اتحاد بزرگ هوش مصنوعی در توکیو؛ سافتبنک و OpenAI شرکت مشترکی برای آینده دیجیتال ژاپن تأسیس کردند
اتحاد هوش مصنوعی در شرق آسیا؛ تولد شرکت SB OAI Japan با همکاری سافتبنک و OpenAI
در ژاپنِ ۲۰۲۵، رویدادی رقم خورد که میتواند مسیر آیندهی اکوسیستم هوش مصنوعی سازمانی در آسیا را دگرگون کند:
اتحاد SoftBank با OpenAI و خلق شرکتی تازهنفس به نام SB OAI Japan.
هدف این همکاری نه فقط فروش فناوری، بلکه ایجاد پلی پایدار میان توان فناورانهی آمریکا و زیرساخت تجاری ژاپن است؛ پلی که قرار است بومیسازی هوش مصنوعی در سطوح سازمانی را در ژاپن به واقعیت تبدیل کند.
آغاز داستان؛ وقتی جاهطلبی ژاپنی با نبوغ آمریکایی تلاقی میکند
سافتبنک سالهاست بهعنوان یکی از قدرتهای سرمایهگذاری در فناوری شناخته میشود. از دوران ماسايوشی سون (Masayoshi Son) تاکنون، این شرکت سرمایههای هنگفتی در سیلیکون ولی و بریتانیا تزریق کرده است. اما تشکیل SB OAI Japan اولین بار است که یک همکاری مستقیم، رسمی و مساوی ۵۰‑۵۰ میان SoftBank و OpenAI میان دو سوی اقیانوس آرام رقم میخورد.
OpenAI که با ChatGPT جهان را متحول کرد، با این اتحاد عملاً قدم به بازار شرق آسیا گذاشته؛ بازاری که با ساختار سازمانی منظم، زبان پیچیده، و فرهنگی متکی بر کیفیت، یکی از سختترین مقاصد برای بومیسازی فناوری AI به شمار میرود.
چرا ژاپن هدف اصلی شد؟
دلایل متعددی وجود دارد که ژاپن برای OpenAI و SoftBank اهمیت پیدا کرده است:
- بازار سازمانی بالغ و مقرراتی پایدار؛ شرکتهای ژاپنی سالها به دنبال راهکارهای اتوماسیون و افزایش بهرهوری هستند، اما همیشه مسئلهی محرمانگی داده مانع پذیرش AI جهانی بوده است.
- کمبود نیروی کار انسانی؛ ژاپن با جمعیتی رو به پیری، بهشدت به فناوریهای AI برای حفظ سطح تولید و خدمات متکی است.
- زیرساخت مخابراتی پیشرفته؛ سافتبنک به عنوان غول 5G و Cloud ژاپن، بستری ایمن و پرسرعت برای مدلهای زبانی بزرگ (OpenAI LLMs) فراهم کرده است.
بنابراین تأسیس SB OAI Japan گامی هوشمندانه برای ورود OpenAI به بازاری است که امنیت داده و اعتماد ملی در آن حرف اول را میزند.
معرفی رسمی — SB OAI Japan و محصول «کریستال اینتلیجنس»
شرکت جدید با نام کامل SoftBank OpenAI Japan Inc. (SB OAI Japan) رسماً در توکیو راهاندازی شد.
نخستین محصول معرفیشده در این چارچوب، پلتفرمی با عنوان Crystal Intelligence بود؛ راهکاری سازمانی برای بهرهگیری از قدرت GPT در محیطهای شرکتی ژاپنی.
در بیانیهی رسمی سافتبنک آمده است:
«Crystal Intelligence برای کمک به سازمانها در افزایش بهرهوری و کارایی، با ترکیب پیشنهادات سازمانی OpenAI و پشتیبانی بومی SB OAI Japan طراحی شده است.»
به این ترتیب، Crystal Intelligence در نقش مغز دیجیتالی شرکتها ظاهر میشود: از خودکارسازی فرآیندهای CRM و پشتیبانی مشتریان تا تحلیل دادههای بازاریابی و پیشبینی ریسک.
ساختار مالکیت و مدل مالی
به گزارش منابع نزدیک به هیئت مدیره، میزان سهام دو طرف در SB OAI Japan دقیقاً برابر است (۵۰ درصد سافتبنک و ۵۰ درصد OpenAI).
سرمایهی اولیه حدود ۵۸ میلیارد ین (معادل ۳۸۰ میلیون دلار) ارزشگذاری شده و مرحلهی اول تأمین مالی آن در پاییز ۲۰۲۵ به پایان رسید.
مدل درآمدی، Dual‑Layer طراحی شده:
- فروش اشتراکهای سازمانی Crystal Intelligence درون ژاپن.
- توسعه API های اختصاصی برای صنایع کلیدی (مالی، خودروسازی و خردهفروشی).
سافتبنک؛ اولین مشتری و میدان آزمایشی
جالب آنکه SoftBank خود اولین مشتری رسمی شرکت جدید است. این غول ارتباطاتی برای درونسازمانی از Crystal Intelligence در پشتیبانی مشتریان و تحلیل کالسنترهای خود استفاده خواهد کرد.
طبق اطلاعات منتشرشده، بیش از ۴۵ هزار کارمند سافتبنک اکنون از نسخههای سفارشی ChatGPT در کارهای روزمره بهره میبرند و تا اکتبر ۲۰۲۵، حدود ۲٫۵ میلیون چتبات داخلی برای فرآیندهای مختلف ایجاد شده است.
دادههای بهدستآمده از این تجربه به عنصر اصلی بهروزرسانی پلتفرم Crystal تبدیل میشود؛ در واقع، سافتبنک نقش «بتا کاربر ملی» را بازی میکند تا مدل نهایی برای سایر شرکتهای ژاپنی بهینه شود.
بومیسازی زبان و فرهنگ؛ چالش بزرگ OpenAI
برای موفقیت در ژاپن، صرف ترجمهی مدلهای GPT کافی نیست.
زبان ژاپنی دارای ساختاری چندلایه و سطوح ادب متفاوتی است که میتواند در ارتباطات تجاری تأثیر نهفتهای مهمی بگذارد.
به همین دلیل، در SB OAI Japan تیمی بیش از ۲۰۰ زبانشناس و پژوهشگر زبان طبیعی به کار گرفته شدهاند تا نسخهای ویژه از ChatGPT‑J را برای مصارف سازمانی ژاپنی آماده کنند.
این مدل نه فقط در درک زبان، بلکه در درک طنین احترام، ریتم صحبت و اصطلاحات محلی نیز تربیت میشود تا ارتباطات هوش مصنوعی در شرکتهای ژاپنی از لحاظ فرهنگی پذیرفتنی باشد.
هوش مصنوعی به مثابه زیرساخت
ماسايوشی سون در کنفرانس معرفی SB OAI Japan گفت:
«ما در دورانی هستیم که هوش مصنوعی دیگر ابزار نیست، زیرساخت است.
همانطور که برق در قرن بیستم همهچیز را تغییر داد، AI در قرن بیست و یکم همهی صنایع را بازتعریف میکند.»
بنابراین، هدف بلندمدت سافتبنک و OpenAI فقط ارائه نرمافزار نیست، بلکه ایجاد شبکهای از مراکز دیتا و زیرساخت ابری AI در سراسر ژاپن است که بتواند پایهی تحول صنعتی بیوقفه شود.
سرمایهگذاری عظیم در مراکز داده
سافتبنک پیشتر دهها میلیارد دلار در زمینهی دیتاسنترهای هوش مصنوعی و پردازش ابری (SoftBank AI Cloud) سرمایهگذاری کرده است.
مرکز دادهی جدید در منطقهی Kansai با توان ۲۸۰ مگاوات، میزبانی اولیهی SB OAI Japan را برعهده دارد و ۵۰٪ از نیاز محاسباتی نسخهی Crystal‑J را تأمین میکند.
گزارش ها حاکی از آن است که GPUهای NVIDIA H200 بهطور انحصاری در این مرکز استفاده شدهاند و توافق ۲٫۶ میلیارد دلاری میان سافتبنک و انویدیا به این شراکت پیوسته است.
رقابت در بازار AI Enterprise ژاپن
ورود SB OAI Japan همزمان با اوجگیری رقابت در بازار AI Enterprise رخ میدهد. شرکتهایی مانند Fujitsu و NEC مدلهای بومی خود را عرضه کردهاند، اما هیچکدام به اندازهی OpenAI در پشتیبانی LLM ها تسلط ندارند.
تحلیل Farcoland نشان میدهد که بازار AI Enterprise ژاپن تا ۲۰۲۷ به ارزش تقریبی ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید و SB OAI Japan میتواند حدود ۴۵٪ این بازار را تصاحب کند.
نقش هوش مصنوعی در تحول الگوی کاری ژاپنی
کار کردن در ژاپن معمولاً با ساعات طولانی و فرآیندهای دستی سنگین همراه است. AI قادر است این الگو را دگرگون کند. پلتفرم Crystal Intelligence قرار است:
- گردش کار مبتنی بر زبان طبیعی ایجاد کند.
- گزارشهای خودکار به سبک ژاپنی تولید نماید.
- ویرایش خودکار مستندات شرکتی را بر عهده گیرد.
- ارتباط میان واحدها را توسط دستیار هوش مصنوعی بهبود بخشد.
از دید دولت ژاپن، چنین حرکتی میتواند بخشی از چالشهای کاهش نیروی کار را جبران و بهرهوری ملی را افزایش دهد.
از ChatGPT تا Crystal AI؛ تکامل خدمات سازمانی OpenAI
OpenAI در سال ۲۰۲۴ بخش Enterprise خود را با نام “GPTs for Business” راهاندازی کرد، اما در ژاپن نیاز به درک عمیقتر فرهنگ کاری داشت؛ Crystal Intelligence در واقع پاسخ مهندسیشده به همین نیاز است.
ویژگیهای شاخص نسخهی Crystal‑J:
- پشتیبانی از ۵ سطح زبان ادب در ژاپنی (Keigo Adaptive Mode).
- ذخیرهی داده به صورت محلی بر روی سرورهای ژاپنی.
- سازگاری با مقررات امنیتی JP‑Cloud Act.
- امکان سفارشیسازی مدل بر اساس صنعت (مالی، بهداشت، آموزش).
وزن سیاسی و اقتصادی اتحاد SoftBank – OpenAI
در سطح ژئواکونومیک، تأسیس SB OAI Japan به نوعی پاسخ آسیا به همکاریهای غربی در AI تلقی میشود. دولت ژاپن نیز بهصورت غیر مستقیم از طریق وزارت اقتصاد (METI) از این پروژه حمایت کرده است.
طبق بیانیهی این وزارتخانه، تمرکز بر «توسعهی AI اخلاقی با احترام به ارزشهای ژاپنی» در اولویت قرار دارد.
این حمایت دولتی اطمینان میدهد که SB OAI Japan نه تنها از فیلتر نظارتی عبور کند، بلکه به نمونهای از مسئولیتپذیری فناوری در سطح ملی تبدیل شود.
سافتبنک، OpenAI و جهان؛ پیام پنهان این اتحاد
تحلیلگران Farcoland Digital بر این باورند که تشکیل SB OAI Japan نقطهی عطفی برای گسترش OpenAI در آسیا خواهد بود.
با تجربهی بومیسازی در ژاپن، مدل مشابهی میتواند در کره، سنگاپور و امارات هم اعمال شود.
از سوی دیگر، سافتبنک در نقش «دروازهی ورود فناوری آمریکایی به آسیا» جایگاه استراتژیکی پیدا میکند — نقشی که میتواند توازن نفوذ میان شرق و غرب در زمینهی AI را تغییر دهد.
آیندهی Crystal Intelligence؛ از سازمان تا زندگی روزمره
نقشهی راه منتشرشده توسط SB OAI Japan نشان میدهد که در فاز دوم (۲۰۲۶)، پلتفرم Crystal Intelligence به دستیار شخصی Cloud مجهز میشود تا کاربران عادی نیز به نسخهای از این سیستم دسترسی پیدا کنند.
این افزایش دسترسی میتواند همان تأثیر ChatGPT در سطح کاربران را در سطح سازمانی تکرار کند — با این تفاوت که دادهها امن و محلی باقی میمانند.
دیدگاه Farcoland Digital 2025
تشکیل SB OAI Japan فراتر از یک همکاری اقتصادی است؛ این حرکت نمادی از فصل جدیدی در رابطهی میان فناوری و فرهنگ است. در جهانی که AI همه روانها را پیکربندی میکند، موفقترین کشورها آنهایی هستند که فناوری را «بومی سازی» میکنند، نه فقط «وارد».
OpenAI استعداد فناوری را آورده، سافتبنک سختافزار و اعتماد محلی را؛ نتیجه، پیدایش مدلی است که میتواند استاندارد آیندهی AI در شرق آسیا باشد.
🔍 بخش سؤالات متداول (FAQ Schema)
۱. شرکت SB OAI Japan چیست؟
شرکت سرمایهگذاری مشترک میان SoftBank و OpenAI است که برای ارائهی خدمات هوش مصنوعی سازمانی در ژاپن فعالیت میکند.
۲. مالکیت این شرکت چگونه تقسیم شده است؟
سهام به صورت برابر (۵۰ درصد سافتبنک – ۵۰ درصد OpenAI) تقسیم شده است.
۳. هدف اصلی از تأسیس SB OAI Japan چیست؟
بومیسازی فناوریهای OpenAI و ارائهی راهکارهای AI متناسب با نیاز شرکتهای ژاپنی.
۴. Crystal Intelligence چه کاری انجام میدهد؟
پلتفرمی سازمانی برای اتوماسیون فرآیندها، تحلیل داده و بهرهوری هوشمند در سازمانهاست.
۵. اولین مشتری SB OAI Japan چه شرکتی است؟
خود سافتبنک بهعنوان اولین مشتری از راهکارهای Crystal Intelligence در کسبوکارش استفاده میکند.
۶. دادههای محرمانهی شرکتهای ژاپنی چگونه محافظت میشوند؟
تمام دادهها روی سرورهای لوکال SoftBank در ژاپن ذخیره میشوند و مشمول قوانین JP‑Cloud Act هستند.
۷. چه نقشی در توسعهی زبان ژاپنی ChatGPT دارد؟
SB OAI Japan نسخهی بومی ChatGPT‑J را با پشتیبانی از Keigo و فرمهای رسمی زبان ژاپنی توسعه میدهد.
۸. آیندهی این اتحاد به کجا خواهد رسید؟
برنامهی ۲۰۲۶ شامل گسترش خدمات به آسیا و معرفی نسخهی عمومی Crystal AI برای کاربران غیر سازمانی است.