تصمیم جنجالی ترامپ علیه چین؛ بزرگ‌ترین لیکوییدیشن تاریخ ارزهای دیجیتال رقم خورد!

⚡ تصمیم جنجالی ترامپ علیه چین؛ بزرگ‌ترین لیکوییدیشن تاریخ ارزهای دیجیتال رقم خورد!

بازار جهانی رمزارزها بار دیگر شاهد یکی از سنگین‌ترین سقوط‌های تاریخ خود بود؛ سقوطی که نه از درون فناوری بلکه از دل سیاست بین‌الملل آغاز شد. در پی اعلام رسمی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر وضع تعرفه‌های ۱۰۰درصدی بر کالاهای وارداتی از چین، زنجیره‌ای از واکنش‌های اقتصادی و روانی در بازار جهانی به راه افتاد که در کمتر از ۲۴ ساعت، بیش از ۹.۵۵ میلیارد دلار از موقعیت‌های باز معامله‌گران لیکویید شد و رکورد جدیدی در تاریخ کریپتو ثبت کرد.

این رخداد، نه‌تنها سنگین‌ترین موج لیکوییدیشن ثبت‌شده در داده‌های پلتفرم‌های معاملاتی است، بلکه از لحاظ گستردگی تأثیر، بیش از ۱.۵ میلیون کاربر فعال در صرافی‌های بزرگ جهان را درگیر کرد. بسیاری از تحلیلگران این رویداد را «زلزله‌ای سیاسی ـ مالی» توصیف کردند که نشان می‌دهد دیگر رمزارزها از نوسانات سیاسی قدرت‌های بزرگ در امان نیستند.

🇺🇸 تصمیم غیرمنتظره ترامپ؛ آغاز دومین جنگ سرد اقتصادی؟

ترامپ در پست خود در شبکه اجتماعی Truth Social، تصمیم دولتش را واکنشی مستقیم به اقدام اخیر چین دانست؛ اقدامی که طی آن، پکن محدودیت‌های سختی بر صادرات مواد خاکی کمیاب (Rare Earth Elements) وضع کرد. این عناصر حیاتی برای تولید تراشه، باتری و موتورهای الکتریکی، ستون فقرات صنایع نوآوری آمریکا محسوب می‌شوند.

ترامپ با بیان اینکه «چین دیگر نباید بازرگانی منصفانه را زیر پا بگذارد»، تأکید کرد:

«از اول نوامبر، هر محصول ساخت چین با تعرفه‌ای ۱۰۰ درصدی مواجه خواهد شد مگر اینکه پکن سیاست صادرات خود را تغییر دهد.»

به باور تحلیلگران، این تصمیم می‌تواند دومین مرحله از جنگ تجاری بین آمریکا و چین را آغاز کند. اما چیزی که کم‌تر انتظار می‌رفت، تأثیر فوری آن بر بازار رمزارزها بود؛ بازاری که به ظاهر مستقل از نظام‌های سنتی اقتصادی عمل می‌کند، اما در عمل به شدت از روان بازارهای کلان تغذیه می‌شود.

📉 سقوط لحظه‌ای بازار؛ ۹.۵۵ میلیارد دلار نابودی در تنها ۲۴ ساعت

طبق داده‌های منتشرشده توسط پلتفرم آماری «CoinGlass»، از زمان اعلام رسمی تعرفه‌های جدید تا بسته‌شدن بازارهای آسیایی، بالغ بر ۹.۵۵ میلیارد دلار از موقعیت‌های باز معامله‌گران لیکویید شد.

در این میان:

• ۸ میلیارد دلار مربوط به پوزیشن‌های خرید (Long Positions) بود.
• حدود ۱.۵۵ میلیارد دلار نیز به لیکویید شدن پوزیشن‌های فروش (Short Positions) اختصاص داشت.

بیشترین آسیب به موقعیت‌های مبتنی بر اهرم‌های سنگین (Leveraged Positions) وارد شد. در مجموع، بیش از ۱۹ میلیارد دلار از موقعیت‌های اهرمی بسته شد که نشانه‌ای از سقوط بی‌سابقه‌ی اطمینان در میان معامله‌گران حرفه‌ای محسوب می‌شود.

💣 بیت‌کوین و اتریوم، قربانیان اصلی این سقوط جهانی

همان‌طور که در اکثر بحران‌های بزرگ رمزارزی مشاهده شده، دو غول بازار یعنی بیت‌کوین (BTC) و اتریوم (ETH) در کانون این طوفان قرار داشتند.

• برای بیت‌کوین، حدود ۱.۳۷ میلیارد دلار لیکویید شد، و قیمت آن پس از برخورد با فشار شدید فروش، از سقف تاریخی ۱۲۵,000 دلار به محدوده‌ی ۱۱۳,000 دلار سقوط کرد؛ یعنی افت ۱۲ درصدی در کمتر از یک روز.
• اتریوم نیز با زیانی معادل ۱.۲۶ میلیارد دلار مواجه شد و قیمتش از مرز ۶,500 دلار به حدود ۵,740 دلار عقب‌نشینی کرد.

در بازارهای مشتقه، فشار فروش منجر به سقوط نرخ Funding به زیر صفر شد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد معامله‌گران ترجیح می‌دهند در کوتاه‌مدت حتی با زیان، از موقعیت‌های باز خارج شوند.

📊 اثر زنجیره‌ای در آلت‌کوین‌ها؛ از سولانا تا ریپل

طوفان لیکوییدیشن تنها به بیت‌کوین و اتریوم محدود نماند. آلت‌کوین‌ها نیز با سقوط‌های شدید مواجه شدند:

• Solana (SOL) حدود ۱۸ درصد افت کرد.
• Ripple (XRP) کاهش ۹ درصدی را تجربه نمود.
• Polygon (MATIC) و Avalanche (AVAX) مجموعاً بیش از ۲۵ درصد ارزش خود را از دست دادند.

صرافی‌های بزرگ نظیر Binance، Bybit و OKX در ساعات اولیه‌ی بحران مجبور به اجرای توقف موقت برداشت‌ها شدند تا از زنجیره‌ی لیکویید شدن اهرمی جلوگیری کنند. در برخی پلتفرم‌ها حتی APIهای تحلیلی برای چند ساعت از دسترس خارج شد.

🧠 بازتاب سیاسی در کریپتو؛ چرا تصمیم تجاری آمریکا بازار دیجیتال را لرزاند؟

در نگاه نخست، سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا ارتباط مستقیمی با رمزارزها ندارد. اما باید توجه داشت که اکوسیستم کریپتو امروز به‌شدت در هم‌تنیده با شاخص‌های کلان اقتصادی است. سرمایه‌گذاران نهادی (Institutional Investors) بخش بزرگی از دارایی‌های دیجیتال را با پشتوانه‌ی شرکت‌های متمرکز در آسیا نگهداری می‌کنند.

تصمیم ترامپ برای اعمال تعرفه‌ی صددرصدی، نگرانی از کاهش نقدینگی زنجیره تأمین آسیایی را افزایش داده و به‌طور غیرمستقیم، فشار روانی شدیدی بر بازار کریپتو وارد کرده است. این فشار باعث شد بسیاری از صندوق‌های بزرگ، موقعیت‌های باز خود را ببندند، جز در مورد دارایی‌های مبتنی بر دلار.

به‌عبارت دیگر، این بحران نشان داد که مرز میان اقتصاد سنتی و دیجیتال دیگر شفاف نیست؛ سیاست تجاری، مستقیماً بر ارزش دارایی‌های بلاک‌چینی اثرگذار است.

📉 تحلیل تکنیکال؛ بیت‌کوین در منطقه‌ی فروش بیش‌ازحد

بررسی داده‌های فنی نشان می‌دهد شاخص RSI (شاخص قدرت نسبی) بیت‌کوین در تایم‌فریم روزانه به زیر ۳۰ واحد سقوط کرده؛ سطحی که در تحلیل تکنیکال به عنوان محدوده‌ی فروش بیش‌ازحد (Oversold) شناخته می‌شود.

از طرف دیگر، شاخص MACD نیز تقاطع نزولی شدیدی را بین منحنی سیگنال و منحنی میانگین نشان می‌دهد که معمولاً با دوره‌های اصلاح سنگین همراه است. اگر بازیابی روانی بازار در کوتاه‌مدت رخ ندهد، تحلیلگران احتمال ادامه‌ی ریزش را تا محدوده‌ی ۱۰۵,000 دلار مطرح کرده‌اند.

🐋 بازی نهنگ‌ها؛ سود ۱۹۰ میلیون دلاری در میان طوفان

در میان خسارت گسترده‌ی معامله‌گران خرد، یک نهنگ بزرگ در صرافی HyperLiquid توانست با ورود هوشمندانه به موقعیت‌های فروش (Short) درست پیش از آغاز سقوط، حدود ۱۹۰ میلیون دلار سود خالص کسب کند. داده‌های بلاک‌چینی نشان می‌دهد این حساب در فاصله‌ی کمتر از سه ساعت، حجم معاملات خود را از ۱.۲ میلیارد دلار به ۳.۵ میلیارد دلار رسانده است.

رفتار این نهنگ و زمان دقیق ورود او، بسیاری از تحلیلگران را به فرضیه‌ی «دسترسی زودهنگام به اطلاعات سیاسی» سوق داده است؛ موضوعی که اگر تأیید شود، می‌تواند به پرونده‌ای جدی درباره‌ی تداخل اطلاعات دولتی با بازار غیرمتمرکز تبدیل گردد.

🪙 واکنش صرافی‌ها و پلتفرم‌های متمرکز

صرافی‌های بزرگ جهان در واکنش به این بحران، چند اقدام فوری انجام دادند:

1. کاهش موقت سطح اهرم از ×100 به ×20 برای جلوگیری از لیکویید گسترده؛
2. افزایش نرخ وثیقه مورد‌نیاز در معاملات مشتقه؛
3. توقف موقت برداشت در شبکه‌های BTC و ETH برای جلوگیری از حملات ازدحامی؛
4. اجرای مکانیزم جدید «Auto‑Deleveraging» که موقعیت‌های پرریسک را به‌صورت خودکار می‌بندد.

برخی صرافی‌های غیرمتمرکز نیز اعلام کردند برای مدت کوتاهی قراردادهای هوشمند خود را در حالت محدود اجرا کرده‌اند تا از زنجیره‌ی خطا جلوگیری شود.

🏦 واکنش نهادهای مالی و دولت‌های دیگر

واکنش‌های بین‌المللی نیز در حال شکل‌گیری است. بورس هنگ‌کنگ در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم «نشانه‌ی ورود اقتصاد جهانی به مرحله‌ی بی‌ثباتی جدید» است. در همان حال، وزارت اقتصاد چین تهدید کرده که در صورت تداوم تعرفه‌ها، ارز دیجیتال ملی چین (e‑CNY) را برای مبادلات بین‌مرزی با کشورهای شرقی توسعه می‌دهد تا وابستگی به دلار را کاهش دهد.

در آمریکا، برخی سناتورها تصمیم ترامپ را «احساسی و خطرناک» خوانده‌اند و هشدار داده‌اند که این اقدام می‌تواند به سقوط بازار سهام نیز سرایت کند. با این حال، کاخ سفید تأکید کرده که هدف اصلی طرح، حمایت از تولید داخلی و فناوری‌های استراتژیک است.

💬 دیدگاه تحلیلگران؛ از شوک تا فرصت

تحلیلگران بیت‌کوین باور دارند که هر شوک بزرگ در بازار، معمولاً فرصت‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند. به‌گفته‌ی مایکل فان دوپوپ (کارشناس مطرح بازار کریپتو):

«اگرچه این سقوط شدید بود، اما نوسان بالا باعث خواهد شد تا سرمایه‌های نقدی تازه وارد بازار شوند. بیت‌کوین احتمالاً در بازه‌ی دو تا سه هفته آینده سطح تعادلی جدیدی تشکیل می‌دهد.»

برخی دیگر معتقدند که در صورت رفع تنش میان آمریکا و چین تا پایان ماه اکتبر، بازار رمزارزها سریع‌تر از سایر بازارها بازیابی خواهد شد، زیرا زمینه‌ی ورود مجدد سرمایه‌گذاران خرد فراهم می‌شود.

🌐 تأثیر روانی و فرهنگی این رویداد بر جامعه کریپتو

رویداد لیکوییدیشن اخیر، بار دیگر نقش روان جمعی معامله‌گران را در نوسانات دیجیتال آشکار کرد. با انتشار خبر تعرفه‌ها، حجم جست‌وجوی عبارت‌های «Trump China Crypto» در گوگل بیش از ۷۰۰ درصد افزایش یافت. کاربران Reddit و X (توئیتر سابق) نیز در کمتر از ۴ ساعت، بیش از ۸۵۰ هزار پست مرتبط با اصطلاح “Liquidation Wave” منتشر کردند.

چنین حجم از توجه رسانه‌ای، فشار روانی مضاعفی بر بازار وارد می‌کند و الگوریتم‌های معاملاتی مبتنی بر Sentiment Analysis نیز همین داده‌ها را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار می‌دهند؛ عاملی که گاه خود به تشدید نوسان منجر می‌شود.

🔮 پیش‌بینی آینده؛ آیا آرامش بازمی‌گردد؟

ترامپ در ادامه‌ی سخنانش اشاره کرد که در صورت تغییر سیاست اقتصادی چین تا ۱ نوامبر ۲۰۲۵، احتمال لغو تعرفه‌ها وجود دارد. اما کارشناسان معتقدند حتی اگر این اتفاق بیفتد، اثر روانی و مالی بحران فعلی تا مدتی باقی خواهد ماند.

در نتیجه، بازار رمزارزها ممکن است تا هفته‌های آینده شاهد حرکات نوسانی و معاملات با حجم پایین باشد. برخی داده‌ها حتی نشان می‌دهد ورود سرمایه‌ی نهادی جدید به بازار تا لحاظ نشدن اثرات این بحران در ترازنامه‌ها، متوقف خواهد ماند.

با این حال، سابقه نشان داده است که پس از هر سقوط شدید، بازار کریپتو در بازه‌ی میان‌مدت به تعادل نسبی بازمی‌گردد. بزرگی این لیکوییدیشن، هرچند دردناک، شاید آغازگر مرحله‌ای تازه در بلوغ رفتار سرمایه‌گذاران باشد.

❓ سؤالات متداول (FAQ)

۱. علت اصلی لیکوییدیشن بزرگ اخیر در بازار رمزارزها چه بود؟

اعلام تصمیم ترامپ مبنی بر اعمال تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی علیه کالاهای چینی که موجب شوک روانی و فرار سرمایه از بازار کریپتو شد.

۲. چه میزان سرمایه در این رویداد از بین رفت؟

در مجموع حدود ۹.۵۵ میلیارد دلار از موقعیت‌های باز معامله‌گران بسته شد و بیش از ۱۹ میلیارد دلار از معاملات اهرمی حذف گردید.

۳. بیت‌کوین چقدر افت کرد؟

قیمت بیت‌کوین از ۱۲۵ هزار دلار به حدود ۱۱۳ هزار دلار رسید؛ یعنی حدود ۱۲ درصد کاهش در کمتر از یک روز.

۴. بیشترین آسیب را کدام ارزها دیدند؟

بیت‌کوین، اتریوم، سولانا، ریپل و پولیگان بیشترین حجم لیکویید را تجربه کردند.

۵. آیا احتمال بازگشت قیمت‌ها وجود دارد؟

تحلیلگران معتقدند در صورت کاهش تنش میان دو کشور، احتمال بازیابی تدریجی تا اواخر نوامبر وجود دارد.

۶. نهنگ سودآور این بحران چه کسی بود؟

یک معامله‌گر بزرگ در صرافی HyperLiquid با اتخاذ موقعیت فروش پیش از سقوط، ۱۹۰ میلیون دلار سود کسب کرد.

۷. وضعیت شاخص‌های فنی بیت‌کوین فعلاً چگونه است؟

RSI در محدوده‌ی فروش بیش‌ازحد و MACD در حالت تقاطع نزولی قرار دارد؛ نشانه‌ای از فشار سنگین فروش.

۸. واکنش چین به تصمیم ترامپ چه بود؟

وزارت اقتصاد چین اعلام کرده در صورت تداوم تعرفه‌ها، توسعه‌ی ارز دیجیتال ملی e‑CNY را تسریع خواهد کرد تا وابستگی به دلار را کاهش دهد.

۹. صرافی‌ها چه اقداماتی برای کنترل بحران انجام دادند؟

کاهش اهرم‌ها، توقف برداشت موقت و فعال‌سازی سیستم Auto‑Deleveraging برای کنترل ریسک گسترده.

۱۰. آیا این رخداد قابل تکرار است؟

بستگی به روند روابط تجاری آمریکا و چین دارد؛ هر تنش سیاسی بزرگ می‌تواند دوباره اثر مشابهی بر بازار کریپتو بگذارد.