توافق تاریخی گوگل و اپیک به ثمر رسید؛ دگرگونی بزرگ در اکوسیستم اندروید ۲۰۲۵

🌐 توافق تاریخی گوگل و اپیک؛ آغاز عصر تازه در اکوسیستم اندروید ۲۰۲۵

در حرکتی که می‌تواند قواعد بازی در جهان اپ‌های موبایل را از نو تعریف کند، شرکت‌های گوگل و اپیک گیمز پس از سال‌ها نزاع حقوقی در پرونده‌ای که توجه کل صنعت نرم‌افزار را به خود جلب کرده بود، سرانجام به توافقی جامع دست یافتند.

این معاهده جدید — که در صورت تأیید قاضی جیمز دوناتو از دادگاه فدرال شمال کالیفرنیا به اجرا درمی‌آید — نه‌تنها پایان اختلافی پنج‌ساله، بلکه آغاز دگرگونی بزرگی در مدل کسب‌وکار گوگل پلی استور و ساختار کارمزدهای اندروید خواهد بود.

⚖️ از شکایت اپیک تا آشتی جهانی؛ مسیر یک تحول تاریخی

نزاع میان گوگل و اپیک از آگوست ۲۰۲۰ آغاز شد؛ زمانی که اپیک در اقدامی جنجالی، سیستم پرداخت درون‌برنامه‌ای خود را به بازی Fortnite اضافه کرد تا کاربران، گوگل را در فرآیند پرداخت دور بزنند.

گوگل در واکنشی سریع، فورتنایت را از پلی استور حذف کرد و ماجرای حقوقی به راه افتاد که مرزهای بحث انحصار دیجیتالی را به چالش کشید.

در دسامبر ۲۰۲۳، هیئت منصفه دادگاه تشخیص داد که گوگل با «اعمال غیرقانونی انحصار» فروشگاه خود را به سیستم پرداخت Play Billing گره زده است.

این رأی پایه‌ی اصلی برای تغییر سیاست‌های گوگل در سال‌های بعد شد — اما توافق نوامبر ۲۰۲۵، همه‌چیز را از حالت داخلی آمریکا به سطحی جهانی ارتقا می‌دهد.

🪙 جزئیات توافق جدید؛ پایان انحصار و کاهش کارمزد

بر اساس متن اصلاح‌شده‌ی توافق، گوگل متعهد شده است تا مدل پرداخت درون‌برنامه‌ای خود را بازطراحی کند و کارمزد استاندارد را به‌صورت پله‌ای کاهش دهد:

• ۲۰ درصد برای تراکنش‌هایی که مزیت قابل توجهی در گیم‌پلی یا محتوا ایجاد می‌کنند،
• ۹ درصد برای دیگر خریدهای درون‌برنامه‌ای غیربازی،
• و در صورت پرداخت از طریق Play Billing، کارمزد اضافی ۵ درصد افزوده می‌شود.

گوگل می‌گوید این تغییرات هزینه‌ی خدمات (مثل امنیت و پلتفرم) را از هزینه‌ی پرداخت تفکیک می‌کند و شفافیت بیشتری به مدل درآمدی می‌بخشد.

اما مهم‌تر از آن، دسترسی آزادتر فروشگاه‌های جایگزین به اکوسیستم اندروید است. تا پیش از این، نصب فروشگاه‌های ثالث با پیغام‌های هشداردهنده و موانع امنیتی همراه بود؛ اما اکنون گوگل متعهد شده در نسخه‌ی بعدی اندروید، سیستم «Store Registration API» را ایجاد کند تا فروشگاه‌های ثبت‌شده بتوانند به‌صورت رسمی، ایمن و با تنها یک کلیک روی دستگاه کاربر نصب شوند.

🕊️ اپیک چه به دست آورد؟ پیروزی کامل بدون حکم نهایی

در ظاهر، گوگل زمام کنترل را حفظ کرده؛ اما در عمق ماجرا، پیروزی را می‌توان از آن اپیک دانست. زیرا:

1. گوگل دیگر حق ندارد توسعه‌دهندگان را به استفاده اجباری از سیستم پرداخت خود وادار کند.
2. توسعه‌دهندگان می‌توانند گزینه‌های پرداخت متعدد را در کنار Play Billing نمایش دهند.
3. گوگل دیگر نمی‌تواند زبان بازدارنده (مانند هشدار امنیتی غیرضروری) در نمایش روش‌های دیگر به‌کار برد.
4. کمپانی ها می‌توانند قیمت محصولات خود را در روش پرداخت غیربازی پایین‌تر قرار دهند.
5. فروشگاه‌های رقیب اجازه دارند از طریق API جدید به فهرست اپ‌های پلی استور برای جست‌وجو و ردیابی اپ‌ها دسترسی پیدا کنند.

به عبارتی، اتفاقی که اپیک در آرزو داشت در دادگاه به دست آورد، اکنون با مذاکره و اصلاح سیاست‌های سیستمی گوگل تحقق یافته است.

📅 بازه‌ی زمانی توافق؛ اجرای جهانی تا سال ۲۰۳۲

مطابق اسناد منتشرشده، مدت اعتبار این توافق هفت سال (تا ۳۰ ژوئن ۲۰۳۲ / ۱۰ تیر ۱۴۱۱) است و گوگل متعهد می‌شود سیاست‌های جدید را به‌صورت جهانی اعمال کند.

این نخستین بار است که گوگل سیاستی را نه فقط در بازار آمریکا بلکه در اروپا، آسیا و آمریکای جنوبی نیز تعمیم می‌دهد—حرکتی که به باور تحلیلگران، پیش درآمدی بر مقررات مالی مشترک در سطح جهان است.

💬 واکنش گوگل: «اختلافات پایان می‌یابد»

سمیر سمات، رئیس بخش اندروید در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد:

«این توافق به اختلافات طولانی میان دو شرکت پایان می‌دهد و در عین حال، به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد میان چند گزینه‌ی پرداخت شفاف و سازگار انتخاب کنند. ما به ارائه‌ی اکوسیستمی باز، امن و پایدار پایبند خواهیم ماند.»

سخنگوی اپیک نیز ضمن تأیید اصل توافق، این رویداد را «پیروزی برای آیندهٔ آزادی در پلتفرم‌های موبایل» نامید.

💵 مدل جدید کارمزد؛ شفافیت و انعطاف در خدمت توسعه‌دهندگان

طبق جزئیات منتشرشده، گوگل اکنون می‌تواند برای تراکنش‌هایی که از طریق وب‌سایت توسعه‌دهنده انجام می‌شود، در بازه‌ی ۲۴ ساعت پس از کلیک کاربر، سهم خود را دریافت کند.

اما اگر پرداخت به صورت مستقیم در سیستم جایگزین صورت گیرد، کارمزدی به گوگل پرداخت نمی‌شود—موضوعی که برای هزاران استارتاپ کوچک به معنی افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی سود خالص است.

گوگل همچنان حق دارد برای خدماتی مانند دامنه ابری، امنیت، به‌روزرسانی، و پشتیبانی زیرساختی کارمزد دریافت کند، اما این پرداخت اکنون از خرید درون‌برنامه‌ای جدا شده است.

🧱 بندهای کلیدی غیراقتصادی؛ شفافیت و رقابت سالم

توافق اصلاح‌شده علاوه بر بخش پرداخت، ویژگی‌های ضدانحصاری مهمی دارد:

• گوگل حق ندارد به سازندگان موبایل یا اپراتورها برای پیش‌نصب انحصاری Play Store پاداش دهد.
• توسعه‌دهندگان می‌توانند مستقیماً با کاربران خود در مورد قیمت‌ها و تخفیف‌ها خارج از فروشگاه مکاتبه کنند.
• گوگل باید تمام تغییرات را به‌صورت کاملاً شفاف در سند عمومی DevPolicy منتشر کند.
• بهره‌مندی از API های پرداخت و Store Register برای سازندگان کوچک بدون کارمزد خواهد بود.

📊 تأثیر احتمالی بر بازار جهانی اپ‌ها

به باور مؤسسه‌ی تحلیلی SensorTower، کاهش کارمزد گوگل می‌تواند در عرض یک سال بیش از ۳٫۵ میلیارد دلار از درآمد کل پلی استور بکاهد، اما در عوض رشد حجم تراکنش را تا ۳۰٪ افزایش خواهد داد.

برای توسعه‌دهندگان، این توافق به منزله‌ی افزایش سود عملیاتی و رقابت قیمت به‌نفع کاربر است.

🔄 تأثیر دومینویی؛ از اندروید تا اپ استور

کارشناسان باور دارند که موفقیت این توافق می‌تواند جریان مشابهی در پلتفرم‌های دیگر ایجاد کند.

اپل، سونی، مایکروسافت و نینتندو در سال ۲۰۲۴ با انتقادات مشابهی درباره‌ی انحصار سیستم پرداخت روبرو بودند.

اگر گوگل واقعاً مدل کم‌کارمزد جدید را در سطح جهانی تا ۲۰۳۲ حفظ کند، فشار شناختی و قانونی بر شرکت‌های رقیب برای اتخاذ رویکردی مشابه بسیار سنگین خواهد بود.

🔐 ابعاد حقوقی و نظارتی

قاضی جیمز دوناتو که در سال ۲۰۲۴ حکم اولیه به نفع اپیک صادر کرده بود، اکنون باید توافق اصلاح‌شده را بررسی و در صورت قبول، آن را به صورت دستور دائمی ابلاغ کند.

تحلیلگران حقوقی می گویند با توجه به سازگاری اکنون بخش‌های توافق با قوانین ضدانحصار ایالات متحده و اتحادیه‌ی اروپا، احتمال تأیید آن بسیار بالاست.

🧠 چشم‌انداز آینده؛ بازتعریف اندروید در عصر رقابت آزاد

اگر توافق به مرحله‌ی اجرا برسد، اندروید به صورت واقعی «پلتفرمی بازتر» خواهد شد—نه فقط در شعار.

در عمل، کاربران می‌توانند میان چند فروشگاه برنامه، چند گزینه پرداخت و چند ساختار قیمت انتخاب کنند؛ به ویژه در بازارهایی که کاربران به قیمت حساس هستند مانند هند، اندونزی یا برزیل.

این تحول همچنین ثبت‌کننده‌ی نقطه‌ی عطفی برای ارتباط گوگل با جامعه‌ی توسعه‌دهندگان است: از مدل کنترل‌گر به مدلی مشارکتی.

🧭 نگاه FarKooland Digital 2025:

توافق گوگل و اپیک، نماد پایان دوران «پلتفرم انحصاری» و آغاز دوران «اکوسیستم چندرگه» است—جایی که قدرت میان ارائه‌دهنده، توسعه‌دهنده و کاربر به نسبت متعادل بین است.

همچنان که جهان به‌سمت هوش مصنوعی مولد و پرداخت‌های غیرمتمرکز می‌رود، این گونه توافق‌ها استپ‌های نخستین دگرگونی در دهه‌ی آینده‌اند.

❓سؤالات متداول (FAQ Schema)

۱. این توافق میان گوگل و اپیک چه زمانی اعلام شد؟

در ۳ نوامبر ۲۰۲۵ (۱۳ آبان ۱۴۰۴) در بیانیه‌ای مشترک میان دو شرکت اعلام و به دادگاه فدرال تحویل شد.

۲. تاریخ انقضای توافق چه زمانی است؟

این توافق تا ۳۰ ژوئن ۲۰۳۲ (۱۰ تیر ۱۴۱۱) معتبر است و در صورت رضایت طرفین قابل تمدید می‌باشد.

۳. کارمزدهای جدید در پلی استور چقدر هستند؟

۹٪ برای خریدهای غیربازی، ۲۰٪ برای تراکنش‌های دارای مزیت بازی، و ۵٪ اضافی در صورت استفاده از سیستم پرداخت Play Billing.

۴. آیا اکنون می‌توان فروشگاه دیگری در اندروید نصب کرد؟

بله، در نسخه‌ی بعدی اندروید فروشگاه‌های ثبت‌شده رسمی می‌توانند با یک کلیک و بدون هشدار امنیتی نصب شوند.

۵. تأثیر این توافق بر کاربران چیست؟

کاربران به انتخاب بیشتر میان روش‌های پرداخت، قیمت‌های پایین‌تر و اپ‌های متنوع‌تر دسترسی خواهند داشت.

۶. آیا این توافق بر اپل و پلتفرم‌های دیگر تأثیر می‌گذارد؟

احتمالاً بله؛ فشار رقابتی و اجتماعی ممکن است اپل را نیز به کاهش کارمزدها یا بازکردن سیستم خود وادار کند.

۷. از دید مالی، چه شرکتی بیشتر منتفع می‌شود؟

در کوتاه‌مدت اپیک و توسعه‌دهندگان کوچک، اما در بلندمدت گوگل به دلیل افزایش تراکنش و اعتماد کاربران سود بیشتری خواهد برد.

۸. آیا این توافق نیاز به تأیید قضایی دارد؟

بله، قاضی جیمز دوناتو باید پس از جلسه‌ی دادرسی دسامبر ۲۰۲۵ توافق اصلاح‌شده را امضا و رسمیت بخشد.