شوک در بازار کارکرده؛ چرا آیفون ایر افت قیمت کم‌سابقه را تجربه می‌کند؟

بازار موبایل همیشه رفتار قابل پیش‌بینی‌ای ندارد؛ گاهی یک مدل تازه‌نفس با تبلیغات گسترده معرفی می‌شود اما درست بعد از ورود به بازار، با واکنشی سرد در بخش کارکرده روبه‌رو می‌شود. این دقیقاً همان سرنوشتی است که اکنون گریبان آیفون ایر را گرفته؛ محصولی که قرار بود نقطه میانی جذابی میان مدل‌های استاندارد و پرو باشد، اما از همان هفته‌های ابتدایی عرضه، سقوطی کم‌سابقه در ارزش خود را تجربه کرد و حالا به یکی از ضعیف‌ترین مدل‌های چند سال اخیر اپل در بازار دست‌دوم تبدیل شده است.

طبق گزارش جامع و دقیق SellCell که قیمت واقعی خرید و فروش آیفون‌ها را در بیش از ۴۰ شرکت معتبر بازخرید در ایالات متحده رصد می‌کند، آیفون ایر تنها ظرف ۱۰ هفته پس از عرضه، رکوردی منفی برجای گذاشته است: بیشترین افت ارزش میان تمام مدل‌های اخیر اپل. این داده‌ها نه‌تنها ضربه‌ای به تصویر برند آیفون ایر وارد کرده‌اند، بلکه نشان می‌دهند چرخه‌ی عرضه مدل‌های میانی یا اصطلاحاً Hybrid هنوز برای اپل همراه با ریسک جدی است.

سقوط آزاد آیفون ایر؛ افت ۴۴.۳ درصدی تنها در ۱۰ هفته

داده‌های SellCell نشان می‌دهد که آیفون ایر در بازه‌ی ده هفته‌ای، به‌طور میانگین ۴۴.۳ درصد از ارزش اولیه‌ی خود را از دست داده است. این میزان برای محصولی از برند اپل، آن هم در این مدت کوتاه، بسیار غیرمعمول است و یادآور عملکرد ضعیف مدل‌هایی مانند آیفون ۱۴ پلاس یا نسخه‌های مینی از سری آیفون ۱۳ است.

این افت سنگین نشان می‌دهد که بازار کارکرده هیچ تمایلی به خرید و نگه‌داری این مدل ندارد. کاربران، به‌ویژه خریداران آمریکایی، معمولاً تمایل خود را از طریق میزان تقاضا در بخش کارکرده نشان می‌دهند. وقتی گوشی‌ای ارزشش را سریع از دست می‌دهد، یعنی:

• تقاضا کم است
• عرضه زیاد نیست اما انگیزه فروشندگان برای رهایی از دستگاه بالا است
• بازار مدل‌های جایگزین را ترجیح می‌دهد

از همه بدتر، در میان تمام ظرفیت‌های آیفون ایر، مدل 1 ترابایتی عملکردی فاجعه‌بار داشته و با ثبت کاهش ۴۷.۷ درصدی، یکی از بدترین رکوردها را در جدول ارزش‌گذاری به نام خود زده است. این یعنی گران‌ترین مدل سری ایر، بیشترین ضرر زمانی را متوجه خریداران کرده است.

مقایسه با سری آیفون 17؛ اختلاف ۹.۷ درصدی در پایداری قیمت

در طرف مقابل، سری آیفون ۱۷ برخلاف آیفون ایر توانسته‌اند موقعیت خود را حفظ کنند و روند قیمتی بسیار معقول‌تری داشته باشند. طبق داده‌ها، سری آیفون ۱۷ در ۱۰ هفته نخست تنها ۳۴.۶ درصد افت قیمت داشته‌ است؛ یعنی تقریباً ۱۰ درصد بهتر از آیفون ایر. همین اختلاف نشان می‌دهد که کاربران، حتی اگر برای خرید مدل کارکرده به سراغ آیفون ۱۷ نروند، حداقل این مدل‌ها را گزینه‌ای منطقی‌تر برای نگه‌داری و فروش مجدد می‌دانند.

این رفتار بازار ثابت می‌کند که آیفون ایر نتوانسته جایگاهی مشخص برای خود تعریف کند. کاربران حرفه‌ای به سمت مدل‌های پرو می‌روند؛ کاربران عادی به نسخه استاندارد تمایل دارند؛ اما آیفون ایر، به‌عنوان گزینه‌ای بینابینی، نه آن‌قدر ارزان است که به‌عنوان مدل اقتصادی انتخاب شود، نه آن‌قدر قدرتمند که با مدل‌های پرو رقابت کند.

عملکرد استثنایی مدل‌های پرو؛ ستاره همچنان پرو مکس است

داستان زمانی جالب‌تر می‌شود که به مدل‌های پرو و پرو مکس نگاه کنیم. این مدل‌ها به‌طور سنتی همیشه پایدارترین ارزش در بازار کارکرده را حفظ کرده‌اند و امسال نیز همین روند ادامه یافته است.

برای مثال، آیفون ۱۷ پرو مکس ۲۵۶ گیگابایتی تنها ۲۶.۱ درصد افت قیمت داشته؛ رقمی که برای هر گوشی پرچمدار، به‌ویژه پس از ۱۰ هفته فروش، بسیار قابل‌توجه است. این عدد نشان می‌دهد که این مدل همچنان از نظر کاربران بهترین «سرمایه‌گذاری» در خانواده اپل است.

اختلاف میان سری پرو و مدل ایر کاملاً مشهود است. کاربران حرفه‌ای که هدفشان حفظ ارزش دستگاه در بلندمدت است، انگار ترجیح می‌دهند هزینه بیشتری بپردازند اما مدلی را انتخاب کنند که در بازار دست‌دوم محبوبیت و ارزش بهتری داشته باشد.

چرایی سقوط آیفون ایر؛ پنج دلیل اصلی

تحلیلگران بازار فناوری دلایل مختلفی برای این سقوط ارائه کرده‌اند. از میان آن‌ها، پنج دلیل بیش از همه برجسته می‌شوند و نقش مهمی در واکنش سرد بازار به آیفون ایر داشته‌اند.

1. جایگاه نامشخص در خط تولید

اپل سال‌هاست با معرفی مدل‌های «میانی» به مشکل خورده است. آیفون ۱۴ پلاس و نسخه‌های مینی نمونه‌های بارز آن هستند. ایر نیز همان سرنوشت را تکرار کرد:

کاربران دقیقاً نمی‌دانند این مدل برای چه کسی ساخته شده است.

2. اختلاف قیمت کم با نسخه استاندارد

آیفون ایر به‌اندازه‌ای ارزان نیست که از نظر اقتصادی جذاب باشد. وقتی اختلاف قیمت آن با نسخه استاندارد کم است، خریداران ترجیح می‌دهند به‌جای آن مدل اصلی یا حتی پرو را انتخاب کنند.

3. تقاضای کم و عرضه محدود

وقتی تقاضا برای خرید کارکرده پایین باشد، حتی تعداد کم فروشندگان نیز باعث کاهش ارزش نهایی می‌شود.

4. نبود ویژگی شاخص

آیفون ایر به‌جز چند تفاوت در طراحی و تراشه، تقریباً تمام ویژگی‌های اصلی خود را از نسخه استاندارد وام گرفته است. این «تمایز کم» یکی از مهم‌ترین دلایل بی‌میلی بازار است.

5. سنت شکست‌خورده مدل‌های میانی

بازار کارکرده همیشه نسبت به مدل‌هایی که نقش «جایگزین» دارند حساس است. آیفون ایر نیز به سرنوشت پلاس‌ها و مینی‌ها دچار شد.

اپل و استراتژی مدل‌های میانی؛ آیا ایر ادامه پیدا می‌کند؟

این واقعیت که آیفون ایر با چنین شیبی سقوط کرده، سؤالاتی را درباره آینده این خانواده ایجاد می‌کند. آیا اپل از این تجربه درس گرفته و مسیر خود را تغییر می‌دهد؟ سابقه محصولات نشان می‌دهد که اپل معمولاً وقتی مدلی با استقبال کم مواجه می‌شود، آن را کنار می‌گذارد یا تغییر اساسی در نسل بعد ایجاد می‌کند.

نمونه‌های تاریخی:

• آیفون 12 مینی → توقف تولید
• آیفون 14 پلاس → افت فروش شدید در سال اول
• آیفون SE نسخه 2020 → کنار گذاشته شدن چرخه سالانه

با سقوط قیمتی آیفون ایر، ممکن است این مدل نیز به سرنوشت مشابهی دچار شود—مگر آنکه اپل از سال آینده ایر را با هویتی مشخص‌تر، ویژگی‌های برجسته‌تر و قیمت رقابتی‌تری عرضه کند.

پیامدهای این سقوط برای خریداران

برای صاحبان آیفون ایر، این افت قیمت پیامدهای ملموسی دارد:

• فروش گوشی در چند ماه نخست ضرر سنگینی خواهد داشت
• تقاضای پایین، فرآیند فروش را طولانی می‌کند
• مدل‌های پرو و استاندارد گزینه‌های به‌مراتب منطقی‌تری برای نگه‌داری محسوب می‌شوند

از طرف دیگر، خریداران بازار کارکرده شاید از این اتفاق سود ببرند؛ زیرا قیمت پایین‌تر ایر می‌تواند آن را به گزینه‌ای اقتصادی و مناسب برای کسانی تبدیل کند که قصد خرید آیفون جدید با بودجه محدود دارند.

آینده بازار دست‌دوم اپل؛ فاصله بیشتر میان پرو و مدل‌های معمولی

تحلیل‌های SellCell نشان می‌دهد که شکاف میان مدل‌های پرو و سایر مدل‌ها در حال افزایش است. این یعنی:

• نسخه‌های پرو و پرو مکس هر سال پایدارتر می‌شوند
• نسخه‌های اقتصادی و میانی سریع‌تر افت می‌کنند
• کاربران حرفه‌ای از انتخاب خود راضی‌تر هستند
• کاربران معمولی احتمالاً همچنان به نسخه استاندارد اعتماد خواهند داشت

آیفون ایر اگر نتواند جایگاه واقعی خود را تثبیت کند، شاید قربانی این روند جدید شود.

پرسش‌های متداول (FAQ)

پرسش: چرا آیفون ایر این‌قدر سریع ارزش خود را از دست داده است؟

پاسخ: مهم‌ترین دلیل جایگاه نامشخص این مدل در خط تولید اپل است. آیفون ایر نه‌چندان ارزان است که گزینه اقتصادی باشد و نه‌چندان قدرتمند که با مدل‌های پرو رقابت کند. همین موضوع باعث کاهش تقاضا در بازار دست‌دوم شده است.

پرسش: سقوط ۴۴.۳ درصدی ارزش آیفون ایر در ۱۰ هفته معمول است؟

پاسخ: خیر. این میزان برای برند اپل غیرعادی است. آمارهای SellCell نشان می‌دهد که این بدترین عملکرد نسبت به تمام مدل‌های اخیر بوده است.

پرسش: کدام مدل آیفون ایر بدترین افت قیمت را داشته؟

پاسخ: نسخه ۱ ترابایتی که افت نزدیک به ۴۷.۷ درصد را ثبت کرده و اکنون کم‌ارزش‌ترین پیکربندی سری ایر است.

پرسش: آیا سری آیفون 17 عملکرد بهتری داشته است؟

پاسخ: بله. سری آیفون 17 تنها ۳۴.۶ درصد افت ارزش داشته و حدود ۹.۷ درصد پایداری قیمتی بیشتری نسبت به آیفون ایر ثبت کرده است.

پرسش: بهترین مدل برای حفظ ارزش چیست؟

پاسخ: طبق گزارش SellCell، آیفون 17 پرو مکس 256 گیگابایتی تنها ۲۶.۱ درصد کاهش قیمت داشته و بهترین عملکرد را در میان تمام مدل‌های جدید اپل داشته است.

پرسش: آیا احتمال حذف سری ایر در آینده وجود دارد؟

پاسخ: با توجه به تجربه مدل‌های ناموفق پیشین مانند 14 پلاس و مینی، ممکن است اپل استراتژی خود را تغییر دهد. اگر ایر نتواند جایگاه خود را تثبیت کند، احتمال توقف یا بازطراحی کامل آن وجود دارد.