علمی

تلسکوپ فضایی رومن: پرچمدار بعدی ناسا در آستانه گشودن پنجره‌ای جدید به کیهان طلوع یک ستاره جدید در اخترشناسی فضایی جهان ما در آستانه یک انقلاب علمی بزرگ قرار دارد. ناسا، با تکیه بر میراث موفقیت‌آمیز تلسکوپ‌های فضایی هابل (Hubble) و جیمز وب (JWST)، آماده است تا نسل بعدی رصدخانه فضایی خود را به مدار پرتاب کند: تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن (Nancy Grace Roman Space Telescope). این تلسکوپ، که قرار است در آینده نزدیک به مدار زمین پرتاب شود، با آینه‌ای به قطر ۲.۴ متر، هم‌اندازه هابل اما با میدانی بسیار وسیع‌تر، وعده می‌دهد که نقشه‌ای جامع و بی‌سابقه از ساختار و تکامل کیهان ارائه دهد. تلسکوپ رومن تنها یک ابزار پیشرفته نیست؛ بلکه یک مأموریت تحول‌آفرین است که هدفش حل برخی از عمیق‌ترین معماهای کیهان‌شناسی، از جمله ماهیت مرموز انرژی ت ...

جیمز وب و زایشگاه قمرهای فراخورشیدی: فاش شدن راز تولد دنیای‌های کوچک در اطراف سیارات بیگانه کشف تاریخی: تلسکوپ جیمز وب، نخستین «زایشگاه قمر» فراخورشیدی را رصد کرد – انقلابی در درک شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای در یکی از چشمگیرترین دستاوردهای نجوم رصدی در دهه اخیر، تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) موفق به ثبت شواهدی انکارناپذیر از یک «زایشگاه قمر» فعال در اطراف یک سیاره فراخورشیدی غول‌پیکر شده است. این کشف که مستقیماً به مطالعه نحوه شکل‌گیری قمرها در منظومه‌های دوردست می‌پردازد، نه تنها نظریه‌های موجود در مورد تکامل سیارات را به چالش می‌کشد، بلکه پنجره‌ای جدید به سوی درک ما از تنوع و پیچیدگی ساختارهای سیاره‌ای در کهکشان می‌گشاید. سیاره هدف، CT Cha b، که خود به دلیل ویژگی‌های عجیبش توجهات را جلب کرده بود، اکنون به محلی برای تولد م ...

قدیمی‌ترین ابرنواختر جهان؛ انفجاری از سپیده‌دم کیهان دانشمندان با بهره‌گیری از توان بی‌نظیر تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) و رصدخانه‌های زمینی، موفق به شناسایی ردی از قدیمی‌ترین و دورترین ابرنواختر (سوپرنوا) کشف‌شده تا به امروز شده‌اند. این رویداد کیهانی خارق‌العاده، که با یک انفجار پرتو گاما (GRB) همراه بوده و در فاصله تقریبی ۱۳ میلیارد سال نوری قرار دارد، به کیهان‌شناسان این امکان را می‌دهد که مستقیماً به دوران «سپیده‌دم کیهان» بنگرند؛ دورانی که اولین ستارگان و کهکشان‌ها در حال شکل‌گیری بودند. این کشف، با انتقال‌به‌سرخ (Redshift) بی‌سابقه $z \approx 7.3$، شواهد جدیدی از فرآیندهای انفجاری عظیم در جهان اولیه فراهم می‌آورد و به درک ما از منشأ عناصر سنگین و فرگشت کیهان کمک می‌کند. این ابرنواختر نه تنها یک شگفتی نجومی است، بلکه پنج ...