سامسونگ رکورد می‌زند؛ تولید ۹۰ میلیون نمایشگر اولد برای آیفون ۱۷ آغاز شد

سامسونگ رکورد می‌زند؛ تولید ۹۰ میلیون نمایشگر اولد برای آیفون ۱۷ آغاز شد

در آستانه‌ی آماده‌سازی برای عرضه‌ی نسل تازه‌ی آیفون‌های اپل، تحولات چشمگیری در زنجیره‌ی تأمین یکی از مهم‌ترین اجزای سخت‌افزاری آن، یعنی پنل‌های اولد (OLED)، به وقوع پیوسته است. گزارش‌های معتبر صنعتی از کره و تایوان نشان می‌دهند که سامسونگ دیسپلی بار دیگر به مقام «تأمین‌کننده اصلی نمایشگر آیفون ۱۷» رسیده و رکوردی تاریخی در حجم تولید نمایشگرهای اولد را رقم می‌زند: بیش از ۹۰ میلیون واحد برای مجموعه‌ای از مدل‌های آیفون ۱۷.

در حالی که قرار بود بخشی از این سفارش‌ها برعهده‌ی شرکت چینی BOE باشد، شکست این شرکت در برآورده‌کردن استانداردهای فنی و کیفی اپل، باعث شد سامسونگ سهم بیشتری از بازار نمایشگرهای پریمیوم آیفون را تصاحب کند. این تصمیم نه‌تنها زنجیره‌ی تولید اپل را از هرگونه اختلال دور نگه داشت، بلکه رقابت در صنعت نمایشگرهای پیشرفته را وارد مرحله‌ای تازه کرد.

تغییر مسیر زنجیره‌ی تأمین اپل؛ از BOE به سامسونگ

اپل به‌عنوان یکی از پیشروترین شرکت‌های فناوری در جهان، همیشه در انتخاب تأمین‌کنندگان خود سخت‌گیرانه عمل می‌کند. در پروژه‌ی آیفون ۱۷، هدف اصلی اپل ارائه‌ی نمایشگری با فناوری LTPO OLED بود؛ فناوری‌ای که امکان تغییر نرخ نوسازی تصویر (Refresh Rate) را براساس محتوای در حال نمایش فراهم می‌کند و مستقیماً به بهینه‌سازی مصرف باتری و تجربه‌ی کاربری روان‌تر منجر می‌شود.

شرکت BOE که در سال‌های گذشته تلاش داشت سهمی از بازار نمایشگرهای اپل را به‌دست آورد، در اجرای این فناوری با چالش‌های فنی گسترده روبه‌رو شد. مشکلات کنترل کیفیت، نرخ بازدهی پایین در تولید انبوه، و ناپایداری جریان رنگ و روشنایی باعث شد اپل اعتماد خود را نسبت به محصولات این شرکت از دست بدهد. به‌دنبال این رویداد، سامسونگ و ال‌جی دیسپلی به‌عنوان دو سازنده‌ی باسابقه‌ی کره‌ای، بار دیگر انتخاب اصلی اپل شدند.

اپل از سال ۲۰۱۷ با معرفی آیفون X، همکاری گسترده‌ای با سامسونگ دیسپلی آغاز کرد. این همکاری طی سال‌های بعد با آیفون‌های سری ۱۲ و ۱۴ به اوج رسید، زیرا سامسونگ توانست فناوری‌های جدیدی نظیر LTPO، HDR10، و روشنایی ۲۵۰۰ نیت را با ثبات بالا در تولید انبوه پیاده‌سازی کند. همین سابقه، عامل اعتماد مجدد اپل برای واگذاری سفارش عظیم ۹۰ میلیون پنل در سال ۲۰۲۵ شد.

فناوری LTPO OLED؛ قلب تپنده نمایشگر آیفون ۱۷

یکی از شاخص‌ترین اجزای فنی در این پروژه، فناوری LTPO (Low-Temperature Polycrystalline Oxide) است. این فناوری نوعی ساختار ترانزیستوری در لایه‌ی پشتی پنل را استفاده می‌کند که امکان تغییر پویا در نرخ نوسازی از ۱ هرتز تا ۱۲۰ هرتز را فراهم می‌سازد. به‌عبارت ساده، زمانی که کاربر در حال مرور تصاویر ثابت یا خواندن متن است، نرخ نوسازی به پایین‌ترین حد می‌رسد تا انرژی باتری حفظ شود. اما هنگام اجرای انیمیشن‌ها یا بازی‌ها، نرخ به حداکثر می‌رسد تا روانی حرکت افزایش یابد.

در آیفون‌های فعلی، فناوری LTPO فقط در نسخه‌های پرو استفاده می‌شود، اما اپل قصد دارد در تمام مدل‌های آیفون ۱۷، از استاندارد تا پرو مکس، از این فناوری بهره ببرد. این تصمیم به‌نظر ساده، ولی برای زنجیره‌ی تولید پنل بسیار پیچیده است؛ زیرا نیاز به تجهیزات گران‌قیمت، دقت لایه‌گذاری بالا و کنترل حرارتی دقیق دارد. همین نقطه ضعف فنی، عامل شکست BOE و پیروزی سامسونگ شد.

اهمیت فنی نرخ نوسازی متغیر

نرخ نوسازی متغیر (Variable Refresh Rate – VRR) یک معیار کلیدی در تعیین کیفیت نمایشگرهای پریمیوم است. فرمول اساسی برای درک این فناوری این است:

[ \text{مصرف انرژی} \propto \text{نرخ نوسازی} \times \text{روشنایی} \times \text{زمان فعال بودن پیکسل‌ها} ]

با استفاده از LTPO، به‌ویژه در نرخ ۱ هرتز، بخش “نرخ نوسازی” به‌شدت کاهش می‌یابد. برای مثال، اگر یک نمایشگر استاندارد ۱۲۰ هرتزی (با نرخ ثابت) انرژی مصرف کند، نمایشگر LTPO در حالت استندبای با ۱ هرتز، مصرف انرژی خود را تا ۹۹٪ کاهش می‌دهد، که این امر مستقیماً عمر باتری را بهبود می‌بخشد. این بهینه‌سازی در حالی حاصل می‌شود که کیفیت بصری در لحظات فعال، ۱۲۰ فریم بر ثانیه باقی می‌ماند.

مسئله‌ی حقوقی؛ نقض مالکیت معنوی سامسونگ توسط BOE

علاوه بر چالش‌های فنی، BOE با مانعی بزرگ در زمینه‌ی حقوقی مواجه شد. در سال ۲۰۲۴، کمیسیون تجارت بین‌الملل ایالات متحده (ITC) حکمی صادر کرد که طبق آن، BOE به‌دلیل استفاده‌ی غیرمجاز از فناوری‌های ثبت‌شده‌ی سامسونگ در طراحی مدارهای پنل اولد، مرتکب نقض مالکیت معنوی شده است. این حکم، واردات نمایشگرهای تولیدی BOE را به خاک آمریکا ممنوع کرد.

از آن‌جا که بخش عمده‌ای از آیفون‌های اپل در بازار آمریکا عرضه می‌شوند، همکاری اپل با شرکتی که چنین محدودیتی دارد، می‌توانست ریسک جدی برای زنجیره‌ی تأمین جهانی‌اش به همراه بیاورد. به همین دلیل اپل ترجیح داد برای حفظ ثبات در تولید، سفارش‌های خود را از BOE برداشت و به سامسونگ منتقل کرد.

جزئیات حکم ITC و تأثیر آن بر تجارت

حکم ITC مستقیماً بر ساختار ترانزیستورهای آمورف سیلیکونی (a-Si) یا اکسیدهای پلی‌کریستالی کم‌دما (LTPS/LTPO) متمرکز بود. سامسونگ ادعا کرد که معماری مدارهای درایور (Driver ICs) مورد استفاده توسط BOE، به‌طور مستقیم از پتنت‌های محافظت‌شده‌ی سامسونگ در خصوص مدیریت ولتاژ و جریان پیکسل‌ها الهام گرفته شده است.

[ \text{ریسک زنجیره تأمین} = \sum_{i=1}^{n} (\text{احتمال توقف تولید}_{i} \times \text{تأثیر بر درآمد}) ]

برای اپل، ریسک توقف تأمین در بزرگ‌ترین بازار خود (آمریکا) ارزش ریسک را به‌طور تصاعدی افزایش داد، و این امر لزوم انتخاب یک تأمین‌کننده‌ی کاملاً معتبر و بدون مشکل حقوقی را برجسته‌تر کرد.

افزایش حجم تولید سامسونگ؛ از ۸۰ تا ۹۰ میلیون پنل

گزارش‌های صنعتی حاکی از آن است که در طرح اولیه، اپل برنامه‌ریزی کرده بود حدود ۸۰ میلیون پنل اولد از سامسونگ خریداری کند. اما با بروز مشکلات در خط تولید BOE، این تعداد به ۹۰ میلیون واحد افزایش یافت. سامسونگ در پاسخ به این تقاضا، خطوط تولید خود در کارخانه‌های تانجونگ و گیه‌وان (Tanjung & Gyeweon) واقع در کره جنوبی و ویتنام را ارتقا داده و ظرفیت ماهانه‌ی آن‌ها را تا ۲۰ درصد افزایش داده است.

همچنین سامسونگ از فناوری‌های جدیدی مانند Diamond Pixel 3.0 برای دقت رنگ بیشتر و مصرف انرژی کمتر استفاده کرده است. با این پیشرفت‌ها، نمایشگر آیفون ۱۷ تا حدود ۱۰ درصد روشن‌تر و ۱۵ درصد کم‌مصرف‌تر از نسل قبل خواهد بود. سامسونگ قصد دارد بخشی از این تولید را با سیستم‌های هوش مصنوعی نظارتی جدید هماهنگ کند تا خطاهای میکروسکوپی در زمان تولید را به حداقل ممکن برساند.

فناوری Diamond Pixel 3.0 و بهبود کارایی

تکنولوژی Diamond Pixel سامسونگ در نسل‌های پیشین برای بهبود عمق رنگ سیاه و روشنایی حداکثر به کار می‌رفت. در نسخه‌ی ۳.۰، تمرکز بر بهینه‌سازی ساختار زیرپیکسلی است. در این ساختار، چیدمان ساب‌پیکسل‌های قرمز، سبز و آبی به‌گونه‌ای است که تداخل نوری (Crosstalk) کاهش یابد و در عین حال، به‌دلیل ساختار الماس‌مانند، نور بیشتری از هر ساب‌پیکسل عبور کند.

[ \text{روشنایی جدید} = \text{روشنایی قدیمی} \times (1 + 0.10) ]
[ \text{کاهش مصرف انرژی} = \text{مصرف قدیمی} \times (1 – 0.15) ]

این بهینه‌سازی‌های اندک در مقیاس ۹۰ میلیون پنل، تأثیر چشمگیری بر عملکرد جهانی دستگاه خواهد داشت و مزیت رقابتی اپل را در بخش نمایشگر تقویت می‌کند.

نقش ال‌جی دیسپلی در کنار سامسونگ

در سوی دیگر، شرکت ال‌جی دیسپلی همچنان به‌عنوان تأمین‌کننده‌ی ثانویه‌ی پنل‌های آیفون ۱۷ عمل می‌کند. هرچند سهم آن به‌اندازه‌ی سامسونگ نیست، اما اپل و LG روابطی پایدار و دیرینه دارند. ال‌جی معمولاً در تولید پنل برای مدل‌های خاص‌تر مانند آیفون ۱۷ پلاس فعالیت خواهد داشت و حدود ۲۵ میلیون واحد از سفارش‌های اپل را پوشش می‌دهد. ترکیب توان فنی سامسونگ و ال‌جی باعث می‌شود اپل از هرگونه ریسک در تأمین قطعات حیاتی در امان بماند.

استراتژی تأمین دوگانه اپل (Dual Sourcing)

اپل همواره از استراتژی “تأمین دوگانه” برای قطعات حیاتی استفاده می‌کند. با این رویکرد، حتی اگر یکی از تأمین‌کنندگان با مشکل مواجه شود (مانند آنچه برای BOE پیش آمد)، تأمین‌کننده‌ی دوم می‌تواند سرعت تولید را افزایش دهد. در حال حاضر، سهم تقریبی برای آیفون ۱۷ به شرح زیر است:

1. سامسونگ دیسپلی: ۹۰ میلیون واحد (سهم اصلی و فناوری‌های پیشرفته).
2. ال‌جی دیسپلی: ۲۵ میلیون واحد (تکمیل سفارش‌ها و مدل‌های خاص).
3. BOE (باقی‌مانده): صفر یا کمتر از یک میلیون واحد (فقط برای بازارهای محدود و تأییدشده).

این ترکیب به اپل اطمینان می‌دهد که تولید انبوه فصل عرضه (معمولاً سپتامبر) بدون وقفه ادامه یابد.

تأثیر تصمیم اپل بر بازار جهانی نمایشگر

این قرارداد جدید نه‌تنها برای اپل و سامسونگ، بلکه برای بازار جهانی نمایشگرهای پریمیوم اهمیت دارد. انتظار می‌رود با افزایش حجم سفارش اپل، قیمت مواد اولیه نظیر کریستال‌های LTPO و لایه‌های TFT نیز افزایش پیدا کند. شرکت‌های کوچک‌تر نظیر Visionox و CSOT ممکن است مجبور شوند استراتژی‌های قیمت‌گذاری خود را بازنگری کنند.

در سطح کلان صنعتی، تصمیم اپل باعث تحکیم سلطه‌ی کره‌ای‌ها بر بازار جهانی نمایشگرهای سطح بالا شد. طبق آمار مؤسسه‌ی Omdia، سامسونگ و ال‌جی روی‌هم رفته بیش از ۷۲ درصد از بازار جهانی نمایشگرهای پیشرفته را در سال ۲۰۲۴ در اختیار داشته‌اند—و این سهم احتمالاً تا پایان ۲۰۲۵ از مرز ۸۰ درصد عبور خواهد کرد.

تحلیل قیمت مواد اولیه (BOM Cost Analysis)

افزایش تقاضای جهانی برای مواد اولیه مرتبط با LTPO، بر هزینه‌ی مواد تشکیل‌دهنده (BOM) گوشی‌های هوشمند تأثیر می‌گذارد. مواد اولیه مانند زیرلایه‌های اکسید فلزی و لایه‌های تونل‌سازی (Etching Masks) وابسته به ظرفیت تولید جهانی هستند.

[ \text{افزایش تقاضا} (\text{D}) = \text{تقاضای اپل} \uparrow + \text{تقاضای گلکسی} \uparrow ]
[ \text{افزایش قیمت مواد اولیه} \propto \text{انعطاف‌پذیری عرضه} (\text{S}) \downarrow ]

از آن‌جا که ظرفیت تولید برای این مواد تخصصی هنوز انعطاف‌پذیری پایینی دارد، افزایش ناگهانی تقاضا از سوی اپل، فشار قیمتی قابل توجهی بر کل اکوسیستم وارد می‌کند.

تحلیل اقتصادی؛ سود سامسونگ و کاهش ریسک اپل

افزایش حجم تولید برای سامسونگ به‌معنای رشد مستقیم درآمد است. تخمین‌ها نشان می‌دهد این شرکت از قرارداد جدید با اپل بیش از ۱۰ میلیارد دلار سود مستقیم کسب خواهد کرد. در مقابل، اپل با تمرکز بر دو تأمین‌کننده‌ی مطمئن (سامسونگ و ال‌جی) ریسک توقف خط تولید را به‌شدت کاهش داده است.

برای BOE، این شکست هزینه‌ای سنگین دارد: از دست رفتن جایگاه در بازار آمریکا و محدود شدن به پروژه‌های میان‌رده و بازار داخلی چین. این رویداد می‌تواند موجب شود BOE در آینده‌ی نزدیک به‌جای رقابت در رده‌ی پریمیوم، روی نمایشگرهای اقتصادی برای برندهای آسیایی تمرکز کند.

چشم‌انداز مالی برای سهامداران

سهامداران سامسونگ دیسپلی (که بخشی از هلدینگ بزرگ‌تر سامسونگ است) استقبال خوبی از این خبر داشته‌اند. تثبیت نقش این شرکت به‌عنوان تأمین‌کننده‌ی انحصاری فناوری‌های پیشرفته‌ی اپل، اعتماد بازار به توانایی‌های تحقیق و توسعه‌ی سامسونگ در زمینه‌ی پنل‌های نسل بعدی را نشان می‌دهد. این وضعیت یک اهرم فشار قوی برای مذاکره‌ی سامسونگ در قراردادهای آتی با سایر تولیدکنندگان بزرگ (مانند هوآوی یا شیائومی) ایجاد می‌کند.

آینده‌ی همکاری سامسونگ و اپل؛ رقابت در دل همکاری

گرچه سامسونگ و اپل در زمینه‌ی قطعات سخت‌افزاری شریک تجاری هستند، نباید فراموش کرد که آن‌ها در بازار گوشی هوشمند رقبای مستقیم‌اند. این همکاری پیچیده میان دو غول تکنولوژی، بارها در صنعت مثال‌زدنی بوده است: رقابت بر سر فروش، اما هم‌کاری در سخت‌افزار.

سامسونگ با بهره‌گیری از تجربه‌ی تولید انبوه اولد برای آیفون، در واقع به بهبود فناوری‌های خود برای سری گلکسی S26 و S27 Ultra نیز کمک می‌کند. این همکاری دو‌وجهی، از نگاه تحلیل‌گران، نوعی رابطه‌ی هم‌زیستی فناورانه محسوب می‌شود که هر دو طرف از آن سود می‌برند، حتی در میانه‌ی رقابت شدید.

گام‌های بعدی در رقابت فناوری

هدف بعدی در این مسابقه، فناوری‌های نمایشگر نسل بعد است:

1. Micro‑OLED: استفاده از نمایشگرهای مبتنی بر دیودهای ساطع‌کننده‌ی نور بسیار کوچک، که برای هدست‌های واقعیت ترکیبی (مانند اپل ویژن پرو ۲) حیاتی است.
2. QD-OLED (Quantum Dot OLED): فناوری‌ای که سامسونگ در تلویزیون‌ها پیشگام آن است و تلاش می‌کند آن را برای نمایشگرهای موبایل کوچک‌سازی کند تا بتواند برتری‌های رنگی خود را حفظ کند.

نتیجه‌گیری؛ آیفون ۱۷ با نمایشگرهایی روشن‌تر، روان‌تر و مطمئن‌تر

در مجموع، تغییر اخیر در زنجیره‌ی تأمین اپل نشانه‌ای روشن از جهت‌گیری آینده‌ی بازار نمایشگرهاست: کیفیت و اعتماد، معیارهای اصلی انتخاب تأمین‌کننده باقی می‌مانند. سامسونگ با تولید ۹۰ میلیون پنل اولد و به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته‌ی LTPO و Diamond Pixel، نقش خود را به‌عنوان ستون فنی آیفون ۱۷ تثبیت کرده است. اپل نیز با این تصمیم، تضمین کرده که نسل جدید آیفون با تأخیر، کمبود یا نقص کیفی مواجه نخواهد شد.

این همکاری به‌احتمال فراوان زمینه‌ساز سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌تر در فناوری‌های نمایشگر هوشمند در سال‌های آینده خواهد بود—از جمله Micro‑OLED و QD‑OLED که می‌توانند مسیر آینده‌ی تلفن‌های هوشمند ممتاز را شکل دهند.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. چرا سامسونگ بار دیگر تأمین‌کننده‌ی اصلی آیفون شد؟
به‌دلیل شکست شرکت BOE در رعایت استانداردهای فنی اپل (به‌ویژه در اجرای LTPO) و همچنین محدودیت‌های حقوقی تحمیلی از سوی ITC آمریکا بر محصولات BOE، اپل سفارش‌های خود را به‌صورت فوری به سامسونگ منتقل کرد.

۲. تفاوت اصلی فناوری LTPO با نمایشگرهای معمولی چیست؟
فناوری LTPO (Low-Temperature Polycrystalline Oxide) امکان تغییر نرخ نوسازی تصویر به‌صورت پویا و خودکار را بین ۱ هرتز تا ۱۲۰ هرتز فراهم می‌کند. این کار باعث می‌شود مصرف باتری در حالت‌های استندبای یا نمایش محتوای ایستا به‌شدت کاهش یابد، در حالی که روانی تصویر در بازی‌ها حفظ می‌شود.

۳. آیا ال‌جی دیسپلی نیز در پروژه آیفون ۱۷ مشارکت دارد؟
بله، ال‌جی دیسپلی به‌عنوان تأمین‌کننده‌ی ثانویه در این پروژه حضور دارد. پیش‌بینی می‌شود ال‌جی حدود ۲۵ میلیون واحد نمایشگر را، احتمالاً برای مدل‌های آیفون ۱۷ پلاس، تولید کند تا اطمینان اپل از تأمین دوگانه حفظ شود.

۴. سهم BOE از بازار آیفون ۱۷ چقدر است؟
به‌دنبال لغو قراردادهای بزرگ، سهم BOE عملاً به صفر رسیده یا در حد آزمایشات و تأمین مقادیر بسیار اندک برای بازارهای بسیار خاص محدود شده است.

۵. حکم ITC چه تأثیری بر همکاری اپل و BOE داشت؟
حکم کمیسیون تجارت بین‌الملل آمریکا مبنی بر نقض مالکیت معنوی توسط BOE و ممنوعیت واردات محصولات آن‌ها به آمریکا، بزرگ‌ترین عامل از بین رفتن اعتماد اپل و انتقال سفارش‌ها به رقبای کره‌ای بود.

۶. چه تعداد پنل توسط سامسونگ تولید می‌شود؟
سامسونگ تولید خود را از ۸۰ میلیون واحد اولیه به ۹۰ میلیون واحد افزایش داده است تا جای خالی BOE را به‌طور کامل پر کند.

۷. مزیت اقتصادی سامسونگ از این قرارداد چقدر است؟
تخمین زده می‌شود که این قرارداد تنها از محل فروش پنل‌ها بیش از ۱۰ میلیارد دلار درآمد مستقیم برای سامسونگ دیسپلی به ارمغان بیاورد.

۸. آیا فناوری LTPO در همه مدل‌های آیفون ۱۷ استفاده خواهد شد؟
بله، اپل قصد دارد برای اولین بار این فناوری را در تمام مدل‌های آیفون ۱۷، شامل نسخه‌های استاندارد نیز به‌کار گیرد، که این امر نیاز به زیرساخت‌های تولیدی گسترده‌تری نسبت به مدل‌های پیشین دارد.

۹. تأثیر این تغییر بر بازار جهانی نمایشگر چیست؟
این تصمیم باعث تثبیت سلطه‌ی شرکت‌های کره‌ای (سامسونگ و ال‌جی) بر بازار نمایشگرهای پریمیوم شده و پیش‌بینی می‌شود سهم آن‌ها از این بازار از مرز ۸۰ درصد عبور کند، همچنین تقاضا برای مواد اولیه‌ی تخصصی LTPO افزایش می‌یابد.

۱۰. آینده‌ی BOE پس از این شکست چگونه خواهد بود؟
تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که BOE مجبور خواهد شد تمرکز خود را از رقابت در رده‌ی پریمیوم (که استانداردهای فنی بسیار بالایی دارد) به بازار نمایشگرهای اقتصادی و میان‌رده، به‌ویژه برای برندهای چینی، تغییر دهد.