سقوط سود تسلا؛ بحران تازه در امپراتوری خودروسازی ایلان ماسک!

بحران تازه برای امپراتوری ایلان ماسک؛ سود تسلا سقوط کرد

شرکت خودروسازی تسلا، نماد نوآوری در صنعت خودروهای برقی جهان، این بار خبری نه‌چندان خوشایند برای طرفداران و سرمایه‌گذارانش منتشر کرد. گزارش مالی سه‌ماهه‌ی سوم سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد سود خالص تسلا به‌طور قابل توجهی کاهش یافته و نتوانسته انتظارات تحلیلگران وال‌استریت را برآورده کند. این اتفاق در حالی رخ داده که فروش خودروهای تسلا همچنان رو به رشد بوده و رکوردهای جدیدی در بازار به ثبت رسیده است.

سقوط سود در سه‌ماهه‌ی سوم: اعداد چه می‌گویند؟

طبق گزارش رسمی تسلا، سود هر سهم به ۵۰ سنت رسیده، در حالی که تحلیلگران انتظار رقم ۵۴ سنت را داشتند. هرچند این اختلاف کوچک به نظر می‌رسد، اما برای شرکت‌هایی در این مقیاس مالی، تفاوت چند سنت می‌تواند میلیاردها دلار ارزش بورسی را دستخوش تغییر کند.

درآمد کل تسلا در این دوره ۲۶٫۴۵۷ میلیارد دلار اعلام شد ــ رقمی بالاتر از پیش‌بینی تحلیلگران (۲۶٫۲ میلیارد دلار) ــ اما کاهش سود خالص به ۱٫۴ میلیارد دلار، در مقایسه با ۲٫۲ میلیارد دلار سال گذشته، یک افت ۳۷ درصدی را رقم زد. این کاهش نگاه تردیدآمیزی نسبت به مسیر رشد سودآوری تسلا ایجاد کرده است.

افزایش فروش؛ اما سود کمتر

پدیده‌ی جالب این گزارش آن است که درحالی‌که فروش خودروهای برقی تسلا جهش یافته، سودآوری پایین‌تر آمده است. دلیل این تناقض به دو عامل بازمی‌گردد:

۱. افزایش هزینه‌های مواد اولیه و تولید، به‌ویژه در باتری‌های لیتیومی.

۲. کاهش حاشیه سود خودروهای میان‌رده مانند Model 3 و Model Y برای رقابت با برندهای ارزان‌تر چینی.

تحلیلگران بازار خودروهای برقی معتقدند تسلا در سال جاری برای حفظ سهم خود از بازار مجبور شده است قیمت برخی مدل‌ها را کاهش دهد؛ اقدامی که اگرچه فروش را بالا برده، اما سود خالص را پایین آورده است.

نقش حذف اعتبار مالیاتی در فروش و سود

افزایش ناگهانی فروش خودروهای تسلا در هفته‌های منتهی به پایان سه‌ماهه سوم ناشی از هجوم خریداران برای استفاده از اعتبار مالیاتی خودروهای برقی بود؛ اعتباری که طبق قانون جدید دولت ترامپ در پایان ماه سپتامبر منقضی شد. این اعتبار مالیاتی بین ۷۵۰۰ تا ۱۰۰۰۰ دلار برای خریداران خودروهای برقی در آمریکا بود و حذف آن باعث شده خریداران در آخرین فرصت‌ها اقدام به خرید کنند.

با توجه به پایان این مزیت مالیاتی، انتظار می‌رود میزان فروش در فصل بعد کاهش یابد و فشار بیشتری بر سود تسلا وارد شود. قانون جدید ترامپ که با هدف حمایت از شرکت‌های خودروسازی سنتی تصویب شد، واکنش تند ایلان ماسک را در پی داشت و اختلاف میان او و دولت بار دیگر علنی شد.

واکنش ایلان ماسک: دفاع از تسلا و آینده‌ی هوش مصنوعی

ایلان ماسک پس از انتشار گزارش مالی در نشست آنلاین با سرمایه‌گذاران حاضر شد و تلاش کرد فضای منفی ایجاد‌شده پیرامون افت سود را کنترل کند. او با بیانی جسورانه گفت:

«هیچ شرکتی در حوزه‌ی هوش مصنوعی حتی نزدیک ما نیست. تسلا رهبر مطلق آینده‌ی خودروهای خودران است.»

ماسک از ربات انسان‌نمای خود اپتیموس (Optimus) به‌عنوان “بزرگ‌ترین محصول تاریخ بشر” یاد کرد و مدعی شد پروژه‌های رباتیک تسلا در نهایت باعث شکل‌گیری «جهانی بدون فقر» خواهند شد. اظهارات او هرچند الهام‌بخش بود، اما بسیاری از سرمایه‌گذاران را قانع نکرد که افت سود کوتاه‌مدت ماندگار نخواهد بود.

چالش جهانی تعرفه‌ها و سیاست‌های تجاری

در بخش پایانی گزارش، تسلا از سیاست‌های تجاری و تعرفه‌های جدید به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین موانع رشد سود نام برد. تعرفه‌های واردات باتری و قطعات از چین و کره جنوبی، هزینه تولید را بالا برده است. افزون بر این، تنش‌های سیاسی میان آمریکا و چین، مسیر تأمین مواد خام را دشوارتر کرده و باعث تأخیر در مونتاژ برخی خودروها شده است.

ماسک اشاره کرد شرکت در حال بررسی انتقال بخشی از تولید باتری‌ها به مکزیک و کانادا است تا از مزایای توافقات تجاری آمریکای شمالی بهره‌مند شود.

اهداف بلندپروازانه و وعده‌ی یک تریلیون دلار

ماسک در گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران، علاوه بر دفاع از عملکرد تسلا، موضوع بحث‌برانگیز دیگری را مطرح کرد: بسته‌ی دستمزد و پاداش یک تریلیون دلاری. او از سهام‌داران خواست در نشست سالانه‌ی ۶ نوامبر (۱۵ آبان) به این طرح رأی مثبت دهند.

این بسته‌ی پاداش تنها در صورتی فعال می‌شود که تسلا بتواند در ده سال آینده به ارزش بازار ۸٫۵ تریلیون دلار برسد؛ رقمی که در حال حاضر بیش از سه برابر ارزش فعلی اپل است. بسیاری از کارشناسان، هدف ماسک را بیش از اندازه بلندپروازانه می‌دانند، اما او با اطمینان گفت:

«اگر کسی شک دارد، فقط صبر کند تا اپتیموس وارد بازار شود.»

تحول آینده؛ هوش مصنوعی و خودروهای خودران

در میان فشارهای مالی، ماسک همچنان بر گسترش فناوری رانندگی خودکار و پروژه‌های هوش مصنوعی تسلا سرمایه‌گذاری می‌کند. شرکت اعلام کرده نسخه‌ی جدید سیستم FSD (Full Self Driving) در اوایل سال ۲۰۲۶ با قابلیت‌های بسیار پیشرفته روانه‌ی بازار خواهد شد.

تسلا هم‌اکنون چند میلیون کیلومتر داده‌ی رانندگی خودران را جمع‌آوری کرده و از آن برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کند. ماسک معتقد است این داده‌ها “سرمایه‌ای بی‌بدیل در جهان فناوری” هستند و می‌توانند سود تسلا را در آینده چندین برابر کنند.

چالش‌های مالی و سیاسی تسلا

با وجود درخشش فنی، مشکلات اقتصادی و سیاسی گریبان شرکت را گرفته است. سهام تسلا پس از انتشار گزارش مالی جدید حدود ۷ درصد افت کرد؛ افتی که حدود ۵۷ میلیارد دلار از ارزش بازار شرکت را کاهش داد. کارشناسان بلومبرگ می‌گویند این واکنش بازار طبیعی است، زیرا سرمایه‌گذاران در شرایط عدم اطمینان تمایل دارند سود خود را نقد کنند.

در مقابل، گروهی از تحلیلگران معتقدند افت کوتاه‌مدت تسلا می‌تواند فرصت خرید برای دوره‌ی بلندمدت باشد، به‌ویژه اگر پروژه‌های هوش مصنوعی شرکت موفق شوند به درآمدزایی تجاری برسند.

رقابت تنگاتنگ با برندهای چینی

در حال حاضر تسلا با رقبای قدرتمند آسیایی مانند BYD، NIO و Geely مواجه است. این برندها با عرضه خودروهای ارزان‌تر و فناوری باتری پیشرفته، بخشی از بازار جهانی را در دست گرفته‌اند. در چین، با وجود محبوبیت برند تسلا، قوانین جدید محدودکننده‌ی واردات موجب افت نسبی فروش شده است.

ماسک اخیراً در یک پست شبکه‌ای نوشت:

“ما در برابر موج برندهای چینی مقاومت می‌کنیم، اما رقابت باعث پیشرفت است.”

او قول داد تسلا از سال ۲۰۲۶ مدل‌های ارزان‌تری با قیمت حدود ۲۵ هزار دلار عرضه کند تا بازار خودروهای برقی انبوه را نیز تصاحب کند.

آینده‌ی تسلا؛ امید در دل بحران

اگرچه کاهش سود در این فصل برای شرکت خبر ناخوشایندی بود، اما تسلا همچنان از نظر درآمد کل، یکی از سودده‌ترین شرکت‌های فناوری جهان محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاری‌های عظیم در هوش مصنوعی، انرژی خورشیدی و باتری‌های خانگی، می‌تواند پایه‌های رشد آینده‌ی شرکت را تقویت کند.

تحلیلگران گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده‌اند تا پایان سال ۲۰۲۶، درآمد تسلا احتمالاً به بیش از ۳۵ میلیارد دلار در هر فصل خواهد رسید، مشروط بر اینکه بازار جهانی خودروهای برقی ثبات پیدا کند و سیاست‌های مالیاتی آمریکا مجدداً اصلاح شوند.

جمع‌بندی

گزارش مالی جدید تسلا نشان می‌دهد حتی غول‌های فناوری هم از نوسانات اقتصادی و سیاست‌های دولتی در امان نیستند. هرچند فروش تسلا رکوردشکن بوده، اما هزینه‌های بالا و حذف امتیازات مالیاتی سود شرکت را کاهش داده‌اند. ایلان ماسک همچنان امیدوار است با تمرکز بر هوش مصنوعی، ربات‌ها و خودروهای خودران، آینده تسلا را فراتر از مرزهای صنعت خودرو شکل دهد.

در حال حاضر بازار منتظر رأی‌گیری مهم سهام‌داران در ۱۵ آبان است؛ رأیی که می‌تواند مسیر آینده‌ی تسلا و شاید تمام صنعت خودرو را تعیین کند.

سوالات متداول

۱. دلیل اصلی افت سود تسلا در سه‌ماهه‌ی اخیر چیست؟

مهم‌ترین عوامل شامل افزایش هزینه تولید، حذف اعتبار مالیاتی خودروهای برقی در آمریکا، رقابت شدید با برندهای چینی و کاهش حاشیه سود در مدل‌های میان‌رده بوده‌اند.

۲. آیا فروش خودروهای تسلا کاهش داشته است؟

خیر، فروش حتی افزایش یافته است؛ اما این رشد نتوانسته افت سود را جبران کند، زیرا خودروها با قیمت پایین‌تر عرضه شدند.

۳. بسته‌ی یک تریلیون دلاری ماسک شامل چه مواردی است؟

این بسته نوعی پاداش و حقوق مبتنی بر عملکرد است که تنها درصورت رسیدن ارزش بازار تسلا به ۸.۵ تریلیون دلار طی ده سال آینده فعال می‌شود.

۴. آیا حذف اعتبار مالیاتی دوباره قابل بازگشت است؟

بعضی نمایندگان کنگره آمریکا طرح تمدید محدود این اعتبار را مطرح کرده‌اند، اما هنوز تصویب رسمی صورت نگرفته است.

۵. آینده‌ی پروژه‌های هوش مصنوعی تسلا چگونه پیش‌بینی می‌شود؟

کارشناسان معتقدند سیستم رانندگی خودکار و ربات‌های اپتیموس می‌توانند در آینده منبع درآمدی عظیم برای تسلا باشند و افت سود فعلی را جبران کنند.