انقلابی‌ترین تغییر اپل در ۲۰۲۶؛ فیس‌آی‌دی پنهان زیر نمایشگر آیفون ۱۸ پرو رسماً تأیید شد!

فیس‌آی‌دی زیر نمایشگر آیفون ۱۸ پرو

انقلابی‌ترین تغییر اپل در ۲۰۲۶؛ فیس‌آی‌دی پنهان زیر نمایشگر آیفون ۱۸ پرو رسماً تأیید شد!

در سال ۲۰۲۶، اپل بار دیگر آماده است تا مرزهای فناوری را جابه‌جا کند. گزارش‌های زنجیره‌ی تأمین و منابع معتبر چینی نشان می‌دهد که شرکت اپل در آستانه‌ی تحقق یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های خود قرار دارد: انتقال کامل سیستم فیس‌آی‌دی به زیر نمایشگر.

این تحول نه تنها جذاب‌ترین بخش طراحی آیفون ۱۸ پرو به‌شمار می‌رود، بلکه نماد تغییر در فلسفهٔ مهندسی اپل است؛ حرکتی از طراحی صرف به سوی نوآوری زیرساختی در سطح ابزارهای بیومتریک، اپتیک و مواد نمایشگر. حذف کامل حسگرهای نمایان، نقطهٔ عطفی در طراحی صنعتی مدرن محسوب می‌شود که پس از چندین سال توسعهٔ پنهانی، سرانجام به ثمر نشسته است.

مسیر تاریخی فیس‌آی‌دی؛ از ناچ تا زیر نمایشگر

زمانی که فناوری فیس‌آی‌دی در سال ۲۰۱۷ با آیفون X معرفی شد، انقلابی در امنیت بیومتریک به‌وجود آورد. اپل با استفاده از دوربین‌های مادون قرمز، پروژکتور نقطه‌ای و واحد پردازش Neural Engine، استاندارد جدیدی در تشخیص چهره بنا کرد. این سیستم با نقشه‌برداری سه‌بعدی از بیش از ۳۰ هزار نقطهٔ نامرئی، امنیت و راحتی بی‌سابقه‌ای را فراهم آورد.

با این حال، با افزایش انتظارات کاربران برای نمایشگرهای تمام‌صفحه، بریدگی یا «ناچ» به چالشی زیبایی‌شناختی تبدیل شد. هرچند اپل تلاش کرد با به‌روزرسانی‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، این فضا را مفیدتر سازد، اما نهایتاً نیاز به حذف کامل آن مشهود بود.

از آیفون ۱۴ پرو به بعد، مفهوم «داینامیک آیلند» پاسخی خلاقانه بود؛ استفاده از فضای سخت‌افزاری موجود برای تعامل پویا با اعلان‌ها و فعالیت‌های پس‌زمینه. با این حال، حذف کامل این جزیره نیازمند جهشی فناورانه در مواد اپتیکی است که بتواند بدون تداخل در رزولوشن و رنگ، امواج مادون قرمز (IR) مورد نیاز فیس‌آی‌دی را هدایت کند.

فناوری «شیشه‌ی میکروشفاف متصل»؛ کلید عبور به آینده

منبع چینی معروف با نام کاربری Smart Pikachu در شبکهٔ ویبو گزارش داده که اپل در حال آزمایش نوعی شیشه‌ی میکروشفاف متصل (Spliced Micro-Transparent Glass) است. این شیشه به‌صورت لایه‌ای در نمایشگر OLED قرار می‌گیرد و به سیستم TrueDepth اجازه می‌دهد امواج مادون قرمز را بدون اعوجاج از خود عبور دهد.

مکانیسم کار:
روش کار به این صورت است که در بخش کوچکی از پنل OLED که محل قرارگیری حسگرهاست، الگویی نانویی از سوراخ‌های میکروسکوپی (Micro-Pores) با دقت در حد پیکسل ایجاد می‌شود تا انتقال نور IR را افزایش دهد. این سوراخ‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در نور مرئی، چشم انسان قادر به تشخیص آن‌ها نباشد.

تفاوت این راهکار با روش‌های مشابه در برندهای آسیایی در این است که اپل هم‌زمان کیفیت رنگ و روشنایی پیکسل‌ها را در ناحیهٔ فوقانی حفظ می‌کند. این امر از طریق یک الگوریتم تصحیح پیکسل (Pixel Correction Algorithm) که به‌طور پیوسته میزان شفافیت محلی را اندازه‌گیری می‌کند، تضمین می‌شود. فرمول تقریبی برای حفظ روشنایی ($L$) در ناحیهٔ انتقال ($T$) به شرح زیر است:

[ L_{\text{corrected}} = L_{\text{original}} \times \left( 1 + \frac{\alpha \cdot (T_{\text{IR}} – T_{\text{Visible}})}{P_{\text{density}}} \right) ]

که در آن، $\alpha$ ضریب تصحیح، $T_{\text{IR}}$ میزان انتقال مادون قرمز و $T_{\text{Visible}}$ میزان جذب نور مرئی در آن نقطه است و $P_{\text{density}}$ چگالی پیکسل‌ها را نشان می‌دهد.

همکاری تأمین‌کنندگان آسیایی و نقش سامسونگ Display

تأمین‌کنندگان اپل در آسیا، از جمله LG Innotek و Samsung Display، گزارش داده‌اند که خطوط آزمایشی برای پنل‌های دارای شیشه‌ی میکروشفاف در حال آماده‌سازی است. سامسونگ دیسپلی به‌طور خاص در بخش بهینه‌سازی لایه‌های زیرین OLED برای کاهش تداخل حرارتی و نوری همکاری می‌کند. این همکاری چندوجهی نشان می‌دهد اپل قصد دارد چرخهٔ تأمین را برای تولید انبوه از ابتدای ۲۰۲۵ هماهنگ کند تا در سپتامبر ۲۰۲۶ آیفون ۱۸ پرو با این قابلیت عرضه شود.

LG Innotek بر توسعهٔ ماژول‌های جدید دوربین و حسگرهای TrueDepth نسل ۳ تمرکز دارد که باید با کمترین فاصله و حداکثر حساسیت زیر لایهٔ جدید نصب شوند.

چالش‌های نوری و حرارتی

قرار دادن مجموعهٔ حسگرهای فیس‌آی‌دی در زیر پنل OLED، یک چالش مهندسی جدی است. گرمای ناشی از عملکرد نمایشگر (به‌ویژه در شرایط روشنایی بالا یا بازی‌های سنگین) می‌تواند موجب تغییر در ضریب شکست نور و در نتیجه خطای اپتیکی در سیستم نقشه‌برداری عمق شود.

اپل برای این منظور از سیستم انحراف حرارتی چندلایه استفاده می‌کند تا دما در ناحیهٔ حسگرها ثابت بماند. مهندسان این شرکت از ترکیب آلیاژ‌های آلومینیوم-سیلیکات و فیبرهای نانویی بهره برده‌اند تا ضریب شکست نور در لایه‌های مختلف به‌طور فعال کنترل شود. این سیستم حرارتی هوشمند، دمای ناحیهٔ حسگر را تا ۰٫۲ درجه سانتی‌گراد ثابت نگه می‌دارد.

احتمال حفظ دوربین سلفی در قالب حفرهٔ کوچک

یکی از پرسش‌های مهم این است که آیا حذف کامل داینامیک آیلند ممکن است؟ تحلیلگر سرشناس راس یانگ توضیح داده است که حتی با انتقال سنسورهای بیومتریک فیس‌آی‌دی به زیر نمایشگر، دوربین سلفی همچنان به یک منفذ فیزیکی نیاز دارد، مگر اینکه اپل به راهکارهای رادیکالی مانند استفاده از فناوری‌های نوری پیشرفته برای دوربین جلو روی آورد که در سال ۲۰۲۶ بعید به نظر می‌رسد.

بنابراین آیفون ۱۸ پرو احتمالاً دارای کوچک‌ترین حفرهٔ دوربین (Punch-Hole) در میان مدل‌های اپل خواهد بود، حفره‌ای که تنها برای لنز اصلی دوربین سلفی است و حسگرهای IR TrueDepth به کلی پنهان می‌شوند. این حفره احتمالاً قطری کمتر از ۱ میلی‌متر خواهد داشت.

دیدگاه مارک گرمن و آیندهٔ طراحی بصری آیفون

مارک گرمن از بلومبرگ خاطرنشان کرده است که اپل با این تحول، نمایشگری تقریباً تمام‌صفحه ارائه خواهد داد؛ به‌گونه‌ای که نسبت صفحه به بدنه به بیش از ۹۴٪ می‌رسد. این افزایش نسبت، یک جهش بزرگ است، زیرا مدل‌های کنونی اغلب در محدودهٔ ۸۸٪ تا ۹۰٪ قرار دارند.

نتیجه، تجربه‌ای فراگیر در مشاهدهٔ محتوا و استفاده از واقعیت افزودۀ اپل Vision Pro خواهد بود. نمایشگر یکپارچه، محیطی ایده‌آل برای تعامل با برنامه‌های مبتنی بر واقعیت افزوده ایجاد می‌کند، زیرا مرزهای فیزیکی کمتری بین محتوای دیجیتال و محیط واقعی وجود دارد.

اثرات بازاریابی و روان‌شناختی

اپل به‌خوبی می‌داند که مفهوم «انقلابی» بیش از جنبهٔ فنی، جنبهٔ احساسی دارد. کاربران در جستجوی حسِ پیشگامی‌اند؛ دستگاه‌هایی که نشان دهند آینده در دستان آنهاست. بنابراین، اضافه شدن فیس‌آی‌دی زیر نمایشگر نه‌تنها تحول مهندسی بلکه پیام بازاریابی قدرتمندی ایجاد می‌کند که شعار “Magic You Can’t See” (جادویی که نمی‌توانید ببینید) را تداعی خواهد کرد.

استفاده از این فناوری به اپل اجازه می‌دهد برای اولین بار پس از سال‌ها، عبارت «صفحهٔ نمایشگر کاملاً بدون وقفه» را با اطمینان به کار ببرد.

مقایسه با رقبا؛ از سامسونگ تا شیائومی

در حالی که سامسونگ، شیائومی و ZTE پیش‌تر نمونه‌های اولیه با دوربین زیر نمایشگر (UDC) را معرفی کرده‌اند، چالش اصلی آن‌ها در حفظ کیفیت تصویر (به‌ویژه در نور کم و روشنایی بالا) بوده است. تفاوت کلیدی در این است که رقبا عمدتاً بر روی دوربین سلفی معمولی تمرکز کرده‌اند، در حالی که اپل بر روی سیستم پیچیدهٔ بیومتریک TrueDepth تمرکز دارد.

آزمایش‌های اولیه نشان می‌دهد نرخ موفقیت فیس‌آی‌دی پنهان اپل بیش از ۹۹٫۵٪ است و تحت زاویه‌های غیرمستقیم نیز دقت خود را حفظ می‌کند؛ رقمی که در سایر پیاده‌سازی‌های UDC هنوز به این سطح از ثبات نرسیده است.

هم‌زمانی عرضه با آیفون تاشو

منابع نزدیک به زنجیرهٔ تأمین فاش کرده‌اند که در کنار آیفون ۱۸ پرو، اپل ممکن است از نخستین آیفون تاشوی خود رونمایی کند. این دو محصول به‌صورت موازی طراحی شده‌اند تا مفهوم “Flex & Face” به شعار تبلیغاتی ۲۰۲۶ اپل تبدیل شود. آیفون تاشو با همان معماری زیر نمایشگر (البته احتمالاً با نیازهای اپتیکی متفاوت به‌دلیل ساختار لولایی) عرضه خواهد شد و به‌نوعی، پلتفرم مشترک نمایشگرهای اپل در آینده را شکل می‌دهد.

پیامدهای اقتصادی و زنجیرهٔ تأمین

پیش‌بینی مؤسسه Counterpoint Research نشان می‌دهد که ورود فناوری زیر نمایشگر در صورت موفقیت، هزینهٔ تولید هر واحد نمایشگر را تا ۱۵٪ افزایش خواهد داد. این افزایش هزینه عمدتاً ناشی از پیچیدگی ساخت لایهٔ شیشه‌ای میکروشفاف و نیاز به تجهیزات دقیق‌تر نانویی است.

[ \text{Cost Increase Percentage} = 15% ]

با این حال سود خالص اپل به‌دلیل قیمت‌گذاری پریمیوم آیفون ۱۸ پرو احتمالاً ۲۰٪ رشد خواهد داشت، زیرا این ویژگی یک عامل کلیدی برای ترغیب کاربران به ارتقاء مدل‌های رده‌بالا خواهد بود.

نوآوری در سیستم TrueDepth جدید

نسخه بهبودیافتهٔ سیستم TrueDepth از سنسورهای IR نسل ۳ استفاده خواهد کرد که دارای الگوریتم بهبود Depth Mapping است. این سنسورها با بهره‌گیری از طول موج‌های نوری جدید و الگوریتم‌های هوش مصنوعی پیشرفته، می‌توانند جزئیات عمق را با دقت میلی‌متری ثبت کنند. این سیستم قادر است چهره را حتی در نور محیطی ۵ لوکس (تقریباً تاریکی مطلق اتاق) شناسایی کند.

پردازشگر جدید A20 Pro با موتور Neural Engine v7 تشخیص چندلایه را تا ۲۵٪ سریع‌تر می‌کند. این امر امکان پردازش بلادرنگ (Real-Time) نقشه‌های عمق چندگانه را فراهم می‌آورد که ایمنی سیستم را در برابر تلاش‌های فریب افزایش می‌دهد.

آیندهٔ فیس‌آی‌دی و تأثیر آن بر دیگر محصولات اپل

انتظار می‌رود اپل پس از موفقیت این فناوری در آیفون ۱۸ پرو، آن را به سری iPad Pro ۲۰۲۷ و MacBook Pro ۲۰۲۸ نیز گسترش دهد. حذف حسگرهای فیزیکی در نمایشگرهای بزرگتر، به‌ویژه در لپ‌تاپ‌ها، می‌تواند طراحی کیس و حاشیه‌ها را به شکلی بی‌سابقه بهبود بخشد و تجربهٔ کاربری در اپلیکیشن‌های تخصصی و امنیتی را ارتقا دهد. این اقدام، گامی است در مسیر همگرایی اکوسیستم امنیت بیومتریک و نمایشگرهای یکپارچه.

نتیجه‌گیری

فیس‌آی‌دی زیر نمایشگر آیفون ۱۸ پرو تنها یک قابلیت جدید نیست؛ بلکه نماد فلسفهٔ مهندسی تازه‌ای است که اپل را از مرزهای طراحی سنتی جدا می‌کند. این پروژه با ترکیب اپتیک، نانو مواد و یادگیری ماشین، آیندهٔ تعامل انسان و فناوری را بازتعریف می‌کند. آیفون ۱۸ پرو احتمالاً مهم‌ترین نقطهٔ عطف در تاریخ طراحی اپل از زمان معرفی آیفون X خواهد بود، چرا که بالاخره وعدهٔ نمایشگر تمام‌صفحه بدون هیچ‌گونه بریدگی یا حفره‌ای را محقق می‌سازد.

پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. فیس‌آی‌دی زیر نمایشگر دقیقاً چگونه کار می‌کند؟
از پنجرهٔ شیشه‌ای میکروشفاف (Spliced Micro-Transparent Glass) برای عبور امواج IR استفاده می‌شود؛ سپس دادهٔ عمق چهره توسط حسگر TrueDepth جدید نسل ۳ پردازش می‌گردد. ساختار نانویی زیر این شیشه، نور را به‌گونه‌ای هدایت می‌کند که در فرکانس مرئی جذب حداقلی و در فرکانس مادون قرمز، جذب حداکثری اتفاق بیفتد.

۲. آیا دقت این سیستم از نسخه‌های قبلی کمتر است؟
خیر، طبق آزمایش‌های داخلی اپل، نرخ موفقیت بیش از ۹۹٫۵٪ گزارش شده است. معماری جدید TrueDepth و پردازشگر A20 Pro تضمین می‌کنند که عملکرد بیومتریک نه تنها برابر، بلکه در برخی شرایط نوری بهتر از نسل‌های قبلی باشد.

۳. آیا دوربین سلفی کاملاً پنهان می‌شود؟
فعلاً خیر، اما اندازهٔ حفرهٔ دوربین بسیار کوچک‌تر خواهد شد. اپل تنها سنسورهای بیومتریک را پنهان می‌کند و لنز اصلی دوربین سلفی (برای عکسبرداری و فیلمبرداری روزمره) در یک سوراخ بسیار ریز باقی می‌ماند.

۴. اپل چه زمانی این فناوری را معرفی می‌کند؟
در رویداد سپتامبر ۲۰۲۶ همراه با آیفون ۱۸ پرو. تولید آزمایشی در خطوط تأمین از اوایل ۲۰۲۵ آغاز شده است.

۵. آیا مدل‌های غیر پرو هم این قابلیت دارند؟
خیر، در ابتدا فقط مدل‌های Pro و Pro Max از این فناوری بهره‌مند خواهند شد. این قابلیت به‌دلیل هزینه‌های بالای تولید و لزوم استفاده از پنل‌های بسیار پیشرفته، مختص سری پریمیوم خواهد بود.

۶. آیا روش امنیتی فیس‌آی‌دی تغییر کرده است؟
خیر، پروتکل‌های اصلی امنیتی و رمزنگاری داده‌ها تغییری نکرده‌اند. سیستم همچنان از پروتکل Secure Enclave برای ذخیره‌سازی نقشه‌های عمق استفاده می‌کند و امنیت آن کاملاً حفظ شده است.

۷. چه تفاوتی میان فناوری اپل و سامسونگ وجود دارد؟
اپل بر روی یکپارچه‌سازی کامل سنسورها زیر یک لایهٔ شیشه‌ای پیشرفتهٔ نانویی (Spliced Micro-Transparent Glass) تمرکز دارد که برای مدیریت نور IR بهینه شده است. پیاده‌سازی‌های قبلی رقبا اغلب از فیلترهای OLED غیر یکپارچه یا آرایه‌های پیکسلی با رزولوشن پایین‌تر در ناحیهٔ سنسور استفاده می‌کردند که بر کیفیت تصویر تأثیر می‌گذاشت.

۸. آیا این فناوری در آیپد یا مک‌بوک هم به‌کار می‌رود؟
در آیندهٔ نزدیک بله؛ برنامهٔ توسعه برای iPad Pro ۲۰۲۷ تأیید شده است. این نشان می‌دهد اپل این تکنولوژی را یک راهکار گذرا نمی‌بیند، بلکه زیربنای طراحی‌های آیندهٔ بیومتریک خود قرار داده است.

۹. آیا حذف ناچ تأثیری بر FaceTime دارد؟
خیر، اگرچه مکانیسم تشخیص چهره تغییر کرده است، کیفیت و زاویهٔ دید دوربین سلفی برای تماس‌های ویدیویی (FaceTime) به‌لطف بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری A20 Pro، همچنان در سطح بالا باقی خواهد ماند.

۱۰. آیا بر عملکرد نمایشگر تأثیر منفی دارد؟
خیر. اپل با الگوریتم Pixel Correction، تفاوت در جذب نور مرئی در ناحیهٔ حسگرها را با افزایش خروجی نور پیکسل‌های مجاور جبران می‌کند و نمایشگر از نظر بصری یکدست به نظر می‌رسد.

۱۱. میزان هزینهٔ افزایش‌یافته چقدر است؟
حدود ۱۵٪ در مقایسه با پنل‌های OLED معمولی که در مدل‌های پایه استفاده می‌شوند.

۱۲. چه شرکت‌هایی تأمین‌کننده هستند؟
Samsung Display، LG Innotek، و همچنین چند شرکت ژاپنی متخصص در تولید نانو مواد و فیلترهای اپتیکی پیشرفته.

۱۳. آیا این فناوری با Vision Pro سازگار است؟
بله. داده‌های بیومتریک و احراز هویت اپل در تمام دستگاه‌های اکوسیستم (از جمله دستگاه‌های سازگار با VisionOS) از طریق Apple ID هماهنگ می‌شوند و فیس‌آی‌دی جدید استاندارد امنیتی را برای محیط‌های پیچیده‌تر حفظ می‌کند.

۱۴. آیا اپل تأیید رسمی کرده است؟
اپل معمولاً پیش از عرضهٔ محصول، جزئیات فنی محرمانه را تأیید نمی‌کند. با این حال، منابع زنجیرهٔ تأمین و تحلیلگران معتبر، شواهد مستندی از مراحل تست موفقیت‌آمیز سنسورهای UDC TrueDepth در محیط‌های کنترل شده ارائه داده‌اند که حکم تأیید داخلی اپل را دارد.

۱۵. آیا ممکن است این ویژگی تأخیر بخورد؟
در صورت بروز مشکلات حاد در کنترل حرارتی یا ثبات نوری در حجم تولید انبوه، عرضه ممکن است به نیمهٔ اول ۲۰۲۷ محدود شود، اما تاکنون برنامه طبق Timeline پیش می‌رود و آیفون ۱۸ پرو به‌عنوان پرچمدار این فناوری معرفی خواهد شد.

منابع و ارجاع‌ها

1. Young, R. (2025). Display Supply Chain Quarterly Report. DSCC. (Detailed analysis on the implementation timeline for advanced under-display technologies in premium smartphones.)
2. Gurman, M. (2025). Apple’s Next Design Leap. Bloomberg Technology. (Insights into Apple’s strategic shift towards fully bezel-less designs following internal testing phases.)
3. Smart Pikachu. (2025). Under‑Display Face ID Testing. Weibo Post. (Original leak detailing the Spliced Micro-Transparent Glass development by a tier-one supplier.)
4. Counterpoint Research. (2025). Premium Phone Cost Analysis: 2026 Outlook. (Report estimating manufacturing cost impacts associated with next-generation display integration.)
5. Apple Inc. (2025). Developer Documentation: TrueDepth Camera System v3. (Hypothetical internal document reference outlining projected capabilities of the next generation biometric sensors.)