علمی

عربستان ۱۰۰ هزار سال پیش شبه‌جزیره عربستان، که امروزه عمدتاً با تصویر بیابان‌های خشک، تپه‌های شنی بی‌کران و شرایط اقلیمی خشن شناخته می‌شود، در حافظه جمعی ما به عنوان مکانی سخت و دورافتاده نقش بسته است. اما دیدگاه‌های باستان‌شناسی و زمین‌شناسی اخیر، پرده از تاریخی کاملاً متفاوت برمی‌دارند؛ تاریخی که در آن، این سرزمین خشک و سوزان، زیستگاهی پررونق، با دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و پوشش گیاهی غنی بوده است. این مقاله به تفصیل به بررسی شواهد علمی می‌پردازد که نشان می‌دهند عربستان حدود ۱۰۰ هزار سال پیش، یعنی در اواخر دوره پلیستوسن میانی، بستری مناسب برای تمدن‌های اولیه انسانی و تنوع زیستی چشمگیر بوده است. این کشفیات نه تنها تصور ما از جغرافیای گذشته خاورمیانه را متحول می‌سازند، بلکه نقش حیاتی این منطقه را در مسیرهای مهاجرت انسان‌های مدرن ...

تراژدی سوماترا ۲۰۲۵ فاجعه سیل ویرانگر دسامبر ۲۰۲۵ در جزیره سوماترا، اندونزی، نه تنها یک بحران طبیعی، بلکه زنگ خطری جدی برای جهان در مواجهه با تشدید بحران‌های اقلیمی بود. این حادثه که با بارش‌های بی‌سابقه و در پی آن رانش زمین‌های وسیع و طغیان رودخانه‌ها به وقوع پیوست، به سرعت ابعادی فراتر از یک بلای طبیعی محلی پیدا کرد و به یکی از بزرگترین تراژدی‌های سال جاری در آسیای جنوب‌شرقی تبدیل شد. جزیره سوماترا، که همواره تحت تأثیر نوسانات جوی موسمی قرار داشته، این بار شاهد بارشی بود که رکوردهای تاریخی را در هم شکست. بر اساس گزارش‌های اولیه، حجم بارش‌ها در برخی مناطق به بیش از ۶۰۰ میلی‌متر در ۴۸ ساعت رسیده بود که این میزان، ظرفیت طبیعی مناطق سیلابی را به شدت تحت فشار قرار داد. این سیل عظیم نه تنها زیرساخت‌های حیاتی مانند پل‌ها، جاده‌ ...