زنگ خطر در چین؟ بازار موبایل بزرگ‌ترین کشور جهان در مرز رکود قرار گرفت

بازار موبایل چین در لبه‌ی رکود؛ آیا بزرگ‌ترین بازار جهان در حال تغییر مسیر است؟

بازار موبایل چین، بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین بازار گوشی‌های هوشمند در جهان، وارد مرحله‌ای حساس و غیرقابل پیش‌بینی شده است. در حالی‌ که نشانه‌های اولیه از کاهش جزئی فروش و اشباع تقاضا حکایت دارند، تحرکات برندهای مطرح مانند شیائومی، اپل، هواوی و اوپو ممکن است این سکون موقت را به جهشی تازه تبدیل کند.

پرسش اصلی اکنون این است: آیا افت فعلی نشانه‌ی رکود واقعی است یا سکوتی پیش از بازگشت دوباره‌ی رشد؟

افت خفیف در اعداد، ولی پیامدهای بزرگ در پیش رو

طبق تازه‌ترین گزارش مؤسسه‌ی IDC China، عرضه‌ی گوشی هوشمند در سه‌ماهه‌ی سوم سال ۲۰۲۵ به ۶۸٫۴۶ میلیون دستگاه رسید؛ رقمی که در ظاهر تنها ۰٫۵ درصد کمتر از سال گذشته است. اما پشت این عدد کوچک، نشانه‌ای نگران‌کننده از تغییر رفتار مصرف‌کننده و چرخش راهبرد برندها نهفته است.

سه‌ماهه‌ی سوم معمولاً فصل کم‌رمقی برای بازار چین است — اما امسال شرایط متفاوت بوده است.

کاهش تعداد معرفی گوشی‌های جدید، حذف بخشی از یارانه‌های دولتی و افزایش هزینه‌های زندگی موجب شد میلیون‌ها کاربر تصمیم بگیرند خرید یا ارتقای گوشی‌شان را به تعویق بیندازند. در واقع، بازار نه دچار فروپاشی ناگهانی، بلکه درگیر نوعی “خستگی تکنولوژیک” شده است.

چرا رکود از درگاه کاربر آغاز شد؟

در سال‌های گذشته، کاربران چینی از پیشگام‌ترین مصرف‌کنندگان فناوری جدید بودند. اما اکنون میانگین طول عمر استفاده از گوشی هوشمند در چین از ۲۳ ماه در سال ۲۰۲۲ به ۳۱ ماه در سال ۲۰۲۵ رسیده — یعنی مردم دیرتر به فکر خرید مدل جدید می‌افتند.

دلایل این روند شامل:

1. کاهش نوآوری‌های ملموس: پرچمداران جدید تفاوت چشمگیری نسبت به نسل قبل ندارند.
2. افزایش قیمت میان‌رده‌ها: میان‌رده‌های ۲۰۲۵ عملاً به محدوده‌ی قیمتی پرچمداران ۲۰۲۳ رسیده‌اند.
3. بهبود دوام سخت‌افزار: گوشی‌های نسل جدید کمتر دچار افت عملکرد می‌شوند، در نتیجه نیاز به ارتقا کمتر حس می‌شود.
4. عدم اطمینان اقتصادی: رشد آهسته‌ی اقتصاد چین و نگرانی از بازار کار باعث افزایش احتیاط در هزینه‌کرد خانوارها شده است.

داینامیک رقابت میان برندها؛ نبرد درون مرزها

رتبه‌بندی برندها در سه‌ماهه‌ی سوم ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که رقابت در بازار چین شدیدتر از همیشه است و هیچ برند مطمئنی برای صدرنشینی وجود ندارد.

تحلیل:

ویوو با وجود حفظ جایگاه نخست، بیشترین افت را تجربه کرده و به‌وضوح در حال ازدست‌دادن شتاب خود در بخش میان‌رده است. اپل اما توانست برخلاف جریان بازار رشد جزئی ۰٫۶ درصدی داشته باشد، هرچند کارشناسان می‌گویند مدل‌های آینده سری iPhone 17 نقش حیاتی در حفظ این روند دارند.

در سوی دیگر، هواوی همچنان در حال تقویت زنجیره‌ی داخلی تراشه‌های Kirin 9200S است، اما کمبود موجودی در بازار داخلی مانع رشد بیشترش شد.

شیائومی؛ برند انعطاف‌پذیر در برابر رکود

یکی از نکات مثبت سه‌ماهه‌ی اخیر معرفی زودهنگام سری شیائومی ۱۷ بود. این اقدام باعث شد شرکت بتواند اثر فصلی رکود پاییز را بشکند.

انتشار این سری در ماه سپتامبر (شهریور و مهر ۱۴۰۴) — یعنی حدود یک ماه زودتر از زمان معمول — استراتژی هوشمندانه‌ای بود که هدفش جذب بازار قبل از رویداد فروش بزرگ Double Eleven (11.11) بود.

به گفته‌ی بخش تحلیل Farcoland، این سیاست زمان‌بندی زودهنگام باعث شد شیائومی در شبکه‌های اجتماعی چینی مانند Weibo، ۲۱٪ افزایش تعامل کاربران را تجربه کند و حس «تازه‌بودن برند» را حفظ کند، هرچند در نهایت رشد فروش فیزیکی کمتر از انتظار بود.

Double Eleven؛ امید آخر برندها برای احیای تقاضا

رویداد فروش بزرگ “Double Eleven” (۱۱ نوامبر) هرساله یکی از نقاط عطف در بازار تجارت الکترونیکی چین است. اما تحلیلگران امسال نسبت به تأثیر واقعی آن خوش‌بین نیستند.

آرتور گو، تحلیلگر ارشد IDC، در گفت‌وگویی ذکر کرده:

«با توجه به شرایط اقتصادی نامطمئن و کاهش قدرت خرید گروه‌های سنی زیر ۳۰ سال، بعید است Double Eleven بتواند جهش چشمگیری در تقاضا ایجاد کند.»

بااین‌حال خرده‌فروشان بزرگ چون JD.com و Tmall تخفیف‌های شدید و بسته‌های جایزه‌ای با همکاری اپراتورهای 5G معرفی کرده‌اند تا با ترکیب فروش سخت‌افزار + اشتراک خدمات ابری خریداران را ترغیب کنند. این روش احتمالاً الگوی جدید فروش در دوران پسارکودی خواهد شد.

هواوی: بازگشت به صحنه با تراشه‌های بومی و سیاست خودکفایی

هواوی همچنان سومین برند بزرگ چین است و با وجود محدودیت‌های شدید بین‌المللی، یکی از نمادهای خودباوری صنعتی این کشور باقی مانده است.

در سه‌ماهه‌ی مورد بحث، برند Mate 70 Pro+ با تراشه‌ی بومی Kirin 9200S Ultra تنها در سه روز ۸۵۰هزار پیش‌خرید ثبت کرد.

بااین‌حال، تولید محدود و نبود تراشه‌های کافی باعث کاهش ۱ درصدی عرضه شد. اما تحلیلگران Farcoland پیش‌بینی می‌کنند در صورت رفع گلوگاه‌های زنجیره تأمین در سه‌ماهه‌ی چهارم، هواوی می‌تواند حتی جایگاه دوم بازار را از اپل پس بگیرد.

اپل و جنگ پنهان در لایه‌های لوکس

اپل دومین برند پرفروش چین در تابستان ۲۰۲۵ بوده است، اما حفظ این جایگاه آسان نیست. سیاست قیمت‌گذاری بالای آیفون ۱۶ پرو در کنار محدودیت واردات برخی قطعات و رقابت شدید برندهای بومی پریمیوم (به‌ویژه Honor Magic 7 Ultimate) باعث شده رشد اپل نسبت به سال پیش تنها ۰٫۶٪ باشد.

مؤسسه Counterpoint می‌گوید عملکرد اپل در چین بیش از هر بازار دیگری به رفتار مصرف‌کنندگان «شهرهای درجه دو» وابسته است — جایی که سیاست‌های تخفیفی هواوی و ویوو به‌سرعت بر تقاضای اپل تأثیر می‌گذارند.

به عبارت دیگر، آینده‌ی اپل در چین نه‌تنها به فناوری بلکه به انعطاف قیمتی و همکاری با پلتفرم‌های محلی وابسته است.

تازه‌واردان؛ برندهایی که آرام می‌تازند

بازار چین در سال ۲۰۲۵ فقط میدان بازی برندهای بزرگ نیست.

برندهایی چون Transsion (Tecno) و Realme با تمرکز بر شهرهای کوچک و قیمت‌های زیر ۲۰۰ دلار موفق شدند ۳٫۵٪ سهم جمعی بازار را از برندهای قدیمی‌تر بگیرند. این تحول تدریجی اما مهم است، زیرا نشان می‌دهد پتانسیل رشد در بخش پایین‌رده هنوز از بین نرفته و می‌تواند توازن بازار را در سال ۲۰۲۶ تغییر دهد.

نقش اقتصاد کلان در کاهش تقاضا

باتوجه به کاهش رشد اقتصادی چین به ۴٫۴٪ در سال ۲۰۲۵ (در مقابل ۵٫۲٪ در ۲۰۲۳)، مصرف‌کنندگان محافظه‌کارتر شده‌اند.

افزایش قیمت مسکن، فشار هزینه‌های آموزشی و کاهش نرخ زاد‌و‌ولد، همگی موجب شده گروه سنی اصلی خریداران موبایل (۱۸ تا ۳۵ سال) کمتر مایل به خرید مدل‌های لوکس باشند. این عامل یکی از دلایل اصلی تغییر ترکیب بازار از پریمیوم به میان‌رده است.

در پاسخ به این وضعیت، شرکت‌ها در حال بازنگری راهبردهای خود هستند:

• کاهش انباشت موجودی (Inventory Optimization)
• تمرکز بر AI داخلی و خدمات ابری جانبی
• توسعه‌ی مدل‌های با دوام‌تر برای کاهش نارضایتی مصرف‌کننده.

نگاه Farcoland Digital: رکود یا گذار ساختاری؟

از دیدگاه تحلیلی،‌ آنچه در بازار چین رخ می‌دهد نه یک رکود کلاسیک، بلکه گذار طبیعی از فاز رشد مصرفی به فاز بلوغ تکنولوژیک است.

بازار اکنون به جای «افزایش تعداد گوشی»، درگیر «افزایش کیفیت تجربه» است.

برندهایی که بتوانند:

1. خدمات دیجیتال یکپارچه (Cloud + AI) ارائه دهند،
2. ارتباط نزدیک‌تری با اکوسیستم‌های زندگی هوشمند برقرار کنند،
3. و در عین حال ارزش قیمتی را حفظ کنند،

در سال‌های آینده پیروز خواهند بود.

🔍 پرسش‌های متداول (FAQ)

۱. آیا بازار موبایل چین واقعاً وارد رکود شده است؟

خیر، رکود کامل هنوز اتفاق نیفتاده، اما داده‌ها نشانه‌ای از کندی رشد و اشباع کوتاه‌مدت را نشان می‌دهند. این وضعیت بیشتر به گذار به بازار بالغ شباهت دارد.

۲. چه عواملی باعث کاهش اخیر فروش شدند؟

اصلی‌ترین دلایل شامل حذف یارانه‌های دولتی، کاهش مدل‌های جدید در تابستان، افت توان خرید خانوارها و طولانی‌تر شدن چرخه‌ی تعویض گوشی است.

۳. کدام برند در حال حاضر رهبر بازار چین است؟

ویوو با سهم ۱۷٫۲ درصدی رتبهٔ نخست را دارد، اما اپل و هواوی در فاصله‌ای بسیار نزدیک به آن حرکت می‌کنند.

۴. نقش رویداد Double Eleven در بهبود بازار چیست؟

رویداد Double Eleven می‌تواند فروش را برای مدت کوتاه تقویت کند، اما تحلیلگران معتقدند اثر آن در ۲۰۲۵ کمتر از سال‌های قبل خواهد بود.

۵. آیا برندهای خارجی مثل اپل در خطر هستند؟

اپل همچنان موفق است، اما افزایش رقابت برندهای داخلی پریمیوم مانند Honor و Huawei فشار زیادی بر آن وارد کرده است.

۶. آینده‌ی هواوی چگونه پیش‌بینی می‌شود؟

در صورت پایداری زنجیره تأمین تراشه و ادامه‌ی استقبال از سری Mate، هواوی می‌تواند سهم خود را تا پایان ۲۰۲۵ به بالای ۱۷٪ برساند.

۷. تأثیر شرایط اقتصادی چین بر بازار موبایل چیست؟

کاهش رشد اقتصادی، افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش یارانه‌ها مستقیماً باعث افت توان خرید و تاخیر در تعویض دستگاه‌ها شده‌اند.

۸. آیا می‌توان انتظار رونق دوباره در سال ۲۰۲۶ داشت؟

بله، انتظار می‌رود با ورود نسل جدید گوشی‌های مجهز به AI داخلی و استقرار شبکه‌های 5.5G، بازار از نیمه‌ی ۲۰۲۶ دوباره وارد مسیر رشد شود.