DragonFire هزینه فوق‌العاده پایین هر شلیک است. با اینکه یک موشک ضدهوایی استاندارد می‌تواند صدها هزار پوند قیمت داشته باشد، شلیک هر بار دراگون‌فایر تنها ۱۰ پوند (حدود ۱۳ دلار) هزینه دارد.

این کاهش هزینه نه‌تنها بودجه دفاعی را سبک‌تر می‌کند، بلکه امکان استفاده مکرر و بدون محدودیت مالی در عملیات‌های واقعی را فراهم می‌سازد.

علاوه بر هزینه، سرعت آماده‌سازی شلیک و امکان هدفگیری پیوسته از دیگر مزایای بنیادین لیزر است؛ برخلاف موشک‌ها که نیاز به آماده‌سازی فیزیکی و بارگذاری دارند.

بخش چهارم: دقت لیزر؛ هدف‌گیری اندازه یک سکه

دراگون‌فایر قادر است هدفی به اندازه سکه‌ی یک پوندی را از فاصله یک کیلومتری بزند. این سطح از دقت به معنی توانایی نابودی حسگرها یا بخش‌های حساس یک پهپاد بدون نیاز به انفجار کل ساختار آن است — قابلیت حیاتی در شرایطی که تخریب کامل ممکن نیست یا مطلوب نیست.

این ویژگی همچنین امکان استفاده در مأموریت‌های خاص، مانند غیر فعال کردن سیستم‌های اپتیکی یا الکترونیکی هواگردهای دشمن، را فراهم می‌کند.

بخش پنجم: اشتغال‌زایی و اثرات صنعتی

پروژه دراگون‌فایر بخشی از برنامه «بازنگری استراتژیک دفاعی» بریتانیاست و به تنهایی حدود ۶۰۰ فرصت شغلی تخصصی در انگلستان و اسکاتلند ایجاد کرده است. این مشاغل از مهندسی اپتیک و فیزیک لیزر تا توسعه نرم‌افزارهای رهگیری و سیستم‌های قدرت، طیف گسترده‌ای را پوشش می‌دهند.

علاوه بر این، زیرساخت‌های صنعتی ایجاد شده برای تولید و پشتیبانی دراگون‌فایر، توان صادرات فناوری لیزری بریتانیا را در آینده تقویت خواهد کرد.

بخش ششم: تیم توسعه و همکاری بین‌شرکتی

دراگون‌فایر نتیجه تلاش مشترک سه شرکت پیشرو است:

• MBDA UK: رهبری توسعه سامانه و ادغام آن با پلتفرم‌های دریایی.
• QinetiQ: طراحی سیستم کنترل پرتو و اپتیک پیشرفته.
• Leonardo: توسعه حسگرها، سیستم‌های هدفگیری و اجزای اپتوالکترونیک.

این همکاری چندملیتی باعث شده هر بخش از سامانه توسط متخصصان برجسته حوزه مربوطه کامل شود و خروجی نهایی یک سامانه لیزری عملیاتی و پایدار باشد.

بخش هفتم: جایگاه در ناتو و سخنان وزیر

لوک پولارد، وزیر آمادگی دفاعی و صنعت بریتانیا، در بیانیه‌ای گفت:

«این لیزر پرقدرت، نیروی دریایی سلطنتی ما را در خط مقدم نوآوری در ناتو قرار می‌دهد و قابلیت پیشرفته‌ای برای دفاع از بریتانیا و متحدان‌مان در عصر جدید تهدیدها فراهم می‌کند.»

دراگون‌فایر نه‌تنها یک سامانه ملی، بلکه ابزاری استراتژیک برای همگرایی دفاعی ناتو در برابر تهدیدات نوین محسوب می‌شود.

بخش هشتم: جایگزین مقرون‌به‌صرفه برای موشک‌های ضدهوایی

کاربرد اصلی دراگون‌فایر جایگزینی بخشی از توان موشکی ضد هوایی با لیزر است. مزیت این تغییر چند وجهی است:

• حذف هزینه‌های سنگین شلیک.
• امکان شلیک بی‌پایان تا زمانی که انرژی و شرایط فنی مهیاست.
• واکنش سریع بدون نیاز به لجستیک گسترده.

با این رویکرد، موشک‌ها برای اهداف بزرگ و حیاتی نگهداری می‌شوند و تهدیدات کوچک یا متوسط به‌وسیله لیزر خنثی می‌گردند.

بخش نهم: وابستگی عملکرد به شرایط جوی

هرچند ویژگی‌های دراگون‌فایر چشمگیر است، ولی محدودیت‌هایی نیز دارد. پرتو لیزر می‌تواند تحت تأثیر عواملی مانند مه، باران شدید، یا گرد و غبار کاهش یابد. وزارت دفاع بریتانیا هنوز برد نهایی و توان خروجی رسمی این سامانه را اعلام نکرده و قرار است این داده‌ها پس از تکمیل آزمایش‌های ۲۰۲۷ منتشر شود.

بخش دهم: چشم‌انداز نصب و گسترش

اولین پلتفرمی که دراگون‌فایر را دریافت می‌کند ناوشکن‌های Type 45 خواهند بود. این کشتی‌ها ستون فقرات دفاع هوایی نیروی دریایی سلطنتی هستند و تقویت آن‌ها با فناوری لیزری، سطح دفاعی بریتانیا را به مرحله تازه‌ای می‌برد.

با موفقیت نصب اولیه، احتمال نصب روی کشتی‌های دیگر یا حتی سکوهای زمینی و هوایی وجود دارد.

بخش یازدهم: تأثیر بر موازنه قدرت دریایی

ورود یک سامانه لیزری عملیاتی، آن هم در ابعاد دریایی، موازنه قدرت را در عملیات دریایی تغییر خواهد داد. دشمنان بالقوه بریتانیا باید تاکتیک‌های خود را در برابر سامانه‌ای بازبینی کنند که قادر است تهدیدات هوایی کوچک و پرسرعت را با هزینه و زمان اندک نابود کند.

بخش دوازدهم: مسیر آینده فناوری لیزری

دراگون‌فایر بخشی از روند جهانی گسترش سلاح‌های انرژی هدایت‌شده (Directed Energy Weapons) است. آینده شامل قدرت‌های بیشتر، بردهای طولانی‌تر و یکپارچه‌سازی با سامانه‌های هوش مصنوعی برای هدفگیری خودکار خواهد بود.

بخش سیزدهم: جمع‌بندی

موفقیت آزمایش دراگون‌فایر نشان داد که دوران وابستگی کامل به موشک‌های پرهزینه در حال پایان است. بریتانیا با این سامانه نه‌تنها گامی بزرگ در دفاع ملی برداشته، بلکه پیام روشنی به جهان فرستاده: لیزر عملیاتی دیگر یک رویا نیست، واقعیت در میدان نبرد است.

❓ سؤالات متداول (FAQ)

۱. دراگون‌فایر چیست؟

یک سامانه سلاح لیزری پیشرفته ساخته شده توسط MBDA UK، QinetiQ و Leonardo برای مقابله با تهدیدات هوایی.

۲. برد مؤثر آن چقدر است؟

برد نهایی هنوز اعلام نشده و قرار است پس از آزمایش‌های سال ۲۰۲۷ مشخص شود.

۳. هزینه هر شلیک چقدر است؟

حدود ۱۰ پوند (۱۳ دلار)، بسیار کمتر از موشک‌های ضدهوایی متعارف.

۴. اولین نصب عملیاتی کجا خواهد بود؟

روی ناوشکن‌های Type 45 نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا.

۵. چه سرعتی را می‌تواند هدف قرار دهد؟

در آزمایش اخیر، پهپادهایی با سرعت ۶۵۰ km/h را رهگیری و منهدم کرده است.

۶. چه شرکت‌هایی توسعه آن را برعهده دارند؟

MBDA UK، QinetiQ و Leonardo.

۷. محدودیت‌های عملکرد آن چیست؟

شرایط آب‌وهوایی نامناسب مانند مه و باران شدید می‌تواند کارایی را کاهش دهد.

۸. آیا جایگزین کاملاً موشک خواهد شد؟

خیر، هدف جایگزینی بخشی از تسلیحات برای تهدیدات کوچک و متوسط است.

۹. چه زمانی وارد خدمت می‌شود؟

سال ۲۰۲۷، پنج سال زودتر از برنامه اولیه.

۱۰. آیا این سامانه قابلیت صادرات دارد؟

در آینده بسته به سیاست دفاعی بریتانیا محتمل است.