انرژی و محیط زیست

آلودگی هوای خانه توسط سوسک‌ها: سموم باکتریایی و چالش‌های سلامت تنفسی سوسک‌ها، فراتر از یک مزاحم بصری سوسک‌ها (Order: Blattodea) قرن‌هاست که هم‌زیستی ناخواسته با انسان‌ها داشته‌اند. اغلب، تمرکز اصلی بر جنبه‌های بصری، انزجار، یا انتقال مستقیم بیماری‌ها از طریق تماس مکانیکی (مانند انتقال سالمونلا از طریق پاها) بوده است. با این حال، یکی از مهم‌ترین و اغلب نادیده گرفته‌شده‌ترین تهدیدات ناشی از آلودگی سوسک‌ها، تأثیر آن‌ها بر کیفیت هوای داخل خانه (IAQ) است. این مقاله به بررسی عمیق مکانیزم‌های انتشار سموم باکتریایی و آلرژن‌های ناشی از سوسک‌ها در محیط خانه، پیامدهای تنفسی، و راهکارهای جامع کنترل می‌پردازد. آلودگی هوا در فضاهای بسته می‌تواند تا ۵ برابر بیشتر از هوای بیرون باشد. در این میان، وجود سوسک‌ها نه تنها به دلیل فضولات آن‌ها ...

ریشه‌های تکاملی جنگ در حیوانات؛ چگونه نبرد ده‌ساله شامپانزه‌ها به گسترش قلمرو و شکوفایی جمعیت انجامید؟ در نگاه نخست، تصور جنگ به‌عنوان رفتاری سازمان‌یافته در میان حیوانات شاید دور از ذهن به نظر برسد. اما پژوهش‌های چند دهه گذشته تصویر کاملاً متفاوتی از رفتارهای اجتماعی پستانداران غیرانسانی به‌ویژه شامپانزه‌ها ارائه داده‌اند. شامپانزه‌ها نه‌تنها دارای ساختارهای اجتماعی پیچیده هستند، بلکه در برخی شرایط وارد سلسله‌ای از درگیری‌های گروهی، حملات هماهنگ و حذف رقبا می‌شوند؛ الگوهایی که شباهت‌های عجیبی به جنگ در انسان دارند. یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های این رفتار، جنگ طولانی‌مدت میان گروه نگوگو در پارک ملی کیباله اوگاندا با گروه‌های همسایه است—درگیری‌ای که ۱۰ سال طول کشید و پیامدهای تکاملی مهمی برای این جمعیت به‌همراه داشت. در ا ...

راز طوفان‌های زیردریایی و ذوب یخچال روز قیامت ۱. وقتی دریا از درون می‌جوشد در اعماق سرد و تاریک جنوبگان، جایی که سکوت ابدی یخ و آب بر جهان حکم می‌راند، نیرویی پنهان در کار است؛ طوفان‌هایی نامرئی که نه بر سطح، بلکه در بطن اقیانوس شکل می‌گیرند. این جریان‌های شور و پرتلاطم، لایه‌های محافظ یخچال عظیم توایتز — معروف به «یخچال روز قیامت» — را از پایین می‌جوشانند و در سکوت، یکی از بزرگ‌ترین نشانه‌های فروپاشی اقلیمی زمین را رقم می‌زنند. پژوهش تازه‌ای که اخیراً در مجله‌ی معتبر Nature Geosciences منتشر شده است، شواهد غیرقابل انکاری ارائه می‌دهد: این طوفان‌های زیردریایی به‌تنهایی مسئول نزدیک به یک‌پنجم کل ذوب یخ در منطقه‌ی توایتز و همسایه‌اش، یخچال پاین‌آیلند، هستند. این یافته نه تنها یک ملاحظه‌ی علمی جدید است، بلکه نگاه ما به آینده ...

اژدهایان بادبانی؛ شگفتی‌های زنده از عصر دایناسورها بازماندگان دوران باستان در قلب جنگل‌های استوایی در گوشه‌های تاریک و مرطوب جنگل‌های استوایی جنوب‌شرقی آسیا، جانوری زندگی می‌کند که در نگاه نخست، بیننده را به سفری به میلیون‌ها سال پیش می‌برد. اژدهایان بادبانی (Hydrosaurus) چنان شکوه، قدرت و رازآلودگی در قامت خود دارند که نمی‌توان باور کرد از دل قرن بیست‌و‌یکم سر برآورده‌اند. این خزندگان شگفت‌انگیز، همانند بازمانده‌ای از جهان دایناسورها، با دم بادبانی، ستون فقرات تیغ‌دار و نگاه نافذ خود، گویی از اعماق تاریخ طبیعت برخاسته‌اند تا یادآور تبار باستانی خزندگان باشند. در حالی‌که بسیاری از خزندگان امروزی سبک و زمینی هستند، اژدهای بادبانی ساختاری پیچیده و چندمنظوره دارد که ترکیبی از زیبایی تکاملی، تطبیق زیست‌محیطی و رفتار شبه‌افسانه‌ ...