یک اشتباه با انگشت، ۲ میلیون دلار خسارت ساخت؛ پشتپرده حادثه جنجالی در BMW
اشتباه کوچک، جریمه بزرگ؛ ماجرای انگشتی که بیامو را ۱٫۹ میلیون دلار متضرر کرد
وقتی یک درِ خودرو به تیتر جهانی تبدیل میشود
در جهان خودروسازی، خطاهای مهندسی معمولاً با اصلاح فنی پایان مییابند؛ اما گاهی یک حادثه انسانی میتواند به کابوس حقوقی برای برندهای مشهور بدل شود. یکی از تازهترین نمونهها، پروندهای است که شرکت BMW آلمان را پس از نزدیک به یک دهه کشمکش قضایی، به پرداخت غرامتی ۱٫۹ میلیون دلاری در ایالات متحده محکوم کرد — آنهم تنها به خاطر بخشی از یک انگشت قطعشده!
این داستان از تابستان ۲۰۱۶ آغاز شد؛ روزی که گادوین بواتِنگ (Godwin Boateng)، ساکن نیویورک، در حالیکه قصد بستن درِ شاسیبلند BMW X5 را داشت، در نگاه اول با یک حادثهی معمولی روبهرو شد. اما ثانیههایی بعد فهمید که مکانیزم بستهشدن خودکار در (Soft Close)، بخش بالایی انگشت شست او را قطع کرده است.
از حادثه تا شکایت: مسیر دهسالهی یک ادعا
گادوین بواتِنگ پس از حادثه فوراً به مرکز درمانی منتقل شد. پزشکان نتوانستند بخش قطعشدهی انگشت را بازپیوند بزنند و او برای همیشه بخشی از انگشت شست دست راستش را از دست داد.
در نگاه اول شاید آسیب چندان جدی به نظر نرسد، اما برای مردی که شغلش نیاز به فعالیت حرکتی دقیق داشت، چنین جراحتی میتوانست تأثیر مستقیمی بر درآمد و کیفیت زندگی او بگذارد.
در سال ۲۰۱۷، بواتنگ با همکاری تیمی از وکلای ایالتی نیویورک علیه BMW of North America شکایت کرد. او ادعا نمود:
- سیستم بستهشدن آهسته (Soft Close Door) فاقد حسگر ایمنی مشابه شیشههای برقی است.
- هیچ هشدار قابلمشاهده یا توضیح فنی درباره خطر احتمالی گیرکردن جسم یا دست در دفترچه راهنما ذکر نشده است.
- بیامو از یک «طراحی معیوب و بیاحتیاط» استفاده کرده و در هشداردهی کوتاهی نموده است.
دفاعیه BMW: «درها بینقص عمل میکنند»
در پاسخ، وکلای BMW مدعی شدند درهای نمونه X5 از نسل F15 مطابق تمام استانداردهای فدرال (FMVSS) طراحی شدهاند و تستهای ایمنی متعدد را پشت سر گذاشتهاند.
سیستم Soft Close بهمنظور افزایش ایمنی و راحتی سرنشینان توسعه یافته تا از بستهنشدن کامل در جلوگیری کند؛ به این صورت که هنگامی که کاربر در را نیمهباز رها کند، موتور مکانیکی در را بهآرامی میبندد.
از دید شرکت، این مکانیزم نهتنها خطرناک نیست بلکه در جلوگیری از باز ماندن در و بیرونپریدن اشیا حین حرکت خودرو مؤثر است. BMW تأکید کرد هیچ گزارش مستندی از موارد مشابه در جهان دریافت نکرده و محصول مطابق تمامی الزامات قانونی آمریکاست.
اما شاکی در دادگاه گفت:
«اگر شیشه خودرو هنگام گیرکردن دست کاربر در مسیر بالا رفتن، بلافاصله متوقف میشود، چرا درِ خودرو چنین محافظی ندارد؟»
پرسشی که بعدها به محور اصلی پرونده تبدیل شد.
روند رسیدگی قضایی: از شکایت تا رأی نهایی
در طول حدود ۱۰ سال، پرونده در چندین مرحله بررسی شد:
- ۲۰۱۷ – ۲۰۱۹: جمعآوری مدارک و بازسازی فنی درِ BMW X5 مدل ۲۰۱۶ در حضور کارشناسان مکانیک خودرو و مهندسی ایمنی.
- ۲۰۲۰: ارائه دادخواست رسمی در دادگاه منطقهای نیویورک.
- ۲۰۲۲: کارشناسان فنی شاکی با انجام تستهای عملی نشان دادند که اگر انگشت یا وسیلهای باریک در فاصله ۵ تا ۳۰ میلیمتری بین در و ستون قرار گیرد، سیستم هیچ واکنشی نشان نمیدهد و فشار بالایی ایجاد میکند.
- ۲۰۲۴: تشکیل هیئتمنصفه و بررسی نهایی شواهد.
سرانجام در میانهی سال ۲۰۲۴، حکم نهایی صادر شد:
«BMW مسئول حذف فریبکارانه هشدار درباره خطر گیرکردن دست در مسیر بستهشدن در است و باید ۱٫۹ میلیون دلار غرامت بپردازد.»
جزئیات مالی حکم
بر اساس اعلام رسمی دادگاه، این مبلغ شامل سه بخش بود:
- ۸۰۰ هزار دلار بابت درد و رنج گذشته،
- ۸۵۰ هزار دلار برای درد و رنج آینده،
- حدود ۲۵۵ هزار دلار بابت دستمزدهای ازدسترفته و هزینه درمان.
دادگاه همچنین درخواست BMW برای تجدید دادرسی را رد و تأکید کرد که این حادثه، نتیجه کمبود اطلاعرسانی ایمنی بوده است. شرکت آلمانی سپس به دادگاه تجدیدنظر حوزه دوم ایالات متحده شکایت برد، اما همان نتیجه تکرار شد؛ حکم تأیید و پرونده مختومه اعلام گردید.
فناوری Soft Close Door چیست و چگونه عمل میکند؟
سیستم بستهشدن آرام در، یکی از ویژگیهای لوکس خودروهای سطح بالا است. این مکانیزم شامل موتور الکتریکی، سنسور موقعیت در و واحد کنترل هوشمند (ECU) است.
زمانی که در تنها تا حدود ۳ تا ۵ سانتیمتری بسته شدن باقی مانده، موتور با نیرویی تقریباً ۵۰ نیوتنی آن را بهبسته کامل میرساند.
در ظاهر عملکردی بیخطر دارد، اما تحلیل کارشناسان نشان میدهد که اگر شیئی کوچک در فاصله دهانه قرار گیرد، نیروی فشار در ناحیه تماس به حدود ۱۵۰–۲۰۰ کیلوپاسکال میرسد؛ مقداری کافی برای آسیب بافت نرم مانند انگشت.
سیستمهای مدرنتر (از جمله در نسلهای جدید مرسدسبنز و رولزرویس) دارای سنسور تشخیص مانع نوری یا فشاری هستند، اما X5 ۲۰۱۶ چنین قابلیتی نداشت.
واکنش عمومی و رسانهای
پس از انتشار حکم نهایی، خبر ظرف چند ساعت در رسانههای جهانی بازتاب یافت. وبسایتهایی چون BBC News، Bloomberg، Car Complaints و Jalopnik بهتفصیل به ماجرا پرداختند. بیشتر تیترها به جنبهی کنایهآمیز موضوع اشاره داشتند: «انگشتی که میلیونها دلار قیمت داشت».
در شبکههای اجتماعی، کاربران دیدگاههای متفاوتی مطرح کردند:
- گروهی رأی دادگاه را نشانه «افراط در مسئولیتپذیری شرکتها» دانستند؛
- عدهای دیگر تأکید کردند حتی برندهای معتبر هم باید بهروزترین فناوری ایمنی را بدون استثنا به کار گیرند؛
- برخی نیز از دید انسانی گفتند ۱۰ سال دوندگی حقوقی برای زیانی جسمی کوچک، نشان از ضعف در حقوق مصرفکننده ندارد بلکه بیانگر قدرت سیستم قضایی است.
تحلیل حقوقی و برندسازی
پرونده بواتنگ علیه BMW از دید حقوق تجاری، چند نکته کلیدی دارد:
- استاندارد هشداردهی (Warning Liability): مطابق قانون آمریکا، حذف یا کوچکنمایی هشدارهای ایمنی میتواند دلیلی مستقل بر مسئولیت سازنده باشد—even if product meets technical standards.
- اثر رسانهای بر ارزش برند: درست مانند فراخوانهای فنی، چنین دادگاههایی میتوانند هزاران پست و خبر در شبکههای اجتماعی ایجاد کنند و ارزش برند را موقتاً کاهش دهند.
- تمایل دادگاهها به حمایت از مصرفکننده: در پروندههایی که موضوع سلامت جسمی و اطلاعرسانی ناقص است، هیئت منصفه معمولاً جانب شاکی را میگیرد.
بنابراین این حکم نه تنها هزینه مالی بلکه زیان اعتباری برای BMW داشت؛ هرچند شرکت در بیانیهای رسمی اعلام کرد این اتفاق «درس مهمی برای شفافسازی در دفترچههای راهنما و آموزش نمایندگیها» بوده است.
نگاهی به سابقهی مشابه در خودروسازان دیگر
BMW تنها شرکتی نیست که درگیر چنین شکایاتی شده است.
در سال ۲۰۱۹، سازمان ایمنی بزرگراههای آمریکا (NHTSA) پروندهای مشابه علیه Tesla Model X ثبت کرد که بهدلیل عملکرد ناصحیح درهای بالمرغی باعث آسیب به دست یک کاربر شده بود.
همچنین در ۲۰۲۱، شرکت Mercedes‑Benz داوطلبانه هشدار جدیدی به دفترچه مدل S‑Class اضافه کرد مبنی بر اینکه:
«پیش از فعال شدن سیستم بستهشدن آرام، اطمینان حاصل کنید هیچ قسمت بدن در مسیر در قرار ندارد.»
ظاهراً خودروسازان لوکس دریافتهاند که فناوری راحتی اگر با دورهبندی ایمنی همگام نشود، میتواند برایشان هزینهای گزاف ایجاد کند.
پیامد صنعتی برای BMW
پس از حکم نهایی، گزارشهای داخلی نشان میدهد این شرکت بازطراحی جزئی در سیستم قفل درهای نسل جدید X5 و 7‑Series انجام داده است:
- افزودن حسگر فشار در بازوی محرک،
- هشدار صوتی کوتاه در هنگام تشخیص مانع،
- و درج هشدار ایمنی واضح در دفترچه و روی در.
این گامها بخشی از تعهد تازهی BMW برای ارتقای مسئولیت اجتماعی و حفظ اعتماد مصرفکنندگان است.
دیدگاه کارشناسان برندینگ
بر اساس تحلیل گروه مشاوره Interbrand 2025,
چنین رخدادهایی معمولاً اثر بلندمدت منفی بر ارزش برند ندارند اگر شرکت شفاف و سریع واکنش نشان دهد.
نمونه مشابه، پرونده ایراد پدال گاز تویوتا در سال ۲۰۱۰ بود که با فراخوان ملی، پذیرش مسئولیت و ارتباط مؤثر رسانهای پس از دو سال جبران شد.
BMW نیز با انتشار بیانیه رسمی، تأکید کرد که «ضمن احترام به رأی دادگاه، همچنان بر ایمنی کاربران خود متعهد است». همین موضع متین باعث شد موج انتقادات پس از چند هفته فروکش کند.
جنبه انسانی ماجرا
گادوین بواتِنگ پس از رأی نهایی در مصاحبهای کوتاه با CNN Business گفت:
«من نمیخواستم با بزرگترین خودروساز دنیا درگیر شوم؛ فقط میخواستم عدالت در مورد اتفاقی که زندگیام را تغییر داد اجرا شود.»
او افزوده که برای انجام فعالیتهای روزمره همچنان از ابزار کمکی استفاده میکند و بخشی از خسارت را صرف درمان بازتوانی حرکتی خواهد کرد.
جمعبندی: انگشتی که قوانین ایمنی خودرو را عوض کرد
حادثهای که در چند ثانیه رخ داد، حالا به الگویی ماندگار برای صنعت خودروسازی تبدیل شده است. این پرونده نشان داد که ایمنی در طراحی، فقط به سختافزار وابسته نیست؛ بلکه به شفافیت در اطلاعرسانی و هشداردهی نیز ربط مستقیم دارد.
بیامو هرچند در نهایت محکوم شد، اما با اجرای اصلاحات جدید در محصولات آینده نشان داد از خطاها میتواند به تجربه بیاموزد. امروز هر خودروساز لوکسی که سیستم Soft Close را به خودروهایش اضافه میکند، احتمالاً در جلسات طراحی یک جمله را مرور میکند:
«حتی یک انگشت، میتواند میلیونها دلار ارزش داشته باشد.»
💬 پرسشهای متداول (FAQ)
۱. مکانیزم Soft Close Door دقیقاً چگونه کار میکند؟
در هنگام نیمهباز ماندن در، موتور الکتریکی داخل قفل سیگنالی دریافت میکند تا در را با نیروی یکنواخت ببندد. هدف، جلوگیری از باز ماندن در است؛ اما در نسلهای قدیمی حسگر تماس وجود ندارد.
۲. چرا دادگاه BMW را مقصر دانست؟
زیرا شرکت در دفترچه راهنما هشدار واضحی درباره احتمال گیر کردن انگشت درج نکرده بود. این حذف هشدار طبق قوانین آمریکا نوعی «غفلت اطلاعرسانی» محسوب میشود.
۳. آیا سایر مدلهای BMW دچار مشکل مشابهاند؟
خیر. براساس گزارش NHTSA هیچ مورد جدی مشابه گزارش نشده است. بااینحال BMW پس از این ماجرا استانداردهای داخلی خود را بازنگری کرده است.
۴. آیا این حکم میتواند باعث فراخوان گسترده شود؟
فعلاً نه، اما کارشناسان پیشبینی میکنند در صورت بروز موارد مشابه، BMW ناچار به فراخوان محدود جهت افزودن برچسب هشدار در نمایندگیها شود.
۵. خسارت ۱٫۹ میلیون دلاری دقیقاً شامل چه هزینههایی بود؟
۸۰۰ هزار دلار بابت درد و رنج گذشته، ۸۵۰ هزار دلار برای درد آینده و حدود ۲۵۵ هزار دلار بابت ازدسترفتن درآمد و هزینههای درمانی.
۶. این پرونده چه تأثیری بر آینده فناوریهای خودکار دارد؟
پرونده BMW نشان داد راحتی بدون ایمنی کافی میتواند به چالش حقوقی بدل شود. خودروسازان اکنون ملزماند طراحیهای جدید را به حسگرهای مانع واقعی و سامانه هشدار هوشمند مجهز کنند.