انرژی و محیط زیست

تغییرات عظیم در چرخه آب چین ناشی از جنگل‌کاری؛ واکاوی پیچیدگی‌ها و پیامدها پروژه‌های عظیم جنگل‌کاری و سبزسازی در جمهوری خلق چین، که با هدف مقابله با بیابان‌زایی، کنترل فرسایش خاک و بهبود شرایط اقلیمی آغاز شده‌اند، پیامدهای ژرف و گسترده‌ای بر دینامیک منطقه‌ای و جهانی چرخه آب (Hydrological Cycle) داشته‌اند. این مقاله با رویکردی تحلیلی و بر اساس الگوی Science-Insight 2025، به بررسی سازوکارهای علمی این تغییرات می‌پردازد. تمرکز اصلی بر چگونگی تأثیر افزایش پوشش گیاهی بر تبخیر و تعرق (Evapotranspiration - ET)، جابه‌جایی رطوبت در مقیاس‌های منطقه‌ای و قاره‌ای، و نهایتاً بازتوزیع نامتوازن منابع آبی در حوضه‌های مختلف چین است. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهند که در حالی که مناطق خشک و نیمه‌خشک شمال غرب شاهد افزایش رطوبت محلی و تغییرات در الگ ...

عربستان ۱۰۰ هزار سال پیش شبه‌جزیره عربستان، که امروزه عمدتاً با تصویر بیابان‌های خشک، تپه‌های شنی بی‌کران و شرایط اقلیمی خشن شناخته می‌شود، در حافظه جمعی ما به عنوان مکانی سخت و دورافتاده نقش بسته است. اما دیدگاه‌های باستان‌شناسی و زمین‌شناسی اخیر، پرده از تاریخی کاملاً متفاوت برمی‌دارند؛ تاریخی که در آن، این سرزمین خشک و سوزان، زیستگاهی پررونق، با دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و پوشش گیاهی غنی بوده است. این مقاله به تفصیل به بررسی شواهد علمی می‌پردازد که نشان می‌دهند عربستان حدود ۱۰۰ هزار سال پیش، یعنی در اواخر دوره پلیستوسن میانی، بستری مناسب برای تمدن‌های اولیه انسانی و تنوع زیستی چشمگیر بوده است. این کشفیات نه تنها تصور ما از جغرافیای گذشته خاورمیانه را متحول می‌سازند، بلکه نقش حیاتی این منطقه را در مسیرهای مهاجرت انسان‌های مدرن ...

تراژدی سوماترا ۲۰۲۵ فاجعه سیل ویرانگر دسامبر ۲۰۲۵ در جزیره سوماترا، اندونزی، نه تنها یک بحران طبیعی، بلکه زنگ خطری جدی برای جهان در مواجهه با تشدید بحران‌های اقلیمی بود. این حادثه که با بارش‌های بی‌سابقه و در پی آن رانش زمین‌های وسیع و طغیان رودخانه‌ها به وقوع پیوست، به سرعت ابعادی فراتر از یک بلای طبیعی محلی پیدا کرد و به یکی از بزرگترین تراژدی‌های سال جاری در آسیای جنوب‌شرقی تبدیل شد. جزیره سوماترا، که همواره تحت تأثیر نوسانات جوی موسمی قرار داشته، این بار شاهد بارشی بود که رکوردهای تاریخی را در هم شکست. بر اساس گزارش‌های اولیه، حجم بارش‌ها در برخی مناطق به بیش از ۶۰۰ میلی‌متر در ۴۸ ساعت رسیده بود که این میزان، ظرفیت طبیعی مناطق سیلابی را به شدت تحت فشار قرار داد. این سیل عظیم نه تنها زیرساخت‌های حیاتی مانند پل‌ها، جاده‌ ...

مهاجرت نخستین انسان‌ها به استرالیا؛ روایت ژن‌ها ۱. پایان یک مناقشه دیرینه با شواهد ژنتیکی تاریخ مهاجرت نخستین انسان‌های مدرن (Homo sapiens) به قاره استرالیا، یکی از جذاب‌ترین و بحث‌برانگیزترین فصل‌های باستان‌شناسی و انسان‌شناسی فیزیکی در نیم‌کره جنوبی بوده است. برای دهه‌ها، این موضوع محل مناقشه بود و شواهد فسیلی و باستان‌شناختی پراکنده، تنها توانسته بودند تصویری مبهم از این رویداد عظیم ارائه دهند. پرسش اصلی این بود: انسان‌ها چه زمانی به این سرزمین‌های دوردست رسیدند و از چه مسیری؟ آیا ورود آن‌ها به حدود ۴۵ هزار سال پیش برمی‌گردد، همان زمانی که شواهد محکمی در محوطه‌هایی مانند مادجبه (Madjedbebe) در سرزمین آرنهم لند یافت شد؟ یا شاید این رخداد بسیار زودتر، شاید ۶۰ تا ۷۰ هزار سال پیش، رخ داده است؟ این مناقشه دیرینه، نه تنها به ...