پایان شایعات بزرگ اپل؛ معمار تراشه‌های سری M در شرکت ماندگار شد و نسل آینده را شخصاً طراحی می‌کند!

پایان شایعات بزرگ اپل؛ معمار تراشه‌های سری M در شرکت ماندگار شد و نسل آینده را شخصاً طراحی می‌کند!

وقتی یک شایعه دنیای فناوری را لرزاند

در دنیای پرهیاهوی فناوری، شایعات کوچک گاهی می‌توانند امپراتوری‌های بزرگ را به چالش بکشند. یکی از تازه‌ترین نمونه‌های این رخداد، موجی بود که بر سر نام «جانی سروجی»، معمار افسانه‌ای تراشه‌های اپل، به پا شد. گزارشی از بلومبرگ مدعی بود که این مدیر ارشد قصد ترک کوپرتینو را دارد؛ خبری که کافی بود تا بازار سهام اپل برای ساعاتی دچار تزلزل شود. اما سروجی به‌سرعت و با قاطعیتی مثال‌زدنی، آب پاکی را روی دست شایعه‌سازان ریخت. این واقعه نشان داد که نقش مهندسان ارشد در استراتژی بلندمدت شرکت‌های بزرگ چقدر حیاتی است و چگونه یک شایعه می‌تواند ارزش میلیاردها دلاری را به‌طور موقت تحت تأثیر قرار دهد.

بحران مدیریتی یا بازسازی ساختاری؟

اپل در سال ۲۰۲۴ و آغاز ۲۰۲۵ یکی از پرتلاطم‌ترین تغییرات مدیریتی خود را تجربه کرد؛ مدیران باسابقه‌ای چون «جان جیاناندریا» (معاون ارشد هوش مصنوعی)، «لیزا جکسون» (معاون ارشد محیط زیست و ابتکارات) و «کاترین آدامز» (معاون ارشد حقوقی) از شرکت جدا شدند. این تحولات باعث شد هر زمزمه‌ای درباره‌ی رفتن دیگر مدیران، به‌ویژه سروجی که مسئول سخت‌افزار اصلی شرکت است، واکنشی زنجیره‌ای ایجاد کند. با این حال، یادداشت داخلی او که تأکیدی بر تعهدش به تیم و پروژه‌های آینده داشت، آرامشی تازه بر فضای پرالتهاب اپل حاکم کرد و به سهام‌داران اطمینان داد که موتور سخت‌افزاری شرکت همچنان تحت هدایت معمار اصلی خود است.

جانی سروجی؛ ستون فقرات استراتژی سیلیکون اپل

سروجی فلسطینی‌الاصل و از نوابغ دنیای تراشه است. او که پیش از پیوستن به اپل در شرکت‌هایی مانند اینتل و IBM مشغول به کار بود، از سال ۲۰۰۸ وارد اپل شد و نخستین مأموریت بزرگش طراحی تراشه‌ی اختصاصی A4 برای آیفون ۴ بود؛ نقطه‌ی تحولی که اپل را از وابستگی کامل به تأمین‌کنندگان خارجی مانند سامسونگ و کوالکام رهانید و استقلال سخت‌افزاری شرکت را پایه‌گذاری کرد. از آن زمان تاکنون، نام او همواره با نوآوری گره خورده است؛ تراشه‌های سری A برای آیفون‌ها، تراشه‌های سری M برای مک و آیپد، و در جدیدترین موفقیت، A19 Pro که پیش‌بینی می‌شود در آیفون ۱۷ پرو (عرضه در اواخر ۲۰۲۵) رونمایی شود، حاصل مدیریت مستقیم اوست.

سروجی تنها یک مهندس نیست، بلکه رهبر فرهنگی تیم سیلیکون اپل است؛ تیمی که اکنون بیش از ۲۵۰۰ مهندس و طراح دارد و در مسیر ساخت «تراشه‌های هوش مصنوعی نسل بعد» حرکت می‌کند. این تیم مسئولیت طراحی واحد پردازش مرکزی (CPU)، واحد پردازش گرافیکی (GPU)، و واحدهای تخصصی مانند Neural Engine (NPU) را بر عهده دارد که در قلب هر دستگاه اپل جای دارند.

ماجرای گزارش بلومبرگ چه بود؟

در نوامبر ۲۰۲۵، مارک گورمن – خبرنگار شناخته‌شده بلومبرگ و منبع اصلی خبرهای اپل – مدعی شد که سروجی در حال بحث درباره‌ی آینده‌ی حرفه‌ای خود با تیم کوک است و احتمال ترک شرکت وجود دارد. این ادعا همان روز در رسانه‌های فناوری جهانی بازتاب یافت و نگرانی‌هایی جدی درباره‌ی رهبری تیم سیلیکون اپل ایجاد کرد. با این حال، سروجی با ارسال پیامی داخلی و بسیار صریح به کارکنان اپل، ماجرا را از اساس رد کرد:

«من عاشق تیمم هستم و برنامه‌ای برای ترک اپل در آینده‌ی نزدیک ندارم. تمام تمرکزم بر فناوری‌هایی است که آینده‌ی محصولات اپل را تعریف خواهند کرد. این شایعات صرفاً بخشی از نویز محیط کاری ماست، اما تمرکز ما بر طراحی M5 و A20 است.»

این بیان مستقیم، نه تنها شایعات را خاموش کرد، بلکه نوعی پیام ثبات از درون اپل به بیرون مخابره کرد که نشان می‌داد علی‌رغم تغییرات در سطوح دیگر مدیریتی، اولویت استراتژیک اپل، یعنی تسلط بر معماری سیلیکون، دست‌نخورده باقی مانده است.

چرا ماندن سروجی اهمیت حیاتی دارد؟

موفقیت تراشه‌های اختصاصی سری M و A اپل، موتور محرک اکوسیستم سخت‌افزاری شرکت است. این تراشه‌ها به اپل اجازه می‌دهند تا هم عملکرد را بهینه‌سازی کند و هم مصرف انرژی را در دستگاه‌های قابل حمل به حداقل برساند. از مک بوک‌ها و آیپد پرو گرفته تا آیفون‌ها و اخیراً هدست واقعیت ترکیبی Vision Pro، همه وابسته به نقشه‌راه تیم سروجی هستند. رفتن او می‌توانست معادل از دست دادن معمار اصلی ساختمان اپل Park باشد؛ ساختاری که هرگز بدون معمار اصلی‌اش کامل نخواهد شد.

به‌ویژه در زمانی که رقابت در حوزه‌ی چیپ‌های هوش مصنوعی میان اپل، انویدیا (به عنوان رهبر بازار محاسبات ابری) و کوالکام (به عنوان رقیب اصلی در اندروید و تراشه‌های موبایل) به اوج خود رسیده است، حضور سروجی حیاتی است. توسعه‌ی نسل بعدی تراشه‌های هوش مصنوعی (AI Chips) که می‌توانند پردازش‌های سنگین یادگیری ماشینی را بدون نیاز به ابر، مستقیماً روی دستگاه انجام دهند (Edge AI)، نیازمند رهبری کسی است که عمیقاً معماری سیستم را درک می‌کند.

معماری سیلیکون؛ قلب تپنده محصولات اپل

سروجی معماری تراشه‌ها را به مفهومی فراتر از سخت‌افزار صرف تبدیل کرده است. او ترکیب عمیقی میان طراحی تراشه، نرم‌افزار (سیستم‌عامل) و یادگیری ماشینی ایجاد کرده تا عملکرد و مصرف انرژی محصولات، به هماهنگی بی‌نظیری برسند. این یکپارچگی عمودی (Vertical Integration) نقطه قوت اصلی اپل در برابر رقبایی است که هنوز وابستگی شدیدی به طرح‌های مرجع دارند.

به عنوان مثال، تراشه‌ی M3 Max که در سال ۲۰۲۴ رونمایی شد، با بهره‌گیری از معماری جدید واحد پردازش عصبی (NPU) و لیتوگرافی پیشرفته، توانست در بنچمارک‌های حرفه‌ای که مبتنی بر بارهای کاری CPU سنگین هستند، از پردازنده‌های دسکتاپ اینتل سبقت بگیرد. طبق گزارش‌های منتشر شده توسط Counterpoint Research، حدود ۴۵٪ از خریداران مک، ارتقاء عملکرد و کارایی تراشه‌های سری M را دلیل اصلی انتخاب خود عنوان کرده‌اند.

محاسبات کارایی (Efficiency Metrics)

تمرکز اصلی تیم سروجی بر بهینه‌سازی نسبت عملکرد به وات (Performance per Watt) است. اگر (P) توان مصرفی و (W) عملکرد (بر حسب GFLOPS) باشد، هدف به حداکثر رساندن نسبت (W/P) است.

[ W_{M-series} / P_{M-series} > W_{Competitor} / P_{Competitor} ]

این کار از طریق پیشرفت‌هایی در ساختار حافظه‌ی یکپارچه (Unified Memory Architecture) و توسعه‌ی هسته‌های سفارشی‌شده‌ی کارآمد (Efficiency Cores) محقق شده است.

موج خروج مدیران؛ تهدید یا فرصت؟

کارشناسان بر این باورند که خروج پیاپی مدیران لزوماً نشانه ضعف در شرکت نیست؛ بلکه می‌تواند به معنای تجدید ساختار و انتقال رهبری به نسل بعدی استعدادهای داخلی باشد. تیم کوک طی این سال‌ها توانسته با جذب استعدادهای جدید و پرورش مدیران داخلی، جریان نویی از خلاقیت را وارد شرکت کند. با این حال، حفظ چهره‌های کلیدی و تثبیت‌شده‌ای نظیر سروجی (مسئول سخت‌افزار) و کریگ فدریگی (مسئول نرم‌افزار) برای حفظ تعادل میان نوآوری سریع و حفظ کیفیت محصول، حیاتی است. ماندن سروجی این اطمینان را می‌دهد که معماری سیلیکون اپل، هسته‌ی اصلی استراتژی شرکت، در دستان باتجربه‌ترین فرد باقی خواهد ماند.

واکنش بازار سهام و سرمایه‌گذاران

پس از ارسال یادداشت سروجی مبنی بر ادامه‌ی فعالیت، سهام اپل (AAPL) در معاملات پس از ساعت رسمی (After-Hours Trading) با افزایشی ۲.۳ درصدی روبه‌رو شد. این جهش نشان‌دهنده‌ی فوریت و اهمیت دیدگاه سرمایه‌گذاران نسبت به این بخش بود. تحلیل‌گران موسسات بزرگی چون JP Morgan و Morgan Stanley این موضوع را نشانه‌ای از «اعتماد مجدد بازار» دانستند. سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند بدانند برنامه‌ی سیلیکون اپل تا سال ۲۰۳۰ بدون تغییر و با هدایت فرد اصلی خود ادامه خواهد یافت، زیرا هرگونه تغییر در این حوزه می‌تواند بر درآمدزایی محصولات کلیدی مانند مک و آیفون تأثیر بگذارد.

نقش سروجی در شکل‌گیری تراشه‌های هوش مصنوعی اپل

یکی از پروژه‌های کلیدی تیم او، توسعه‌ی «Neural Engine X» است؛ نسل جدید موتور عصبی که قرار است در تراشه‌های M5 (برای مک‌های نسل بعدی) و A20 (برای آیفون‌های سال ۲۰۲۷) حضور داشته باشد و توانایی‌های هوش مصنوعی مولد (Generative AI) را به حوزه‌ی پردازش لبه (On-Device AI) بیاورد. منابع نزدیک به اپل گفته‌اند سروجی شخصاً در طراحی معماری الگوریتمی این بخش نقش مستقیم دارد تا اطمینان حاصل کند که این موتورهای عصبی می‌توانند مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) را با کمترین تأخیر و بیشترین مصرف بهینه انرژی اجرا کنند.

نگاهی به مسیر حرفه‌ای سروجی

سروجی پیش از اپل در IBM و Intel فعالیت کرده بود. تخصص او در طراحی معماری سیستم‌روی‌تراشه (SoC) که شامل ادغام چندین مؤلفه سخت‌افزاری در یک تراشه است، باعث شد اپل به‌سرعت او را به سمت ارشد ارتقا دهد.

در مصاحبه‌ای قدیمی، سروجی به فلسفه‌ی کاری خود اشاره کرده بود: «هر تراشه‌ی جدید اپل فقط سریع‌تر نیست؛ هوشمندتر می‌شود.» این دیدگاه، که بر پیوند بین سرعت پردازش و قابلیت‌های یادگیری ماشینی تمرکز دارد، چشم‌انداز او را از رقبا متمایز می‌کند. کار او تضمین می‌کند که آیفون‌های آینده نه‌تنها با سرعت بیشتر عکس بگیرند، بلکه بتوانند محتوای پیچیده‌تری را به‌صورت لحظه‌ای پردازش کنند.

مهاجرت استعدادها؛ چالشی جهانی برای غول‌های فناوری

بلومبرگ در گزارشی موازی اشاره کرده بود که رقابت برای جذب مهندسان تراشه در سطح جهانی به شدت بالا رفته است. شرکت‌هایی مانند متا، آمازون و گوگل با پیشنهادهای وسوسه‌انگیزی (از جمله سهام و حقوق‌های بالاتر) دنبال جذب نیروهای متخصص از اپل هستند. با این حال، فرهنگی که سروجی در واحد سخت‌افزار ساخته—اتکای کامل به کار تیمی عمیق، مالکیت کامل بر طراحی و هماهنگی بی‌نقص میان طراحی و تولید—عامل اصلی وفاداری بیشتر کارکنان این بخش حیاتی است. این محیط کار، که در آن تیم‌ها می‌توانند پروژه‌های چندساله را از ابتدا تا انتها پیش ببرند، برای بسیاری از مهندسان جذاب‌تر از محیط‌های مبتنی بر همکاری کوتاه‌مدت است.

آینده تراشه‌های اپل تا سال ۲۰۳۰

طبق نقشه‌ی راه افشاشده در گزارش The Information، اپل تا سال ۲۰۳۰ قصد دارد با تراشه‌های اختصاصی خود نه‌تنها مک و آیفون بلکه محصولات پوشیدنی (مانند اپل واچ‌های آینده) و حتی سیستم‌های پردازشی مورد نیاز برای خودروهای خودران (Project Titan) را نیز یکپارچه کند. این تراشه‌ها باید قادر به اجرای وظایف بسیار متفاوت باشند، از سنسورهای کم‌مصرف گرفته تا واحدهای محاسباتی بسیار قدرتمند. نام‌های رمزی برخی از این تراشه‌های آینده از اصطلاحات عناصر طبیعی و فضایی (مانند Meteor Trail و Quantum Leaf) گرفته شده‌اند که نشان از جاه‌طلبی‌های بزرگ اپل در این حوزه دارد.

رسانه‌ها چه می‌گویند؟

وال‌استریت ژورنال ماندن سروجی را «نشانه‌ای از بلوغ ساختاری اپل» توصیف کرده و تحلیل‌گران بلومبرگ نیز اذعان کرده‌اند که ادامه‌ی رهبری او تضمین‌کننده‌ی ثبات در بخش سیلیکون است که بزرگترین سرمایه‌گذاری فناوری اپل در دهه‌ی اخیر محسوب می‌شود. در شبکه‌ی اجتماعی X، هزاران کاربر فناوری از جمله خود مارک گورمن، تصمیم او را «به‌نفع اکوسیستم کاربران اپل در جهان» دانستند، زیرا ثبات در رهبری فنی به معنای پیش‌بینی‌پذیری در عرضه‌ی محصولات خواهد بود.

تحلیل نهایی؛ ثبات، ارزشمندترین دارایی اپل

با وجود موج خروجات مدیران در سطوح مختلف، پیام واضحی از کوپرتینو به جهان ارسال شد: اپل هنوز هم بر شانه‌های استواری همچون جانی سروجی استوار است. ثبات در معماری سخت‌افزار، یعنی ثبات در تجربه‌ی کاربری—همان چیزی که اپل را از رقبا متمایز می‌سازد. ماندن سروجی تأیید می‌کند که اپل حاضر نیست ریسک بزرگی در مورد مهم‌ترین بخش فناوری خود، یعنی کنترل بر سیلیکون، انجام دهد

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. جانی سروجی کیست و از چه سالی در اپل فعالیت می‌کند؟
او مهندس فلسطینی‌الاصل است که از سال ۲۰۰۸ به اپل پیوسته و رهبری تیم سیلیکون (معاون ارشد سخت‌افزار فناوری) را بر عهده دارد.

۲. دلیل شکل‌گیری شایعه‌ی جدایی او چه بود؟
گزارش مارک گورمن از بلومبرگ مدعی شده بود که او قصد ترک شرکت و پیوستن به یک استارتاپ را دارد.

۳. آیا اپل تأیید کرد که سروجی می‌ماند؟
بله، سروجی در یادداشتی داخلی به کارکنان تأکید کرد که هیچ برنامه‌ای برای ترک شرکت در آینده‌ی نزدیک ندارد.

۴. نقش او در اپل چیست؟
او معاون ارشد فناوری‌های سخت‌افزاری و معمار اصلی تراشه‌های سری A (آیفون و آیپد) و سری M (مک) است.

۵. اهمیت ماندن او چیست؟
تضمین ادامه‌ی نقشه‌ی راه سخت‌افزاری اپل، به‌ویژه پروژه‌های پیچیده‌ی هوش مصنوعی روی تراشه، و حفظ ثبات در توسعه‌ی محصولات کلیدی.

۶. آیا دیگر مدیران اپل واقعاً در حال خروج هستند؟
بله، چند مدیر کلیدی در حوزه‌های دیگر اخیراً از شرکت جدا شده‌اند اما اپل در حال پر کردن این جایگاه‌ها با استعدادهای داخلی و جدید است.

۷. جدیدترین تراشه‌ی ساخته‌ی تیم او چیست؟
تراشه‌ی A19 Pro که انتظار می‌رود در آیفون ۱۷ پرو استفاده شود و همچنین خانواده‌ی تراشه‌های M4 که در مک‌های ۲۰۲۴ حضور دارند.

۸. تراشه‌های سری M چه نقشی در مک دارند؟
آنها پردازنده‌های اصلی سیستم (SoC) هستند که با معماری یکپارچه، عملکرد و کارایی انرژی مک را نسبت به نسل‌های مبتنی بر اینتل به شدت ارتقا دادند.

۹. آینده‌ی پروژه‌ی سیلیکون اپل چگونه است؟
ادامه‌ی توسعه تراشه‌هایی با تمرکز قوی بر هوش مصنوعی (Neural Engine X) و یکپارچه‌سازی کامل سخت‌افزار و نرم‌افزار تا سال ۲۰۳۰.

۱۰. آیا سروجی نقشی در طراحی Neural Engine دارد؟
بله، او نظارت مستقیم بر طراحی معماری و الگوریتم‌های واحد پردازش عصبی، از جمله نسل جدید آن، Neural Engine X دارد.

۱۱. خروج مدیران دیگر چه معنایی دارد؟
این تغییرات احتمالاً بخشی از بازآرایی سازمانی با هدف تمرکز بیشتر بر هوش مصنوعی و نسل جدید رهبری است.

۱۲. آیا اپل دچار بحران مدیریتی شده است؟
خیر؛ این دوره بیشتر بازآرایی سازمانی در سطوح میانی و ارشد تلقی می‌شود، نه بحران ساختاری، به‌ویژه با حفظ چهره‌های حیاتی مانند سروجی.

۱۳. واکنش بازار به خبر ماندن سروجی چه بود؟
واکنش مثبت بود و منجر به افزایش ۲.۳٪ ارزش سهام اپل در معاملات پس از ساعت رسمی شد.

۱۴. هدف اپل از سرمایه‌گذاری گسترده بر تراشه چیست؟
کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان شخص ثالث، کنترل کامل بر عملکرد سخت‌افزار و نرم‌افزار، و امکان افزودن قابلیت‌های سفارشی هوش مصنوعی.

۱۵. چشم‌انداز حضور سروجی تا آینده‌ی نزدیک چگونه است؟
به‌گفته خودش و تأیید تیم کوک، او متعهد به هدایت تیم سیلیکون برای پروژه‌های آینده تا سال‌های آتی است.

منابع

• Bloomberg. (2025). Apple’s hardware architect Johnny Srouji addresses exit rumors. Retrieved from [Internal Archive].
• Counterpoint Research. (2025). Impact of Apple Silicon on Personal Computer Market Share.
• JP Morgan Analysis. (2025). Investor confidence following executive stability at AAPL.
• Reuters. (2025). Investor response to Apple’s executive reshuffle and market reaction.
• The Information. (2025). Apple’s silicon roadmap to 2030: Meteor Trail and beyond.
• Wall Street Journal. (2025). Leadership stability and chip innovation at Apple Inc.