شوک زبانی در آپدیت جدید آیفون؛ هوش مصنوعی اپل ترکی حرف می‌زند، اما هنوز فارسی را نمی‌فهمد

⚡ شوک زبانی در دنیای اپل: هوش مصنوعی آیفون ترکی حرف می‌زند، اما هنوز فارسی را نمی‌فهمد!

به‌روزرسانی تازه‌ی اپل برای سیستم هوش مصنوعی خود با نام Apple Intelligence موجی از واکنش‌ها را در سراسر جهان ایجاد کرده است. این غول فناوری در حرکتی جدید اعلام کرده که پشتیبانی از هشت زبان تازه را به هوش مصنوعی خود افزوده است؛ اما در میان این فهرست خبری از زبان فارسی دیده نمی‌شود — تصمیمی که بسیاری از کاربران ایرانی و فارسی‌زبان آن را نشانه‌ای از غفلت فرهنگی یا اولویت‌گذاری اقتصادی اپل تعبیر کرده‌اند.

🔍 زبان‌هایی که به Apple Intelligence اضافه شده‌اند

در نسخه‌ی جدید سیستم هوش مصنوعی اپل، پشتیبانی از زبان‌های سوئدی، دانمارکی، نروژی، آلمانی، هلندی، پرتغالی، ترکی استانبولی، ویتنامی و چینی فعال شده است.

این یعنی کاربران این کشورها می‌توانند از دستیار هوشمند اپل (Siri) بخواهند پاسخ‌ها را با دقت زبانی بومی دریافت کنند؛ از دستورات ساده تا مکالمات طبیعی و ترجمه‌های هوشمند متنی.

با این به‌روزرسانی، اپل عملاً بازارهای اروپای شمالی و شرق آسیا را هدف قرار داده است. این تصمیم از دید متخصصان بازاریابی فناوری، نشان می‌دهد اپل قصد دارد تمرکز خود را بر مناطقی معطوف کند که رشد اقتصادی قابل‌توجهی در حوزه‌ی خدمات ابری و تلفن‌های هوشمند دارند.

🗣 ترکی در فهرست، فارسی بیرون؛ پرسش بزرگ کاربران ایرانی

پشتیبانی از ترکی استانبولی یکی از مهم‌ترین نکات این آپدیت بود. بسیاری از کاربران ترک در شبکه‌های اجتماعی با انتشار پست‌هایی از تصمیم اپل استقبال کردند، زیرا هوش مصنوعی حالا می‌تواند با لهجه و دستور زبان ترکی تعامل انجام دهد.

اما زبان فارسی — با بیش از ۱۱۰ میلیون گوینده در ایران، افغانستان، تاجیکستان و جوامع مهاجر در اروپا و آمریکای شمالی — هنوز جایی در فهرست رسمی اپل ندارد.

کارشناسان زبانی معتقدند دلیل اصلی این غیبت، الزامات فنی و سیاسی است. اپل برای اضافه‌کردن هر زبان نیاز به حجم بزرگی از داده‌های گفتاری، نوشتاری و متنی دارد؛ و چون سیستم‌های اپل در ایران به‌صورت رسمی عرضه نمی‌شوند، دسترسی مستقیم به داده‌های محلی فارسی برای آموزش مدل در سطح Siri یا Apple Intelligence فراهم نیست.

🤖 تأخیر تاریخی اپل در رقابت هوش مصنوعی

در حالی که گوگل با مدل‌های Gemini و مایکروسافت با Copilot چندین گام جلوتر از اپل حرکت کرده‌اند، اپل هنوز در مرحله‌ی ادغام فناوری هوش مصنوعی با ابزارهای خود است.

Apple Intelligence که هم‌اکنون به‌صورت محدود در نسخه‌ی بتای iOS 19 و macOS Sequoia فعال است، آخرین تلاش شرکت برای جبران عقب‌ماندگی محسوب می‌شود.

به‌گفته‌ی گرگ جوسیاک، معاون ارشد بازاریابی جهانی اپل، افزودن زبان‌های جدید بخشی از استراتژی چندمرحله‌ای این شرکت برای تبدیل Siri از یک دستیار صوتی ساده به یک دستیار تحلیلی و محاوره‌ای هوشمند است — چیزی مشابه تجربه‌ای که کاربران در ChatGPT یا Google Gemini دارند.

🔁 همکاری خاموش میان اپل و رقبایش

یکی از نکات جالب در این تحولات، همکاری پنهان اپل با دو رقیب بزرگ خود یعنی OpenAI و گوگل است.

در نسخه‌ی اخیر Siri، هنگامی که کاربر پرسش‌های پیچیده‌ای مطرح می‌کند (مانند تحلیل متن یا خلاصه‌سازی اخبار)، دستیار اپل برای پاسخ از مدل ChatGPT کمک می‌گیرد.

از سوی دیگر، گزارش‌های داخلی نشان می‌دهد اپل در حال امضای توافقی غیرتبلیغاتی با گوگل برای استفاده از مدل‌های زبانی Gemini Nano در دستگاه‌های آیفون و آیپد است.

این همکاری‌ها گرچه به‌صورت رسمی اعلام نشده‌اند، اما نشان می‌دهند که اپل دیگر نمی‌خواهد به فناوری درون‌سازمانی محدود باشد. در واقع استراتژی جدید اپل بر پایه‌ی «ادغام تدریجی با بهترین هوش‌های مصنوعی جهان» بنا شده است.

💬 هدف اپل از گسترش زبان‌ها

از دید تحلیلی، تصمیم اخیر اپل ممکن است اقتصادی‌تر از فرهنگی باشد. شرکت معمولاً زبان‌هایی را انتخاب می‌کند که بازار فعال و امکان فروش بالای محصولات در آن کشورها وجود دارد. با وجود شمار بالای کاربران ایرانی، عدم حضور رسمی اپل در ایران و محدودیت‌های مالی و تحریم‌ها باعث شده این کشور در اولویت توسعه زبان‌های دستیار هوش مصنوعی قرار نگیرد.

در مقابل، ترکیه یکی از بازارهای رشد سری آیفون در سال ۲۰۲۴ بود و به گفته‌ی داده‌های IDC، فروش آیفون در این کشور بیش از ۴۲ درصد رشد سالانه داشته است؛ همین رشد، احتمالاً دلیل اصلی افزودن زبان ترکی به Apple Intelligence محسوب می‌شود.

📱 تجربه کاربران با زبان‌های جدید

کاربران کشورهای تازه‌پشتیبانی‌شده حالا می‌توانند از هوش مصنوعی اپل برای ترجمه، خلاصه‌سازی ایمیل‌ها، تولید متن و پیشنهاد پاسخ‌های هوشمند در پیام‌ها به زبان خودشان استفاده کنند.

همچنین اپل قول داده است که تا پایان سال ۲۰۲۵، قابلیت درک لهجه‌ها و گفتار محلی را در این زبان‌ها گسترش دهد.

از سوی دیگر بسیاری از کاربران فارسی‌زبان خارج از ایران با تغییر تنظیمات دستگاه به زبان ترکی یا انگلیسی تلاش کرده‌اند Siri را فریب دهند تا پاسخ‌هایی نزدیک به فارسی تولید کند؛ البته نتیجه هنوز رضایت‌بخش نیست، زیرا مدل زبانی اپل فارسی را به‌صورت ساختاری نمی‌شناسد.

🌐 آینده پشتیبانی از زبان فارسی چه زمانی خواهد رسید؟

منابع غیررسمی نزدیک به اپل گفته‌اند برنامه‌ی پشتیبانی از فارسی هنوز «در مرحله‌ی تحقیق داده» است. این شرکت در حال بررسی مدل‌های متنی عمومی فارسی (مانند مجموعه‌های زبان آزاد و داده‌های ترجمه‌شده در Wikipedia و TED Talks) است، اما ورود رسمی زبان فارسی احتمالاً تا پایان ۲۰۲۶ رخ نخواهد داد.

در آخرین بیانیه‌ی توسعه‌دهندگان اپل نیز آمده است: «ما بر گسترش هوش مصنوعی Apple Intelligence برای زبان‌های خاورمیانه تمرکز داریم، اما فرایند آموزش مدلی دقیق زمان‌بر است.»

🎯 جمع‌بندی فارکولند دیجیتال

به‌روزرسانی جدید Apple Intelligence یک پیشرفت مهم برای کاربران جهانی است، اما در مقابل نقطه‌ی ضعف بزرگی را نیز نمایان کرد: نبود زبان فارسی در چشم‌انداز هوش مصنوعی اپل.

این تصمیم اگرچه ممکن است موقتی باشد، اما یادآور این واقعیت است که «زبان، قدرت دیجیتال» است؛ هر زبانی که در مدل‌های هوش مصنوعی حضور نداشته باشد، دیر یا زود از جریان اصلی فناوری جهانی عقب می‌ماند.

برای کاربران فارسی‌زبان، امید به آینده‌ای که Siri بتواند با لهجه‌ی فارسی پاسخ دهد، هنوز وجود دارد — اما مسیر آن طولانی‌تر از یک آپدیت است.

❓ بخش سؤالات متداول (FAQ Schema – ۸ سؤال)

۱. Apple Intelligence چیست؟

سیستم هوش مصنوعی جدید اپل که در iOS 19 و macOS Sequoia وظایف روزمره را با هوش تحلیلی انجام می‌دهد.

۲. کدام زبان‌های جدید به Apple Intelligence اضافه شده‌اند؟

سوئدی، دانمارکی، نروژی، آلمانی، هلندی، پرتغالی، ترکی، ویتنامی و چینی.

۳. آیا در این به‌روزرسانی زبان فارسی وجود دارد؟

خیر، هنوز پشتیبانی رسمی از زبان فارسی فعال نشده است.

۴. دلیل عدم افزودن زبان فارسی به هوش مصنوعی اپل چیست؟

محدودیت داده‌های گفتاری محلی، نبود حضور رسمی اپل در ایران و فشار تحریم‌های اقتصادی.

۵. آیا امکان استفاده از Siri به زبان ترکی وجود دارد؟

بله، کاربران ترکیه و کشورهایی که زبان سیستم را به ترکی تنظیم کرده‌اند، می‌توانند مکالمه کامل داشته باشند.

۶. آیا Siri از ChatGPT یا Gemini کمک می‌گیرد؟

بله، در پرسش‌های پیچیده از مدل ChatGPT و در آینده از مدل‌های Gemini Google نیز استفاده خواهد کرد.

۷. زمان احتمالی افزودن زبان فارسی چه موقع است؟

بر اساس گزارش‌های غیررسمی، احتمالاً تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی.

۸. آیا کاربران ایرانی راهی برای دریافت پاسخ فارسی از هوش مصنوعی اپل دارند؟

فعلاً خیر، ولی می‌توان از تنظیمات چندزبانه (مثلاً ترکی یا انگلیسی) برای دریافت پاسخ‌های نزدیک به ترجمه فارسی استفاده کرد.