رکورد تاریخی انویدیا؛ درآمد ۵۷ میلیارد دلاری و بحران جهانی کمبود کارت‌های گرافیک GPU

رکورد تاریخی انویدیا؛ فروش ۵۷ میلیارد دلاری و بحران جهانی GPU

جهش سبز در عصر هوش مصنوعی

انویدیا دیگر تنها یک شرکت سازنده‌ی تراشه نیست؛ بلکه به محور اصلی انقلاب هوش مصنوعی جهانی تبدیل شده است. در گزارش مالی سه‌ماهه‌ی سوم سال مالی ۲۰۲۶، این کمپانی با درآمد حیرت‌آور ۵۷ میلیارد دلار بار دیگر تمامی رکوردها را شکست و نام خود را در تاریخ صنعت نیمه‌هادی جاودانه کرد. این رقم نه‌تنها نشانگر رشد ۶۲ درصدی نسبت‌به سال گذشته است، بلکه حاکی از موج جهانی تقاضا برای توان محاسباتی در مقیاس بی‌سابقه است. این موفقیت، فصل جدیدی برای «تیم سبز» رقم زد: از دیتاسنترهای پرظرفیت تا خودروهای خودران و شبکه‌های هوشمند، هر بخش از اکوسیستم فناوری در مدار انویدیا می‌چرخد. این گزارش به تشریح ابعاد این رکورد بی‌سابقه و پیامدهای جهانی آن، به‌ویژه بحران کمبود سخت‌افزار، می‌پردازد.

بخش اول: انفجار درآمد و عبور از مرزهای تاریخی

در سه‌ماهه‌ی سوم مالی ۲۰۲۶، درآمد کلی شرکت به ۵۷٫۰۰۶ میلیارد دلار رسید که نسبت به فصل قبل ۲۲ درصد رشد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۲ درصد جهش را نشان می‌دهد. سود خالص نیز با افزایش چشمگیر ۶۵ درصدی به ۳۱٫۹۱ میلیارد دلار رسیده است. این ارقام نه‌تنها بیانگر عملکرد عالی کسب‌وکار دیتاسنترهای انویدیا است، بلکه تأییدی بر رهبری بی‌چون‌وچرای آن در بازار جهانی هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

حاشیه سود ناخالص به ۷۳٫۴٪ افزایش یافت — نشانه‌ی قدرت انویدیا در کنترل زنجیره‌های تأمین و قیمت‌گذاری در دوران کمبود GPU.

این ارقام نشان می‌دهد که با وجود فشارهای تورمی و چالش‌های زنجیره تأمین، انویدیا توانسته است قیمت‌گذاری محصولات خود را به‌دلیل تقاضای بالا، به بهترین شکل ممکن حفظ کند.

جنسن هوانگ (Jensen Huang)، مدیرعامل کاریزماتیک انویدیا، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «بلک‌ول‌ها تماماً فروخته شده‌اند، و تقاضای محاسباتی به شکلی نمایی در حال رشد است.» این جمله بیانی صریح از واقعیتی است که بازار جهانی امروز با آن مواجه است — دوره‌ای که در آن هر شرکت، دانشگاه و دولت نیازمند دسترسی به قدرت پردازش هوش مصنوعی است. رشد درآمد ناشی از فروش واحدهای دیتاسنتر حاکی از این است که این تقاضا دیگر محدود به چند شرکت بزرگ فناوری نیست، بلکه به یک نیاز زیرساختی عمومی تبدیل شده است.

بخش دوم: دیتاسنترها قلب تپنده درآمد انویدیا

کسب‌وکار دیتاسنتر انویدیا در همین فصل رکورد ۵۱٫۲۱۵ میلیارد دلار را به ثبت رساند، با رشد فصلی ۲۵ درصد و سالانه ۶۶ درصد. این بخش شامل فروش تراشه‌های GPU و CPU پلتفرم‌های Blackwell و Blackwell Ultra است که عملاً طلوع نسل تازه‌ای از محاسبات شتاب‌یافته محسوب می‌شود.

پلتفرم‌های بلک‌ول اکنون توسط بازیگران اصلی جهان از جمله:

• شرکت‌های ابری نظیر AWS، Google Cloud و Microsoft Azure،
• مؤسسات تحقیقاتی ملی هوش مصنوعی در چین، اروپا و آمریکا،
• صنایع خودروسازی و رباتیک،
• سازمان‌های نظامی و فضایی با نیاز به پردازش‌های بلادرنگ، به‌کار گرفته شده‌اند.

تجمیع این کاربردها، زنجیره‌ی عظیم درآمدی انویدیا را ساخته است؛ زنجیره‌ای که اکنون از سطح بازار مصرف فراتر رفته و در اعماق زیرساخت‌های محاسبات جهانی ریشه دوانده است. تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که هر واحد جدید Blackwell که به بازار می‌آید، بلافاصله با تقاضای انباشته روبه‌رو می‌شود. این تراشه‌ها با استفاده از فناوری چندتراشه‌ای (Chiplet) و اتصال پیشرفته‌ی NVLink، امکان ساخت مدل‌های زبان بزرگ (LLM) با میلیاردها پارامتر را فراهم می‌کنند که پیش از این غیرقابل تصور بود.

مقایسه عملکرد نسل‌ها (تخمین‌های عملکردی):

نسلمعماریتمرکز اصلیعملکرد تقریبی در آموزش مدل‌های LLM (بر حسب TFLOPS FP8)Hopper (H100)TSMC N4هوش مصنوعی اولیه( \approx 4000 )Blackwell (B200)TSMC N3هوش مصنوعی مقیاس بزرگ( \approx 15000 )

بخش سوم: شبکه‌سازی هوشمند و رشد انفجاری زیرساخت‌ها

درآمد بخش شبکه‌ی انویدیا در همین فصل با رشد ۱۶۲ درصدی سالانه به ۸٫۲ میلیارد دلار رسیده است. دلیل اصلی این جهش آن است که مشتریان بزرگ از سرورهای هوش مصنوعی منفرد به سمت راهکارهای Rack-scale AI Infrastructure حرکت کرده‌اند؛ سیستمی که در آن هر رک (Rack) شامل ده‌ها GPU، ماژول‌های اتصال پرسرعت، و نرم‌افزارهای ارتباطی مانند NVIDIA NVLink Switch است.

انویدیا اکنون نه‌تنها سخت‌افزار بلکه نرم‌افزار هماهنگی این محاسبات را در اختیار دارد؛ چیزی که رقبا مانند AMD یا Intel همچنان در تقلای دستیابی به آن هستند. این هم‌افزایی میان سخت‌افزار و نرم‌افزار، مزیت انحصاری شرکت را در عصر مقیاس بزرگ محاسبات به تثبیت رسانده است.

این رشد نشان می‌دهد که چالش اصلی در ساخت ابررایانه‌های هوش مصنوعی، تنها تعداد تراشه‌ها نیست، بلکه سرعت و پهنای باند ارتباطی میان آن‌هاست. تراشه‌های شبکه‌سازی InfiniBand انویدیا، که با سرعت‌های بالا (تا ۸۰۰ گیگابیت بر ثانیه) ارتباط بین رک‌ها را برقرار می‌کنند، اکنون به یک جزء ضروری در هر کلاستر هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند.

بخش چهارم: بخش گیمینگ؛ ثبات در میان طوفان

در سه‌ماهه‌ی سوم، درآمد بخش گیمینگ انویدیا ۴٫۲۶۵ میلیارد دلار اعلام شد — رشد ۳۰ درصدی نسبت‌به سال گذشته، اما افت یک درصدی نسبت‌به فصل قبل. این نوسان کوچک نشان می‌دهد بازار کارت‌های گرافیکی مصرفی اکنون به اشباع نسبی رسیده است. انویدیا با سری‌های GeForce RTX 40 و RTX Super تقریباً همه‌ی پله‌های عملکرد را پوشش داده و کاربران حرفه‌ای در انتظار نسل بعدی مبتنی‌بر معماری Rubin AI هستند.

بازار گیمینگ اگرچه دیگر موتور اصلی رشد درآمدی نیست، اما همچنان جایگاه استراتژیک خود را حفظ کرده است؛ زیرا فناوری‌های گرافیکی مصرفی اغلب زمینه‌ساز توسعه پردازنده‌های دیتاسنتر می‌شوند. فناوری‌هایی مانند رهگیری پرتو (Ray Tracing) و DLSS که در بازی‌ها به بلوغ رسیدند، اکنون در رندرینگ هوش مصنوعی دیتاسنترها کاربرد دارند.

نکته جالب: بخش گیمینگ در سه‌ماهه‌ی سوم سال مالی ۲۰۲۵ دومین فصل برتر تاریخ شرکت بود، نشانه‌ای از پایداری تقاضا در بخش مصرفی با وجود تمرکز جهانی روی هوش مصنوعی.

بخش پنجم: خودرو و رباتیک؛ گامی رو به آینده خودران

واحد خودرو و رباتیک انویدیا با درآمد ۵۹۲ میلیون دلار رشد سالانه ۳۲ درصدی را رقم زد. این بخش با توسعه پلتفرم Drive AGX Hyperion 10 به موفقیت جدیدی دست یافته است. سیستم خودران سطح ۴ این پلتفرم اکنون توسط شرکای بزرگی از جمله Uber پذیرفته شده و انتظار می‌رود که موج تازه‌ای از همکاری‌ها بین انویدیا و شرکت‌های حمل‌ونقل جهانی شکل گیرد.

این واحد اگرچه هنوز سهم کوچکی از درآمد کلی دارد، اما از نظر تکنولوژیکی آینده‌ساز است. زیرا هوش مصنوعی رانندگی خودکار به‌صورت مستقیم از همان معماری‌های بلک‌ول بهره می‌برد — پیوندی میان راهکارهای داده‌محور ابری و سطح خیابان. همچنین، پلتفرم NVIDIA Isaac برای رباتیک نیز رشد چشمگیری در بخش انبارداری خودکار و لجستیک تجربه کرده است.

بخش ششم: پیامدهای مالی و تأثیر جهانی کمبود GPU

رشد سریع انویدیا باعث ایجاد پدیده‌ای جهانی شده است: کمبود گسترده GPU در بازار. با توجه به انحصار عرضه توسط TSMC و محدودیت ظرفیت تولید ویفرهای پیشرفته (به‌ویژه نودهای 3 نانومتری و 2 نانومتری)، شرکت‌های کوچک‌تر نمی‌توانند تقاضای روزافزون را برآورده کنند. انویدیا عملاً کنترل زنجیره‌ی تأمین جهانی پردازنده‌های گرافیکی را به دست گرفته است، و همین موضوع یکی از دلایل افزایش قیمت جهانی کارت‌های گرافیک (هم مصرفی و هم دیتاسنتر) بوده است.

سرمایه‌گذاران اکنون انویدیا را نه به‌عنوان شرکت سخت‌افزاری، بلکه به‌عنوان ستون اصلی زیرساخت هوش مصنوعی جهان می‌دانند — همان نقشی که Google در موتور جست‌وجو یا Apple در طراحی تلفن‌های هوشمند دارد. این موقعیت، ریسک‌های نظارتی و ژئوپلیتیکی خاصی را نیز برای شرکت به همراه داشته است، به‌ویژه در مورد صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین.

مفهوم بحران زنجیره تأمین:
اگرچه تقاضا برای GPUهای پیشرفته در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۵۰۰ میلیون واحد در سال تخمین زده می‌شود، ظرفیت تولید جهانی ویفرهای پیشرفته (که توسط انویدیا، AMD و سایرین مورد استفاده قرار می‌گیرد) تنها حدود ۳۰۰ میلیون واحد است.

[ \text{کسری عرضه} = \text{تقاضا} – \text{ظرفیت تولید} \approx 500 \text{ میلیون} – 300 \text{ میلیون} = 200 \text{ میلیون واحد} ]

این کسری، قیمت‌ها را به‌شدت افزایش داده و شرکت‌هایی را که توانایی پیش‌خرید ظرفیت تولید را ندارند، از رقابت عقب نگه داشته است.

بخش هفتم: مسیر آینده؛ فراتر از بلک‌ول، تا روبین و هوش مصنوعی فراگیر

طبق پیش‌بینی رسمی شرکت، درآمد فصل چهارم سال مالی ۲۰۲۶ به ۶۵ میلیارد دلار خواهد رسید و مجموع فروش تراشه‌های Blackwell و Rubin AI تا پایان سال تقویمی ۲۰۲۶ از مرز ۰٫۵ تریلیون دلار عبور می‌کند. به‌عبارت دیگر، انویدیا به تنهایی ارزش بازاری معادل مجموع سه شرکت بزرگ تراشه‌سازی جهان خواهد داشت.

بلک‌ول و روبین به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که آینده‌ی هوش مصنوعی مولد (Generative AI) را شکل دهند. این تراشه‌ها با حافظه‌های پرسرعت HBM4 و معماری داده‌محور جدید، توان پردازش زبانی و تصویری را تا ۴ برابر نسبت به نسل Hopper افزایش می‌دهند. معماری Rubin که برای تولید در سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است، به‌طور خاص بر اتصال میلیاردها پارامتر مدل با حداقل تأخیر (Latency) تمرکز خواهد کرد.

بخش هشتم: تحلیل رقابتی؛ پاسخ رقبا به اقتدار انویدیا

در حالی که AMD با معماری Instinct MI300X تلاش می‌کند سهمی از بازار محاسبات شتاب‌یافته به‌دست آورد، و Intel با سری Gaudi 3 در حوزه یادگیری عمیق سرمایه‌گذاری کرده است، فاصله فناوری میان آن‌ها و انویدیا روزبه‌روز بیشتر می‌شود. دلیل اصلی این پیشرفت نه‌تنهایی قدرت سخت‌افزاری، بلکه یکپارچگی اکوسیستم نرم‌افزارهای تخصصی مانند CUDA، TensorRT و NVIDIA AI Enterprise است.

CUDA (Compute Unified Device Architecture) عملاً یک استاندارد صنعتی برای برنامه‌نویسی موازی روی GPUهاست. این پلتفرم که بیش از یک دهه توسعه یافته، دارای کتابخانه‌ها، درایورها و ابزارهای بهینه‌سازی است که مهاجرت برنامه‌نویسان و شرکت‌ها به سمت رقبای انویدیا را بسیار دشوار می‌سازد.

انویدیا عملاً ترکیبی از سخت‌افزار، نرم‌افزار و سرویس ابری را در یک پلتفرم واحد عرضه می‌کند؛ چیزی که هیچ رقیبی در حال حاضر قادر به ارائه‌ی کامل آن نیست.

بخش نهم: دیدگاه اقتصادی و سرمایه‌گذاری جهانی

بازار بورس وال‌استریت واکنش چشمگیری نسبت‌به گزارش انویدیا نشان داد. سهام این شرکت در اولین روز پس از انتشار گزارش مالی، بیش از ۳٫۵ درصد رشد کرد و ارزش بازار آن به ۲٫۲ تریلیون دلار رسید. تحلیل‌گران معتقدند که با ادامه روند فعلی، انویدیا ممکن است در سال ۲۰۲۷ نخستین شرکت تراشه‌ساز سه‌تریلیون‌دلاری جهان شود.

از منظر اقتصاد هوش مصنوعی، رشد انویدیا معادل رشد کل اکوسیستم هوش مصنوعی سازمانی است. هر توسعه در مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) مانند GPT، Gemini، Claude و Ernie Bot ارتباط مستقیم با افزایش فروش تراشه‌های Hopper و Blackwell دارد. این وابستگی نشان می‌دهد که انویدیا اکنون یک شاخص کلیدی برای سلامت کلی سرمایه‌گذاری‌های شرکت‌های بزرگ فناوری در حوزه هوش مصنوعی است.

بخش دهم: آینده‌ی فناوری و مسئولیت اجتماعی انویدیا

با وجود تمامی موفقیت‌های مالی، انویدیا در تلاش است تا اثرات زیست‌محیطی و مصرف انرژی را کاهش دهد. استفاده از فناوری‌های Liquid Cooling (خنک‌سازی مایع) برای مدیریت حرارت بالای تراشه‌های Blackwell و مراکز داده‌ی مبتنی‌بر انرژی تجدیدپذیر در دستور کار شرکت قرار گرفته است. این اقدام ضروری است، زیرا یک ابرکامپیوتر مبتنی بر Blackwell می‌تواند به تنهایی ده‌ها مگاوات انرژی مصرف کند.

همچنین برنامه‌های آموزشی جهانی برای تربیت مهارت‌های هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی از دیگر پروژه‌های اجتماعی شرکت است. این برنامه‌ها هدف دارند تا شکاف مهارتی در نیروی کار لازم برای مدیریت و توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی را پر کنند.

جنسن هوانگ در پایان گزارش مالی گفت: «ما در آغاز دوران جدیدی هستیم؛ جایی که هر صنعت برای بقا به هوش مصنوعی نیاز دارد، و انویدیا موتور این انقلاب خواهد بود.»

جمع‌بندی: انویدیا، قلب تپنده عصر هوش مصنوعی ۲۰۲۵–۲۰۲۶

در کمتر از یک دهه، انویدیا مسیر خود را از تولیدکننده کارت‌های گرافیک گیمینگ به ستون فقرات هوش مصنوعی جهانی تبدیل کرده است. رکورد ۵۷ میلیارد دلاری و پیش‌بینی عبور از نیم تریلیون دلاری فروش تراشه‌های بلک‌ول/روبین نشان می‌دهد که آینده‌ی محاسبات، آینده‌ی انویدیاست.

در دورانی که داده‌ها طلای جدید جهان هستند، انویدیا همان معادن طلایی است که میان صفر و یک طلا استخراج می‌کند. این شرکت نه تنها برنده مسابقه هوش مصنوعی است، بلکه خود میدان مسابقه را نیز طراحی کرده است.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. چرا درآمد انویدیا در سال مالی ۲۰۲۶ چنین رشد بی‌سابقه‌ای داشت؟
به‌دلیل جهش جهانی در تقاضای هوش مصنوعی مولد، آموزش مدل‌های زبانی و توسعه دیتاسنترهای ابری مبتنی بر GPUهای بلک‌ول و Hopper.

۲. بازار گیمینگ چه نقشی در درآمد کلی شرکت دارد؟
اگرچه سهم آن کمتر شده، اما همچنان یکی از منابع الهام و تست عملکرد معماری‌های جدید محسوب می‌شود و درآمدی پایدار بالغ بر ۴ میلیارد دلار در هر فصل فراهم می‌کند.

۳. آیا کمبود GPU در جهان ادامه خواهد داشت؟
بله، تا زمانی که ظرفیت تولید TSMC و سامسونگ در سطح ویفرهای پیشرفته محدود باشد، بازار جهانی با کمبود مواجه خواهد بود، زیرا تقاضا برای نسل‌های آتی (مانند روبین) نیز از هم‌اکنون بسیار بالاست.

۴. تراشه‌های بلک‌ول و روبین چه تفاوتی دارند؟
بلک‌ول (B200) نسل فعلی دیتاسنتر است، در حالی که روبین (R100) معماری نسل بعد است که با حافظه‌های HBM4 سرعت و پهنای باند را برای مدل‌های بزرگ‌تر به‌طور نمایی افزایش می‌دهد.

۵. آیا AMD می‌تواند سهم بازار انویدیا را تهدید کند؟
در کوتاه‌مدت خیر؛ زیرا نبود اکوسیستم نرم‌افزاری مشابه CUDA مانع از مهاجرت مشتریان سازمانی می‌شود، هرچند MI300X در بخش‌های خاصی از بازار رقابت خوبی نشان داده است.

۶. آینده‌ی بخش خودرو و رباتیک انویدیا چگونه است؟
با پذیرش پلتفرم Hyperion 10 توسط شرکت‌های حمل‌ونقل، این بخش طی سه سال آینده سهم قابل‌توجهی از درآمد را خواهد ساخت و به موتور رشد دوم شرکت تبدیل خواهد شد.

۷. آیا رشد سریع انویدیا اثر منفی بر مصرف انرژی جهانی دارد؟
از نظر مجموعی بله؛ اما شرکت با رعایت مقررات سبز و تدوین مدل‌های خنک‌سازی مایع به کاهش اثر کربن در مراکز داده کمک می‌کند.

۸. چشم‌انداز مالی سال ۲۰۲۷ برای انویدیا چیست؟
تحلیل‌گران انتظار دارند ارزش بازار شرکت از سه تریلیون دلار فراتر رود و درآمد سالانه بین ۷۰ تا ۸۰ میلیارد دلار تثبیت شود، با تمرکز اصلی بر فروش واحد روبین.

۹. رابطه انویدیا با شرکت‌های ابری چگونه است؟
شراکت استراتژیک با AWS، Microsoft و Google باعث شده این پلتفرم‌ها به‌طور مستقیم از معماری‌های بلک‌ول استفاده کنند و انویدیا را به شریک اصلی تبدیل کرده‌اند.

۱۰. آیا مدل‌های هوش مصنوعی باز (Open AI Models) به رشد انویدیا کمک کرده‌اند؟
قطعاً؛ زیرا هر پروژه متن‌باز مانند Llama یا Mistral نیازمند منابع محاسباتی GPU است و این امر به فروش بیشتر تراشه‌ها در دانشگاه‌ها و شرکت‌های کوچک منجر می‌شود.