رسوایی تازه اپل؛ نقض حقوق کارگران در کارخانه‌ها جهان را شوکه کرد!

🚨 رسوایی تازه اپل؛ نقض حقوق کارگران در کارخانه‌ها جهان را شوکه کرد!

شش سال پس از آن گزارش تکان‌دهنده که پرده از وضعیت اسفبار کارخانه فاکس‌کان در ژنگژو برداشت، حالا دوباره نام اپل در صدر اخبار نقض حقوق کارگری قرار گرفته است. گزارش تازه سازمان دیده‌بان کار چین (China Labor Watch) نشان می‌دهد که وعده‌های این غول فناوری نه تنها عملی نشده، بلکه بسیاری از مشکلات همچنان در همان سطح یا حتی وخیم‌تر باقی مانده‌اند.

این خبر، بار دیگر فاصله میان شعارهای پرزرق‌وبرق اپل و واقعیت زندگی کارگرانی را آشکار کرده است که برای تولید محصولاتی همچون آیفون 17، روزها و شب‌های خود را در کارخانه‌ها با شرایط دشوار و دستمزدهای ناچیز می‌گذرانند.

پیش‌زمینه: گزارش ۲۰۱۹ و شوک اولیه

در سال ۲۰۱۹، دیده‌بان کار چین گزارشی منتشر کرد که به‌سرعت در سطح جهانی بازتاب یافت. افشای استخدام کارگران زیر سن قانونی، ساعات کاری فراتر از قانون، و شرایط غیرانسانی خوابگاه‌ها، جهان را متوجه این واقعیت کرد که زرق‌وبرق برندهای جهانی ممکن است بر پایه رنج کارگران شکل گرفته باشد.

اپل پس از آن گزارش، اعلام کرد که اصلاحات جامع در دستور کار خود قرار داده و از جمله وعده‌های آن، رفع مشکل استخدام کارگران نوجوان و بهبود ایمنی محیط کار بود. اما شش سال بعد، داده‌های جدید نشان می‌دهد که این وعده‌ها بیشتر جنبه بازاریابی داشته‌اند تا اقدام عملی.

گزارش جدید دیده‌بان کار چین – سال ۲۰۲۵

این سازمان که از سال ۲۰۰۰ برای دفاع از حقوق کارگران چینی فعالیت می‌کند، در گزارش سال ۲۰۲۵ خود به مقایسه شرایط کاری میان ۲۰۱۹ و ۲۰۲۵ پرداخت. نتیجه این مقایسه، تصویری نگران‌کننده از رکود یا پسرفت در بیشتر شاخص‌های کارگری ارائه داد:

• تنها پیشرفت ثبت‌شده: حذف کارگران زیر سن قانونی از روند تولید.
• مشکلات پابرجا: دستمزدهای پایین، ساعات اضافه‌کاری طولانی، شرایط نامطلوب خوابگاه‌ها، تبعیض جنسیتی.
• مشکلات وخیم‌تر شده: تبعیض قومیتی، کنترل اطلاعات شخصی کارگران، عدم رعایت ایمنی شغلی.

بر اساس این تحقیقات، دستمزد پایه کارگران همچنان بین ۲,۱۰۰ تا ۲,۴۰۰ یوان (۲۹۴ تا ۳۳۶ دلار) در ماه باقی مانده است؛ رقمی که با توجه به تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، عملاً توان خرید کارگران را کاهش داده است.

معامله فناوری و سکوت مقامات

یکی از محورهای مهم گزارش، اتهام به مقامات چینی مبنی بر چشم‌پوشی بر این تخلفات در ازای دریافت فناوری از اپل بود. این اتهام نشان می‌دهد که روابط اقتصادی و سیاسی قدرتمند می‌توانند مانعی بزرگ بر سر اجرای قوانین کار و حمایت از حقوق کارگران باشند.

این معامله، زمینه تولید انبوه آیفون ۱۷ را در شرایطی فراهم کرده که حقوق اولیه کارگران نادیده گرفته می‌شود. تحلیلگران معتقدند که چنین رویکردی به‌طور مستقیم بر کیفیت زندگی کارگران و حتی بر کیفیت محصولات تولیدی اثر می‌گذارد.

دلایل ضعف اصلاحات

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سه عامل اصلی باعث ادامه وضعیت نامطلوب شده‌اند:

1. فشار هزینه و رقابت بازار: اپل برای حفظ حاشیه سود بالا و رقابت با سایر برندها، به شدت بر کاهش هزینه تولید تمرکز دارد.
2. ضعف در اجرای قوانین کار چین: دستگاه‌های نظارتی ممکن است تحت فشار سیاسی یا اقتصادی از پیگیری تخلفات خودداری کنند.
3. زنجیره تأمین پیچیده و عدم شفافیت: قراردادهای چند‌لایه با شرکت‌های واسطه باعث می‌شود مسئولیت مستقیم اپل کمتر روشن باشد.

واکنش رسمی اپل

اپل در بیانیه‌ای، تعهد خود به «استانداردهای بالای کارگری و حقوق بشری» را تکرار کرد و اعلام نمود که تیم‌هایی برای بررسی فوری شرایط به کارخانه اعزام شده‌اند.

با این حال، سازمان‌های حقوق بشری بر این باورند که چنین واکنش‌هایی بیشتر جنبه روابط عمومی دارد و بدون مکانیزم‌های پایدار نظارت، اصلاحات واقعی حاصل نخواهد شد.

تأثیر بر برند اپل و تولید آیفون ۱۷

در حالی که آیفون ۱۷ با نوآوری‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری معرفی شده، حواشی مربوط به شرایط تولید آن، بخشی از اعتبار اپل را خدشه‌دار کرده است.

در دنیای امروز، مصرف‌کنندگان بیش از پیش به اخلاقیات زنجیره تولید اهمیت می‌دهند. اخبار نقض حقوق کارگران می‌تواند مستقیماً بر فروش و تصویر عمومی برند تأثیر بگذارد.

نگاه کارشناسان و فعالان حقوق بشر

فعالان حقوق بشر معتقدند که استمرار چنین تخلفاتی، به معنای ناکارآمد بودن مدل کنونی نظارت بر زنجیره تأمین جهانی است. پیشنهادهای آنان شامل:

• ایجاد سامانه‌های شفاف‌سازی عمومی شرایط کارگری در کارخانه‌ها
• استفاده از فناوری بلاک‌چین برای ثبت ساعات کاری و پرداخت‌ها
• فشار رسانه‌ای و مصرف‌کنندگان برای تغییر سیاست‌های شرکت‌ها

جمع‌بندی

گزارش ۲۰۲۵ دیده‌بان کار چین، یادآور این حقیقت تلخ است که پیشرفت فنی و اقتصادی بدون رعایت حقوق انسانی، ارزشی ندارد. اپل به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان، مسئولیت اخلاقی و اجتماعی بزرگی در قبال کارگران خود دارد. تا زمانی که وعده‌ها به اقدامات واقعی و پایدار تبدیل نشوند، فاصله میان شعار و واقعیت، همانند گذشته باقی خواهد ماند.

سوالات متداول (FAQ)

۱. گزارش جدید دیده‌بان کار چین درباره اپل چه می‌گوید؟

این گزارش نشان می‌دهد که جز حذف کارگران زیر سن قانونی، سایر مشکلات کارگری در کارخانه‌های تولید آیفون یا بدون تغییر مانده یا بدتر شده‌اند.

۲. آیا دستمزد کارگران در سال‌های اخیر افزایش یافته است؟

خیر، دستمزد پایه همچنان بین ۲,۱۰۰ تا ۲,۴۰۰ یوان باقی مانده و با تورم فعلی، قدرت خرید کارگران کاهش یافته است.

۳. نقش دولت چین در این وضعیت چیست؟

بر اساس گزارش، دولت چین ممکن است در ازای دریافت فناوری از اپل، چشم بر تخلفات کارگری بسته باشد.

۴. واکنش اپل به این گزارش چه بود؟

اپل بر تعهد خود به استانداردهای کارگری تأکید کرده و تیم‌هایی را برای بررسی فوری به کارخانه اعزام کرده است.

۵. آیا شرایط ایمنی کارگران بهتر شده؟

برعکس، گزارش نشان می‌دهد که ایمنی شغلی بدتر شده و کنترل اطلاعات شخصی کارگران نیز افزایش یافته است.

۶. این شرایط چه تأثیری بر برند اپل دارد؟

ممکن است تصویر برند و اعتماد مشتریان به اپل آسیب ببیند، به‌ویژه در جوامعی که اخلاقیات تولید اهمیت زیادی دارد.

۷. فعالان حقوق بشر چه راهکاری پیشنهاد می‌کنند؟

آن‌ها توصیه به شفاف‌سازی عمومی، استفاده از فناوری برای نظارت، و فشار مصرف‌کنندگان بر شرکت‌ها برای تغییر سیاست‌ها دارند.

۸. آیا این موضوع بر کیفیت محصولات اپل اثر می‌گذارد؟

به‌صورت غیرمستقیم بله، زیرا شرایط بد کاری می‌تواند روی روحیه و عملکرد کارگران و در نتیجه کیفیت نهایی محصول تأثیرگذار باشد.